II SA/Bd 597/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na zakup żywności oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta W., działając na podstawie art. 3 pkt 1, art. 5 i 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania (Dz. U. Nr 25, poz. 186), odmówił D. T. przyznania prawa do zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w dniu 10 lutego 2009 r. zainteresowana złożyła wniosek o pomoc na zakup żywności lub posiłków za luty i marzec 2009 r. Powołując się na ustawę o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz meldunek MOPR we W. z dnia 2 stycznia 2009 r. organ stwierdził, że dochód zainteresowanej przekracza 150% dochodu gwarantowanego osoby samotnie gospodarującej, a zatem nie ma możliwości przyznania zasiłku celowego w ramach tego programu. Podniesiono także, że zainteresowana nie wyraziła zgody na proponowaną pomoc w formie odpłatnych posiłków. Od powyższej decyzji D. T. odwołała się wnosząc o przyznanie zasiłku celowego na żywność lub posiłku raz dziennie za luty i marzec 2009 r. oraz zasiłku specjalnego. Podniosła, że z powodu niedojedzenia zapadła na zdrowiu, a nie może się leczyć z uwagi na brak pieniędzy. Dodała, że z nie stać jej również na opłaty za usługi opiekuńcze. Odwołująca się wskazała, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji zaznaczając, że nie podpisała wywiadów środowiskowych z uwagi na zawarte w nich informacje. Podkreśliła również, że nie jest prawdą, iż odmówiła podania adresów swoich dzieci, ponieważ ośrodek pomocy społecznej dysponuje już takimi adresami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł, iż prawo do świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych przysługuje, jeżeli dochód na osobę samotnie gospodarującą nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej tj. kwoty 715, 50 zł (150 % kwoty 477 zł), natomiast z akt sprawy wynika, że D. T. jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jedynym dochodem zainteresowanej jest emerytura i dodatek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 747, 38 zł. Mając na uwadze, że dochód zainteresowanej przekracza kryterium dochodowe tj. kwotę 715, 50 zł organ stwierdził, że D. T. nie ma uprawnień do świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych w ramach programu " Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję SKO D. T. ponownie wskazała na trudną sytuację materialną, w jakiej się znajduje oraz niepełnosprawność wymagającą stałej opieki syna, jak również brak środków na leczenie schorzenia oczu. Zarzuciła pracownikom organu orzekającego manipulację meldunkami, na które się powołują odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia. Skarżąca podniosła, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji zaznaczając, że nie podpisała wywiadów środowiskowych z uwagi na zawarte w nich informacje, które w jej ocenie stanowią matactwo. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprzez wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia się i integracji ze środowiskiem. Stosownie zaś do art. 39 ust. 1, 2 i 3 cyt. ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Może też być przyznany osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia - na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Przedstawione unormowanie zawiera katalog sytuacyjnych przesłanek przyznania zasiłku celowego. Niejako rozwinięciem pomocy państwa dla osób uprawnionych do zasiłku celowego jest możliwość zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania na mocy przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych (art. 3 ust. 1 pkt c). Natomiast zgodnie z przepisem § 6 wydanego na podstawie cytowanej ustawy rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności (...), a także pomoc w formie świadczenia rzeczowego, jest przyznawana w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną. Oznacza to, że intencją ustawodawcy było objęcie uprawnionych przede wszystkim pomocą bezpośrednią tj. umożliwieniem otrzymania bezpłatnego posiłku, a w razie nadzwyczajnego przypadku braku możliwości zapewnienia tego posiłku w związku z zaistniałą sytuacją osobistą lub rodzinną, dopuszczono ewentualność przyznania pomocy w formie świadczenia rzeczowego lub świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. W tym miejscu należy jednak podkreślić, iż prawo do bezzwrotnych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w tym również do zasiłków celowych, przysługuje osobom spełniającym kryterium dochodowe, określone w art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, a także sytuacyjne wymienione w art. 7 pkt 2 - 15 cyt. ustawy. Zgodnie bowiem z art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (477 zł), przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 - 15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jedynym dochodem zainteresowanej jest emerytura i dodatek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 747, 38 zł. Dochód zainteresowanej przekracza zatem kryterium dochodowe tj. kwotę 715, 50 zł, zgodnie bowiem z przywołanymi wyżej przepisami prawo do świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych przysługuje, jeżeli dochód na osobę samotnie gospodarującą nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej tj. kwoty 715, 50 zł (150 % kwoty 477 zł ). Zważywszy więc, że przyznanie pomocy w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" uwarunkowane jest łącznym spełnieniem kryteriów sytuacyjnego i dochodowego, a nie spełnienie jednego z nich prowadzi do odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej, to fakt przekroczenia przez skarżącą wymaganego kryterium dochodowego, stanowił negatywną przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia. Utrzymanie więc w mocy decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zgodne z prawem. Kolegium dokonało prawidłowej oceny postępowania organu I instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z poń. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.