II SA/Bd 6/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-03-29
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Małgorzata Włodarska, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych może zostać wydane, gdy roboty te zostały już zakończone?Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych może zostać wydane wyłącznie w sytuacji, gdy roboty te nie zostały jeszcze zakończone. Jeśli materiał dowodowy nasuwa wątpliwości co do etapu, na jakim znajdują się roboty, organ odwoławczy ma obowiązek poczynić niezbędne ustalenia w celu jednoznacznego określenia stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia zakończenia robót, przesłanki do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie są spełnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., które wstrzymało użytkowanie budynku letniskowego i nałożyło obowiązek przedstawienia inwentaryzacji robót budowlanych. Wcześniejsze postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. wstrzymało użytkowanie budynku z powodu wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia. W zażaleniu zarzucono naruszenie przepisów prawa budowlanego i błędne ustalenie stanu faktycznego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie w części dotyczącej wstrzymania użytkowania i orzekł wstrzymanie wykonywanych robót budowlanych. Skarżący argumentował, że roboty zostały już zakończone i nie można ich wstrzymywać.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA: Małgorzata Włodarska (spr.) Asesor WSA: Anna Klotz Protokolant: Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi W. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]2005r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonywania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia [...]2005r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
Postanowieniem z dnia [...] 2005r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. wstrzymał użytkowanie budynku letniskowego znajdującego się na nieruchomości zabudowanej (działka nr [...]), położonej w P. gmina G., stanowiącej współwłasność G. M. i J. M. oraz nałożył na właścicieli obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz ze stosowną ekspertyzą potwierdzającą przydatność do użytkowania.
W uzasadnieniu wskazał, iż w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że właściciele budynku w miesiącu maju i czerwcu 2005r. wykonali roboty polegające na wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, ociepleniu budynku styropianem, przebudowie konstrukcji dachu, wymianie drewnianych słupów wsporczych na murowane z cegły, remoncie tarasu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. uznał, że wykonywane przez Panią G. M. i Pana J. M. roboty z uwagi na zakres wykonanych prac są przypadkiem innym niż określony w art. 48 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane ( Dz. U. 2003r. Nr 207, póz. 2016). Nie mogły one zatem pozostać poza wszelką kontrolą służb nadzoru budowlanego i dlatego w oparciu o treść przepisów art. 50 ust. l pkt l i art. 50 ust 3 ustawy - Prawo budowlane nakazał wstrzymać użytkowanie przedmiotowego budynku i sporządzić inwentaryzację z ekspertyzą techniczną wykonanych robót budowlanych.
Na powyższe rozstrzygniecie G. M. i J. M. złożyli zażalenie. Zarzucili naruszenie przepisów prawa budowlanego poprzez błędną interpretację, w szczególności art. 29 wskazanej ustawy. Nadto, błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez błędne przyjęcie, iż W. G. jest właścicielem działki nr [...] w P. gmina G. sąsiadującej z działką G. M. i J. M..
Postanowieniem z dnia [...] 2005r. Nr [...] [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wstrzymania użytkowania i w tym zakresie orzekł wstrzymanie wykonywanych robót budowlanych oraz utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy w pozostałej części. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż stanowisko organu pierwszej instancji w części dotyczącej wstrzymania użytkowania jest niezasadne, gdyż w związku z samowolnie prowadzonymi robotami budowlanymi należało nakazać inwestorowi wstrzymanie prowadzonych robót budowlanych. Podkreślił, że przywołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 50 ust. l pkt. l Prawa budowlanego uprawnia organ nadzoru budowlanego do wstrzymania robót budowlanych prowadzonych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a nie do wstrzymania użytkowania budynku.
Wyjaśnił, że wykonywane roboty budowlane, o których mowa w niniejszej sprawie polegające na wymianie konstrukcji dachu i wymianie drewnianych słupów wsporczych dachu na murowane z cegły, stanowią roboty remontowe wymagające uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 pkt. l ust. l Prawa budowlanego). Pozostałe roboty budowlane wymagały zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. l pkt 2 w związku z art. 29 pkt l ust. l). Konsekwencją wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia jest wstrzymanie robót budowlanych.
Zaznaczył także odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu, że zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 2 organ nadzoru budowlanego ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń, tylko wtedy, gdy stwierdzi podczas oględzin, że roboty budowlane były prowadzone w sposób powodujący zagrożenie życia i zdrowia. W przedmiotowej sprawie takie zagrożenia nie wystąpiły.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. G. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w części dotyczącej wstrzymania wykonania robót budowlanych. W jej uzasadnieniu argumentował, że do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych w trybie art. 50. l ustawy Prawo budowlane może dojść wyłącznie w stosunku do tych robót, które są prowadzone albo przynajmniej mogą być prowadzone. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. Wskazane roboty budowlane zostały przeprowadzone bez jakiegokolwiek pozwolenia budowlanego i aktualnie są już zakończone wobec czego nie można ich wstrzymywać. Podniósł, że Państwo M. nie tylko, że nie uzyskali stosownego pozwolenia budowlanego, ale i w wyznaczonym terminie nie przedłożyli inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z ekspertyzą techniczną potwierdzającą przydatność wykonanych robót do użytkowania w zakresie zgodnym z przepisami techniczno budowlanymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. l ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie wydania danego aktu. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wydanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji nastąpiło bowiem z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego mającym wpływ na wynik sprawy.
Podstawą materialnoprawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonego do Sądu postanowienia są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. 2003r. Nr 207, póz. 2016; z późn zm.) w szczególności zaś art. 50 ust. l pkt. l tej ustawy. Zgodnie z którym właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych między innymi bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Przy czym wstrzymanie wykonania robót budowlanych może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy niewątpliwym jest to, że roboty te do chwili wydania rozstrzygnięcia w powołaniu na powyższy przepis nie zostały zakończone. Z akt administracyjnych wynika natomiast, że G. M. i J. M. planowali zakończenie robót budowlanych do dnia 15 czerwca 2005r. ( vide : pismo G. M. z dnia 25 maja 2005r. karta 18 akt administracyjnych). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że termin ten został przez strony dotrzymany. Wniosek taki nasuwają zawarte w aktach administracyjnych dokumenty takie jak: protokół kontroli obiektu z dnia 6 czerwca 2005r., gdzie w punkcie 7 g znajduje się adnotacja o zakończeniu robót, pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. z dnia 12 października 2005 r., z informacją o zakończeniu robót, uzasadnienie postanowienia Starosty Ż. z dnia [...] 2005r., zawierające stwierdzenie, iż prace remontowe domków letniskowych są już przeprowadzone.
Należy podkreślić, iż w przypadku, gdy zawarte w aktach sprawy dokumenty nasuwają tak daleko idące wątpliwości co do okoliczności związanych z prowadzeniem bądź zakończeniem przedmiotowych prac, to na organie II instancji spoczywał obowiązek poczynienia w tym zakresie niezbędnych ustaleń w takim stopniu, by jednoznacznie został ustalony stan faktyczny sprawy. Tylko wówczas można by mówić o możliwości wstrzymania robót. Niedopuszczalne jest to natomiast w sytuacji, gdy zachodzą jakiekolwiek wątpliwości co do etapu na jakim roboty budowlane się znajdują.
Podkreślić należy w tym miejscu, że organ II instancji zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a., zobowiązany jest w skutek wniesienia środka odwoławczego do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.
W aktach administracyjnych brak jest dokumentów, z których wynikałoby, że organ II instancji orzekając w sprawie poczynił ustalenia co do tego, czy rzeczywiście roboty budowlane są nadal w toku, czy też zostały zakończone i kiedy. Należy zatem przyjąć, iż istnieje uzasadnione podejrzenie co do tego, że nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania przepisu art. 50 ust. l pkt. l ustawy Prawo budowlane. Dopiero po dokładnym zbadaniu stanu faktycznego sprawy w zakresie prowadzonych robót możliwe byłoby wydanie postanowienia o ich wstrzymaniu na podstawie tego przepisu.
Z tych względów uznać należało, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego ( art. 50 Prawa budowlanego), a także procesowego ( art. 7 i 77 § l k.p.a. ) mającym wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenia tego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji na podstawie art. 145 § l pkt. l lit. a oraz c w związki z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.). O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło