II SA/Bd 600/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-10-13
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie skarżącego, uwzględniając przedstawione przez niego dowody dotyczące charakteru użytkowania nieruchomości, czy też naruszył zasadę dwuinstancyjności i obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie, ponieważ organ odwoławczy nie rozpoznał w pełni materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności dokumentów przedłożonych przez skarżącego, co stanowi naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak pełnego rozpoznania dowodów uniemożliwia ustalenie stanu faktycznego.Stan faktyczny
Skarżący M. G. wystąpił o zmianę klasyfikacji swojej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków. Starosta odmówił przywrócenia poprzedniego wpisu, uznając, że aktualne dane wynikają z modernizacji ewidencji, a skarżący nie zgłosił zarzutów w ustawowym terminie. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący w skardze do WSA podniósł zarzuty naruszenia zasady dwuinstancyjności, braku zebrania pełnego materiału dowodowego oraz braku indywidualnego powiadomienia o czynnościach ewidencyjnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2015 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję.
Pismem z dnia [...] r. skarżący M. G. wystąpił do Starosty [...] (zwanego dalej "Starostą") o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia okoliczności dokonania zmiany klasyfikacji jego nieruchomości położonej w [...].
Starosta pismem z dnia [...] r. wyjaśnił wnioskodawcy, że użytki gruntowe widniejące aktualnie w ewidencji gruntów i budynków zostały ujawnione w związku z przeprowadzoną na obszarze obrębu [...] modernizacją ewidencji gruntów i budynków na podstawie art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm., zwanej dalej "Prawem geodezyjnym i kartograficznym"). Ponadto organ pierwszej instancji zgodnie z art. 64 § 2, w związku z art. 63 § 2 K.p.a. wezwał skarżącego o uzupełnienie wniosku poprzez jednoznaczne sprecyzowanie treści żądania zawartego w podaniu z dnia 6 czerwca 2012 r.
W dniu 30 lipca 2012 r. skarżący złożył Starości pismo informujące, że wnosi o przywrócenie poprzedniego wpisu ewidencyjnego dla działki nr 216/26 stanowiącej jego własność.
W związku z powyższym, Starosta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia[...], na podstawie art. 22 ust. 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, § 44 pkt 2, § 46 ust. 1, § 45 ust. 1, § 68 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 § 1 i § 2 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...]r. o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr 216/26 położonej w obrębie[...], polegającej na "przywróceniu" klasyfikacji użytku gruntowego jako grunty orne klasy V (symbol RV) dla całego obszaru ww. działki w miejsce aktualnie ujawnionych zurbanizowanych terenów niezabudowanych (symbol Bp), odmówił wprowadzenia żądanych zmian w operacie ewidencyjnym dotyczącym działki nr 216/26 i pozostawił dane aktualnie ujawnione w ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że aktualnie ujawnione użytki gruntowe w działce nr 216/26 zostały ujawnione w trybie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, uregulowanej w art. 24a Prawo geodezyjnego i kartograficznego. Starosta wskazał, że w okresie wyłożenia projektu operatu opisowo - kartograficznego do wglądu osób zainteresowanych, jak również w 30 dniowym terminie po ogłoszeniu w dzienniku urzędowym województwa informacji o tym, iż ww. projekt staje się operatem ewidencji gruntów i budynków, strona nie skorzystała z prawa do zgłoszenia zarzutów do przedstawionych w operacie danych ewidencyjnych dotyczących ww. działki.
Równocześnie Starosta wyjaśnił, że zgodnie z art. 24a ust. 12 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, a osoba zgłaszająca zmianę zgodnie z art. 22 ust. 3 ww. ustawy jest zobowiązana dostarczyć niezbędne dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian do operatu ewidencyjnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o:
1. uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przywrócenie poprzedniego wpisu oraz umorzenie postępowania;
2. uchylenie z uwagi na wystąpienie okoliczności wznowienia postępowania z art. 145 § 1 ust. 4 i 5 k.p.a. z uwagi na pozbawienie udziału w szczególności w oględzinach i innych poniżej podanych oraz z uwagi na występowanie dokumentów których organ nie wykorzystał w postępowaniu mających wpływ na wynik sprawy;
3. przesłuchanie w charakterze świadka powołanych osób oraz stron postępowania.
Zaskarżonej decyzji odwołujący się zarzucił w szczególności pozbawienie udziału w postępowaniu oraz brak materiału dowodowego, na który organ się wielokrotnie powołuje, a którego nie było w aktach sprawy i z którym nie można było się zapoznać tj.:
• operat techniczny[...];
• operat ewidencyjny klasyfikacji działek, na podstawie którego dokonano zmiany w ewidencji gruntów i budynków przedmiotowej nieruchomości; zdaniem skarżącego organ nawet zataja sygnaturę w czynnościach, których nigdy nie uczestniczył, ani nie został o nich powiadomiony;
• dokumentacja z wyników oględzin geodety, którego danych organ także nie ujawnił, ani terminu - kiedy się odbyły, jak również organ zataił fakt, że nigdy o przeprowadzeniu takich czynności nie był powiadomiony, a tym samym w nich nie uczestniczył;
• dokumentacja z wyników terenowych pomiarów geodezyjnych, o których przeprowadzeniu nie był powiadomiony, a tym samym w nich nie uczestniczył.
Zdaniem odwołującego organ przeinaczył złożony przez niego wniosek o przywrócenie poprzedniego wpisu twierdząc, że strona domaga się zmiany wpisu, podczas gdy w istocie odwołujący nie zgadza się z dokonaną z pominięciem jego osoby - zmianą pierwotnego wpisu dokonaną przez organ.
Jak zarzucił skarżący, organ w ogóle nie wziął pod uwagę, że przedmiotowa działka wchodzi w skład jego gospodarstwa rolnego, które "już od lat dwutysięcznych Wójt Gminy [...] próbuje różnymi sposobami zlikwidować mimo braku ku temu podstaw" i w ogóle nie bierze pod uwagę, że niniejsza działka stanowi siedlisko, bowiem prowadząc gospodarstwo rolne, strona musi mieć pomieszczenia gospodarcze i mieć gdzie mieszkać, a w pozostałej części nadal prowadzona jest działalność rolnicza, a ponadto gospodarstwo koncentruje się w miejscowości[...], który jest typową, rolniczą miejscowością.
W ocenie skarżącego organ całkowicie pominął fakt, że działka nigdy nie była odrolniona oraz nigdy nie był składany w tym zakresie wniosek, a zgodnie z prawem budowę można również prowadzić na terenach rolnych i tak też we wszystkich dokumentach, będących w obrocie prawnym omawiana nieruchomość jest wykorzystywana - na cele rolne. Rosną na niej drzewa owocowe, obsiewana jest kukurydzą, dynią, kabaczkami, trawą pastewną, część jest odłogowana, część ugorowana - wszystko w zależności od okoliczności. Ziemia jest utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, na której w zależności od potrzeb przeprowadzane są zabiegi agrarne w tym nawożenie zbieranie plonów, koszenie itp.
Kluczowym zdaniem strony jest fakt, że organ zataja cały szereg dowodów i mimo, że na nie się powołuje, to brak jest ich w aktach, co uniemożliwia zapoznanie się z nimi, wyczerpując przesłanki wznowienia postępowania oraz w sposób rażący narusza art. 80 k.p.a oraz art. 79 k.p.a. nie przeprowadzając właściwego postępowania dowodowego, a w szczególności z naruszeniem § 47 i 49 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie powiadomił zainteresowanego o prowadzonym postępowaniu mimo, że przywołane przepisy rozporządzenia oraz przepisy K.p.a. nie wykluczają możliwości powiadomienia.
Decyzją z dnia [...][...][...]Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego procedura dotycząca przeprowadzenia modernizacji gruntów i budynków została zachowana przez Starostę, a skarżący nie skorzystał z przysługujących praw wypowiedzenia się co do ustaleń projektu operatu zarówno na etapie wyłożenia operatu, jak również w stosownym czasie po ogłoszeniu go w dzienniku urzędowym województwa, a zatem projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się pełnoprawnym operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego[...].
W konsekwencji organ drugiej instancji nie podzielił argumentacji skarżącego, że wprowadzona zmiana do operatu ewidencyjnego zostało dokonana bezpodstawnie tym bardziej, iż obowiązujące przepisy prawne z zakresu geodezji i kartografii nie nakładają obowiązku indywidualnego zawiadamiania właścicieli nieruchomości o prowadzonych pracach dotyczących modernizacji ewidencji gruntów i budynków w związku z czym zarzuty zgłoszone przez skarżącego po terminie określonym w art. 24a ust. 9 cytowanej ustawy należy traktować jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
Ponadto jak ustalił organ odwoławczy w aktach postępowania znajdują się między innymi dokumenty z operatu technicznego [...] w postaci mapy uzupełniającej i wykazu zmian gruntowych stanowiące podstawę ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków podziału nieruchomości (wydzielenia działki nr 216/26), jak również mapa wywiadu, wykaz zmian gruntowych z operatu technicznego [...] uwidaczniające na ww. działce rozpoczętą budowę budynku mieszkalnego z garażem. Wobec tego bezzasadne są podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące braku materiałów na podstawie których Starosta wprowadził zmianę do operatu ewidencyjnego.
