II SA/Bd 60/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-04-05
Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Renata Owczarzak, Ewa Kruppik-Świetlicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje, gdy na nieruchomości zrealizowano inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia?Ratio decidendi
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel nie określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. W niniejszej sprawie cel wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego) został zrealizowany, a wybetonowany plac z kontenerami na odpady komunalne, stanowiący dojazd do nich, stanowi realizację inwestycji towarzyszących niezbędnych dla osiedla, co jest zgodne z planem realizacyjnym i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Starosta odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wskazując, że obecne zagospodarowanie (wybetonowany plac pod kontenery na śmieci i droga dojazdowa) stanowi realizację innego celu niż pierwotnie określony. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że cel wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego) został zrealizowany, a sporna działka jest użytkowana jako droga dojazdowa, co jest zgodne z planem zagospodarowania. Skarżący R. M. kwestionował te ustalenia, twierdząc, że nieruchomość nie jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] Starosta B. odmówił zwrotu na rzecz Pana R. M. nieruchomości położonej w B. przy ul. L., stanowiącej obecnie część działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr 264/25, o pow. 0,0060 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] na rzecz Gminy B. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z planem realizacyjnym "[...]" będącym podstawą wywłaszczenia, część działki 264/25 stanowić miała wolny od zabudowy teren. Obecnie znajdujący się na działce wybetonowany plac, służący za miejsce pod kontenery na śmieci i wykorzystywany jako droga dojazdowa do pozostałych pojemników znajdujących się na działce 264/20, zdaniem organu stanowi realizację tzw. innego celu niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z tych względów,
na podstawie art. 229 a ustawy o gospodarce nieruchomościami należało odmówić zwrotu objętej wnioskiem części wywłaszczonej nieruchomości. Ponadto organ zwrócił uwagę, że ustalenie rozpoczęcia w ciągu 7 lat i zakończenia w ciągu 10 lat realizacji celu wywłaszczenia, zgodnie z zapisem art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczy jedynie celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. W przedmiotowej sprawie natomiast nie było określonego konkretnego celu wywłaszczenia dla działki 264/25.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. M. podniósł, że przedmiotowa działka nie została zagospodarowana zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, w związku z tym powinna zostać jemu zwrócona.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoją decyzję, organ wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość została wykupiona na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkalnego [...] w B. w oparciu o plan realizacyjny zatwierdzony przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w B. decyzją z dnia [...] 1979 r., nr [...]. Zgodnie z zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...]1994r. miejscowym planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] działka nr [...] wchodzi nadal do terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej-adaptacja- oznaczonego symbolem C 163 MW. Przy tym organ wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość określona jest w ewidencji gruntów jako droga i użytkowana jako droga dojazdowa do pojemników na odpady znajdujące się na sąsiedniej działce. Zatem zdaniem organu cel wywłaszczenia został zrealizowany w rozumieniu art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Na powyższą decyzję R. M. złożył skargę
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ponownie wskazując, że przedmiotowa nieruchomość nie jest wykorzystywana na cel na jaki została wywłaszczona i nie służy ona w chwili obecnej jako dojazd do kontenerów na śmieci.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację na jaki została wywłaszczona i nie służy ona w chwili obecnej jako dojazd do kontenerów na śmieci.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Orzekające w sprawie organy prawidłowo interpretowały przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i w połączeniu z ustalonym stanem faktycznym wyciągnęły prawidłowe wnioski.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości bądź jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. W tym przypadku, jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej wygospodarowania zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot.
Zgodnie z kolei z art. 229 i 229 a ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej albo jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel nie określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania tej decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia.
Z treści powyższych przepisów wynika, że do oceny przesłanek zwrotu istotne jest porównanie celu wywłaszczenia z realizacją tego celu, z uwzględnieniem treści art. 229 a ustawy.
Organ ustalił cel wywłaszczenia. Z aktu notarialnego z [...]1980 r. wynika, że działka będąca przedmiotem umowy przeznaczona jest pod budowę osiedla mieszkaniowego [...] w B. w oparciu o plan realizacyjny zatwierdzony przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego w B. decyzją z [...] 1979 r. Budowa osiedla mieszkaniowego została zrealizowana.
Przeprowadzone oględziny wykazały, że część działki m. [...] o powierzchni 60 m należąca dawniej do skarżącego stanowi wybetonowany plac, na którym ustawione są kontenery na odpadki komunalne. Działka ta stanowi dojazd do pozostałych pojemników.
Zgodnie z planem realizacyjnym "[...]" będącym podstawą wywłaszczenia, część działki 264/25 stanowić miała wolny od budowy teren.
Organ I instancji wskazał, że budowa osiedla mieszkaniowego obejmuje nie tylko budynki mieszkalne, ale i inwestycje towarzyszące, polegające na budowie niezbędnych obiektów i urządzeń infrastruktury organizacyjno-technicznej, w tym składowanie odpadów komunalnych.
Nie bez znaczenia jest fakt, że w ewidencji gruntów sporna działka oznaczona jest jako droga i figuruje w księdze wieczystej [...]. Właścicielem działki jest gmina B.
W ocenie Sądu, wniosek orzekających w sprawie organów, że na nieruchomości tej zrealizowano inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest trafny i prawa nie narusza.
Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło