II SA/Bd 598/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Krzysztof Olczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi M. D. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. (TWKL) orzeczeniem z dnia [...] uznała skarżącego M. D. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego (kategoria N- zał. 1 Grupa I) z powodu przewlekłej hiperbilirubinemii [§ 44 pkt 11 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej ...(Dz. U. Nr 15, poz. 80), dalej powoływanego jako "rozporządzenie MON"]. Skarżący nie zgadzając się z tym orzeczeniem wniósł od niego odwołanie. Podniósł w nim, że nigdy nie miał problemów zdrowotnych i nigdy nie wystąpiły u niego objawy świadczące o zaburzeniach w pracy wątroby. Stwierdził, że przyczyną nieprawidłowego wyniku poziomu bilirubiny mogło być popełnienie przez niego błędów dietetycznych, oraz że nie można wykluczyć wystąpienia błędu laboratoryjnego. Skarżący wniósł o skierowanie na dodatkowe badania w celu wyjaśnienia niekorzystnego dla niego rozpoznania. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w B. (RWKL), działając jako organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymała w mocy orzeczenie TWKL. Uzasadniając swoje orzeczenie organ podkreślił, że zarówno wynik badań laboratoryjnych z dnia [...] i [...], jak i z dnia [...] wskazują nieprawidłowe wartości bilirubiny całkowitej: 37,36 umol/l, 46,19 umol/l (norma < 21) i 32,66 umol/l a także bilirubiny bezpośredniej 6,92 umol/l i 5,84 umol/l (norma < 3,40 umol/l). Skarżący także przedstawił nieprawidłowy wynik bilirubiny całkowitej: 27,57 umol/l. Wskazano, że w przeprowadzonym badaniu USG jamy brzusznej zmian nie stwierdzono. Mając na uwadze powyższe, a także zalecenia Naczelnego Gastrologa WP prof. G. dotyczące hiperbilirubinemii (stres i infekcje gorączkowe, niekorzystne warunki sanitarno- higieniczne nasilają zwykle bezobjawową bilrubinemię prowadząc do objawów rzekomo grypowych) oraz charakter zawodowej służby wojskowej i związane z tym obciążenia, organ uznał że istnieją podstawy do rozpoznania przewlekłej hiperbilirubinemii, która uzasadniała, zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia MON, zastosowanie kwalifikacji orzeczniczej § 44 pkt 11. Skutkuje to kategorią zdrowia "N" - niezdolny jako kandydat do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Stwierdzone schorzenie wymaga według organu dalszej diagnostyki i leczenia w Poradni Hepatologicznej. W skardze na powyższe orzeczenie skarżący podniósł, że Komisja lekarska nie dała jemu szansy na wyjaśnienie przyczyn nieprawidłowego wyniku bilirubiny, zamykając tym samym drogę do Wojskowej Akademii Technicznej i niszcząc jego marzenia o zawodowej służbie wojskowej. Skarżący podał ponadto, że poddał się badaniom specjalistycznym w poradni hepatologicznej i na podstawie wyników tych badań stwierdzono, że przyczyną podniesionego poziomu bilirubiny jest występujący u niego Zespół Gilberta o nieznacznym nasileniu, nie wymagający aktualnie leczenia i nie będący przeciwskazaniem do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skarżący podkreślił, że w Zespole Gilberta poziom bilirubiny nie jest podwyższony na stałe, tylko okresowo ulega nieznacznemu podwyższeniu, a zatem w jego przypadku można mówić jedynie o okresowym podwyższeniu poziomu bilirubiny, a nie o przewlekłej hiperbilirubinemii, oraz że w rozporządzeniu MON nie ma mowy o niezdolności do zawodowej służby wojskowej z powodu Zespołu Gilberta. Skarżący załączył do skargi wyniki badań oraz zaświadczenie lekarskie zawierające rozpoznanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty i podkreślając przewlekły charakter schorzenia stwierdzonego u skarżącego w poradni hepatologicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Podkreślić należy także, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną [art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej w skrócie jako: "ppsa"]. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Orzekające w niniejszej sprawie organy administracji naruszyły bowiem zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy procesowe w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia przez sąd. Podstawą materialno - prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonego do Sądu orzeczenia są przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593), dalej powoływanej jako "ustawa". Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się żołnierza i inną osobę, która zgłosiła chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej - z urzędu (art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy). Zgodnie z art. 5 ust. 6 ustawy: ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: 1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego; 1a) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych; 2) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 ustawy). Wojskowe komisje lekarskie orzekają o zdolności do zawodowej służby wojskowej na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Zawodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2010 r., Nr 15, poz. 80), dalej powoływanego jako "rozporządzenie". Zgodnie z treścią § 16 rozporządzenia: przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. Ponadto orzeczenia w przedmiocie określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie wydają niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu dokumentów (§ 23 ust. 1 rozporządzenia). Orzekające w niniejszej sprawie komisje lekarskie, zarówno TWKL, jak i RWKL zaliczyły skarżącego do kategorii zdrowia N, grupa I - niezdolny do zawodowej służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego ze względu na rozpoznanie z § 44 pkt 11 wykazu chorób i ułomności, będącego załącznikiem nr 1 do rozporządzenia - przewlekła hiperbilirubinemia. Pod tą pozycję wykazu opisana jest przewlekła hiperbilirubinemia bez innych cech nieprawidłowej funkcji wątroby. W objaśnieniach szczegółowych do § 44 pkt 11 zaś stwierdza się, że ocena orzecznicza wymaga dokumentacji dotychczasowego leczenia lub wyników badań i konsultacji specjalistycznych zleconych przez wojskową komisję lekarską (dalej: wkl). W sprawie bezspornie jest, że skarżący dotychczas na tę dolegliwość się nie leczył. Nie posiada więc żadnych dokumentów dotyczących dotychczasowego leczenia. Podstawą orzekania przez wkl musiałyby być więc wyniki badań i konsultacje specjalistyczne zlecane przez wkl. Jak chodzi o wyniki badań laboratoryjnych, to niewątpliwie te przeprowadzone na zlecenie wkl wskazują na przekroczenie granicy normy zarówno jak chodzi o poziom bilirubiny całkowitej, jak i bezpośredniej. Na tych też wynikach badań oparto zarówno orzeczenie TWKL jak i RWKL o niezdolności do służby. Orzeczenie te jednak, jak wynika to z przedłożonych sądowi akt administracyjnych, nie zostały poprzedzone zleconymi przez wkl konsultacjami specjalistycznymi. Z karty badań lekarskich kandydatów do zawodowej służby wojskowej z dnia [...] wynika natomiast, że rozpoznanie hiperbilirubinemii przewlekłej nastąpiło w efekcie badania internistycznego, które przeprowadził w dniu [...] lekarz, specjalista chorób wewnętrznych i medycyny rodzinnej G. K. Poza nim żaden inny specjalista się do wyników badań nie odniósł. Brak też w aktach sprawy zlecenia pochodzącego od wkl, a mającego na celu skonsultowanie z odpowiednim specjalistą wyników badań laboratoryjnych a także badania USG przeprowadzonego w dniu [...]. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że zawarte w zaskarżonym orzeczeniu rozpoznanie z § 44 pkt 11 jest co najmniej przedwczesne, nie zostało bowiem potwierdzone przez specjalistę (specjalistów) konsultanta. Jako takie nie mogło więc stanowić podstawy orzeczenia o niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej, zwłaszcza wobec przedstawionego przez skarżącego wraz ze skargą zaświadczenia lekarskiego z poradni hepatologicznej, z którego wynika, że zdiagnozowano u niego Zespół Gilberta. Uznając zatem, że zaskarżone orzeczenie RWKL, jak i poprzedzające je orzeczenie TWKL naruszają powyżej przytoczone § 16 i § 23 ust. 1 rozporządzenia, a także przepisy procesowe to jest art. 7,8, 9 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; ze zm.), Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa w zw. z art. 135 ppsa, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania orzeczenia orzeczono zaś jak w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 152 ppsa. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie przeprowadzić stosowne badania i uwzględniając przedstawione przez skarżącego wraz ze skargą wyniki badań oraz rozpoznanie ( Zespół Gilberta ) , przed wydaniem orzeczenia o zdolności do służby, przeprowadzić konsultacje specjalistyczne. Dopiero na tej podstawie możliwym będzie orzekanie o zdolności skarżącego do służby zawodowej wojskowej.