Ponadto zwrócono uwagę, że zainteresowany, pomimo wezwania organu pierwszej instancji o przedłożenie dokumentów świadczących o innym sposobie użytkowania przedmiotowych gruntów, takiej dokumentacji nie przedstawił. Brak było zatem podstaw prawnych oraz stosownych dokumentów, na podstawie których można by dokonać zmian w operacie ewidencyjnym.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że działka nr 216/26 wchodzi w skład prowadzonego gospodarstwa rolnego, organ wskazał, że art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym mówi, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej, niż działalność rolnicza o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiące własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nie posiadającej osobowości prawnej. Tymczasem zgodnie z wypisami z rejestru gruntów z dnia 17 stycznia 2013 r. odwołujący się jest właścicielem dwóch działek położonych na terenie obrębu [...] - działki nr 534/45 o pow. 0,1248 (RV) oraz działki nr 216/26, pow. 0,0956 (Bp). W ocenie organu przedmiotowe grunty będące w posiadaniu skarżącego, w świetle ww. przepisów nie stanowią gospodarstwa rolnego, a zatem działki nr 216/26 z rozpoczętą budową domu mieszkalnego z garażem nie można uznać za grunty rolne zabudowane.
Nadto organ wskazano, że z akt sprawy tj. pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] r. wynika, że zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych przedmiotowe grunty nie wymagają wydania decyzji na wyłączenie z produkcji rolnej.
Bezspornym faktem w przedmiotowej sprawie zdaniem organu II instancji jest to, że na działce nr 216/26 znajduje się rozpoczęta budowa domu mieszkalnego z garażem, o czym świadczy między innymi wpis w akcie notarialnym z dnia 2 listopada 2005 r., Rep. A Nr[...]. W świetle powyższego, zgodnie z definicją zawartą w załączniku 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przedmiotowy teren spełnia kryteria zaliczenia go do zurbanizowanych terenów niezbudowanych, czyli gruntów niezabudowanych, przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę, wyłączonych z produkcji rolniczej i leśnej.
Mając na uwadze powyższe faktyczne rozpoczęcie procesu inwestycyjnego w postaci budowy domu jednorodzinnego, w ocenie organu można uznać za rozpoczęcie innego, niż rolnicze użytkowanie i tym samym można ww. działkę zaliczyć do zurbanizowanych terenów niezbudowanych (Bp).
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że z wniosku z dnia [...] r. uzupełnionego (po wezwaniu organu pierwszej instancji) pismem z dnia 26 lipca 2012 r. wynika, iż skarżący wnosił o przeprowadzenie postępowania mającego na celu wyjaśnienie okoliczności zmiany klasyfikacji i przywrócenie poprzedniego wpisu dla jego działki. Podnoszone przez stronę w uzasadnieniu odwołania kwestie, dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku modernizacji gruntów i budynków nie mają zastosowania, gdyż postępowania to nie kończy się decyzją administracyjną, a wprowadzenia zmian do operatu ewidencyjnego odbywa się w trybie czynności materialno-technicznej. W przedmiotowej sprawie nie było podstaw do potraktowania wniosku skarżącego jako wniosku o wznowienie postępowania.
W skardze do sądu M. G. wniósł o uchylenie, a następnie zmianę decyzji w zakresie uwzględnienia przywrócenia statusu użytku rolnego jego nieruchomości.
W ocenie skarżącego organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, ponieważ jak sam stwierdził, że rozpoznał złożone odwołanie, a nie sprawę, podczas gdy organ II instancji ma ustawowy obowiązek dokładnie rozpoznać całą sprawę, a nie tylko odwołanie. Tym samym organ nie zbadał poprawności rozstrzygnięcia, co ma również odzwierciedlenie w braku rozpoznania wniosków i złożonych dowodów, a jedynie postępowanie organu II instancji sprowadzało się do powtórzenia stanowiska Starosty, co w sposób oczywisty narusza zasadę dwuinstancyjności. Natomiast nie rozpoznanie złożonych wniosków, dowodów oraz stawianych zarzutów spowodowało w ocenie skarżącego naruszenie przepisów procedury administracyjnej w szczególności art. 7 k.p.a., 11 k.p.a. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 81 k.p.a. a także przepisu z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez sporządzenie błędnej decyzji.
Zdaniem skarżącego naruszony przy tym został § 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez brak indywidualnego powiadomienia strony o dokonywanych czynnościach zmierzających do zmiany w ewidencji przedmiotowej nieruchomości.
Ponadto wskazał, że Wojewódzki Inspektor zataił fakt, że budowane siedlisko oprócz mieszkania ma garaż o nadzwyczajnych rozmiarach tj. nie tylko dla celów garażowania samochodu osobowego, ale z uwzględnieniem prowadzonej działalności rolniczej. Podkreślił, że są również pomieszczenia gospodarcze, a projekt został tak wykonany, że połowa budynku jest przeznaczona pod działalność rolniczą. Świadczą o tym dowody znajdujące się w aktach gdzie centralna część budynku ma wysokość przekraczającą 3 metry i stanowi odrębną część wraz odrębnym zapleczem socjalnym, wejściem głównym i ewakuacyjnym. Żaden typowy budynek mieszkalny nie posiada takich parametrów technicznych. Budynek ten został tak zaprojektowany, aby posiadał walory budynku mieszkalnego wraz z pomieszczeniami gospodarczymi, co przyczynia się do ekonomiki gospodarstwa.
Skarżący stwierdził również, że naruszenie prawa polegało na tym, że zaskarżone zmiany ewidencyjne dokonano z urzędu, w drodze czynności materialno-technicznej, a nie decyzji i bez przedłożenia dokumentów źródłowych uzasadniających zmianę wpisu, co narusza § 44, 45, 46 przywołanego wcześniej rozporządzenia.
Ostatecznie skarżący stwierdził, że jego grunt jest użytkowany rolniczo i nigdy nie został wyłączony z produkcji rolnej, co nawet potwierdzają wpisy w księdze wieczystej dołączone do akt, a wpis taki zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazuje skarżący.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późniejszymi zmianami – dalej rozporządzenie). Z przepisów rozdziału 3 rozporządzenia, regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych, wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, to jest utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Zawarte w ewidencji dane mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1).
Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno - technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Tę drugą formę organ stosuje wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany.
Od powyższych możliwości dokonywania zmian danych ewidencyjnych należy odróżnić modernizację ewidencji gruntów i budynków tj. procedurę przewidzianą w art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego (przepis ten obowiązuje od 22 września 2004 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych ustaw; Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492). W ramach tej procedury o przewidywanych zmianach w ewidencji, które wynikają ze sporządzonego operatu opisowo – kartograficznego, organ – wbrew zarzutom skarżącego, nie ma obowiązku informowania odrębnie każdego z właścicieli nieruchomości. Zgodnie z 24a ust. 5 ww. ustawy o terminie i miejscu wyłożenia operatu starosta ma obowiązek poinformować poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym.
Zasadna jest ocena organu, że zebrany w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że procedura dotycząca przeprowadzenia modernizacji gruntów i budynków na terenie gminy [...] została zachowana przez Starostę, a skarżący nie skorzystał z przysługującego prawa wypowiedzenia się co do ustaleń projektu operatu zarówno na etapie wyłożenia operatu, jak również stosownym czasie po ogłoszeniu go w dzienniku urzędowym województwa. Jak wynika bowiem z akt sprawy Starosta obwieszczeniem dnia 28 września 2009 r. wywieszonym w siedzibie Starostwa Powiatowego poinformował o przystąpieniu do realizacji modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oraz założenia ewidencji budynków i lokali na terenie gminy [...] (wywieszono dnia 1.10.2009 r., zdjęto 13.01.2010 r.). Następnie organ prowadzący operat ewidencyjny zawiadomił zainteresowanych, że w dniach od 10 maja 2010 r. do 28 maja 2010 r. w [...]będą wyłożone do wglądu projekty operatu opisowo-kartograficznego dla obrębów ewidencyjnych między innymi [...], a każdy czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (wywieszono dnia 24.04.2010 r., zdjęto 31.05.2010 r.). Ogłoszenie takie zostało również zamieszczone w dniu 20 kwietnia 2010 r. w Gazecie [...]. Natomiast po upływie tego terminu w dzienniku urzędowym Województwa [...]Nr 140 poz. 1772 z dnia 30 sierpnia 2010 r. została zamieszczona informacja Starosty [...] z dnia [...] r. wyjaśniająca, że projekt operatu opisowo-kartograficznego opracowany w ramach modernizacji gruntów i budynków, przeprowadzonej w gminie[...], staje się operatem ewidencji gruntów i budynków.
W tej sytuacji projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się pełnoprawnym operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego [...] i nie może odnieść z tego powodu zamierzonego skutku argumentacja skarżącego, że wprowadzona zmiana do operatu ewidencyjnego zostało dokonana bezpodstawnie, zważywszy przy tym, iż - jak wyżej wskazano - obowiązujące przepisy prawne z zakresu geodezji i kartografii nie nakładają obowiązku indywidualnego zawiadamiania właścicieli nieruchomości o prowadzonych pracach dotyczących modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Słusznie zatem zainicjowane wnioskiem skarżącego postępowanie przeprowadzone zostało w trybie aktualizacji operatu ewidencyjnego, która wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Aktualizacja oznacza, że organy administracji publicznej, prowadzące ewidencję gruntów i budynków, rejestrują jedynie stany prawne i faktyczne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Ewidencja jest tylko zbiorem informacji i odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych dokumentów (wyrok NSA z 29 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1596/10, Lex nr 1068442). Dane w ewidencji mogą być zmienione dopiero, gdy wytworzona zostanie nowa dokumentacja źródłowa zmieniająca albo korygująca we właściwym trybie dane zawarte w dokumentacji dotychczasowej. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny do zdarzeń prawnych.
Zgodnie z § 47 ust. 1 i 3 rozporządzenia, starosta dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego dopiero po uzyskaniu odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych, a jeśli wymagana jest do tego jeszcze procedura wyjaśniająca, może wówczas zażądać od strony dostarczenia stosownych dokumentów.
Zdaniem Sądu nie można jednak uznać za uzasadnione stanowiska organu odwoławczego, który wywodzi, iż skarżący, pomimo wezwania organu pierwszej instancji o przedłożenie dokumentów świadczących o innym sposobie użytkowania przedmiotowych gruntów, takiej dokumentacji nie przedstawił. Jak wynika bowiem z akt sprawy, w dniu 26 marca 2013 r. do [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wpłynęły wyjaśnienia skarżącego w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego (pismo z dnia 25 marca) wraz z załączoną przez niego dokumentacją obejmującą kopię następujących pism: zaświadczenia Agencji [...] w B. z dnia [...] r. o nadaniu numeru indentyfikacyjnego, wydruk z księgi wieczystej nr [...] r., kserokopie umów dzierżawy z dniał [...] r. oraz wydruki zdjęć (karty akt 148-155).
Zgodnie z art. 136 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów lub materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przedłożenie określonych materiałów dowodowych przez stronę w terminie poprzedzającym wydanie rozstrzygnięcia w sprawie (27.03.2015 r.), w sytuacji następnego oparcia rozstrzygnięcia o argument braku reakcji na wezwanie organu pierwszej instancji o przedłożenie dokumentów świadczących o innym sposobie użytkowania gruntów, stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. wobec nierozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przedstawione bowiem przez skarżącego dokumenty wskazują na posiadanie przez niego także innych gruntów rolnych niż te, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Może to mieć zatem wpływ na ocenę, czy sporna nieruchomość jest częścią gospodarstwa rolnego, a tym samym czy można jej przypisać charakter gruntów rolnych zabudowanych.
Należy przy tym zauważyć, że strony nie może obciążać fakt, iż z przyczyn organizacyjnych leżących po stronie organu przedłożone przez skarżącego pismo wraz z dołączonymi dokumentami dotarło – jak wynika z adnotacji na piśmie skarżącego z dnia 25 marca - do osoby zajmującej się sprawą dopiero 29 marca.
Mając więc na względzie tak poważną wadę, jaką obarczone było postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy odwoławczy w przedmiotowej sprawie, Sąd uznał, że bez jej usunięcia i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób zupełny, nie jest możliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy ustosunkowywanie się przez Sąd do pozostałych argumentów skargi, mających charakter merytoryczny jest na obecnym etapie postępowania przedwczesne.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło