II SA/Bd 600/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-07-24
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Joanna Janiszewska - Ziołek, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód męża skarżącej z pozarolniczej działalności gospodarczej, osiągnięty w roku bazowym, powinien być dzielony przez 6 miesięcy, w których był uzyskiwany, czy przez 12 miesięcy, jeśli nie stanowił dochodu uzyskanego w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy błędnie zakwalifikowały dochód męża skarżącej z pozarolniczej działalności gospodarczej jako dochód uzyskany w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Brak było ustaleń, czy wznowienie działalności po okresie zawieszenia nastąpiło z przyczyn wskazanych w ustawie, co jest warunkiem zastosowania mechanizmu dzielenia dochodu przez liczbę miesięcy jego uzyskiwania. Ponadto, nie wyjaśniono, czy dochód ten był kontynuowany w okresie, na jaki ustalane jest świadczenie.Stan faktyczny
Skarżąca M. T. otrzymała decyzję o uznaniu pobranego świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane i zobowiązaniu do jego zwrotu, ponieważ po uwzględnieniu dochodu córki z umowy zlecenia oraz sposobu ustalenia dochodu męża, dochód rodziny przekroczył kryterium ustawowe. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu męża z działalności gospodarczej, twierdząc, że powinien być on dzielony przez 12 miesięcy, a nie 6. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska - Ziołek asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenie wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] Burmistrz [...] przyznał skarżącej M. T. świadczenie wychowawcze na dziecko K. T. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] 2016 r. do [...] 2017 r.
Decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] Burmistrz [...], na podstawie m.in. art. 2 pkt 20, art. 7 ust. 3 oraz art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3, ust. 7, ust. 8 i ust. 9 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1851 ze zm., dalej powoływanej jako "uppwd"), uznał pobrane przez skarżącą świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko K. T. za okres od dnia [...] 2016 r. do dnia [...] 2016 r. w łącznej wysokości [...] zł, za świadczenie nienależnie pobrane oraz zobowiązał skarżącą do zwrotu tego nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i wskazał, że ww. kwota nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie będzie potrącana z bieżących wypłat świadczenia wychowawczego od miesiąca w którym decyzja stanie się ostateczna, określając jednocześnie że odsetki ustawowe za opóźnienie naliczone od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty do dnia wydania decyzji wynoszą [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść przepisów dotyczących nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oraz uzyskania i utraty dochodu. W ich kontekście, wyjaśnił że w dniu [...] 2017 r. skarżąca poinformowała organ, iż córka strony I. T. wykonywała pracę na umowę zlecenie w Gabinecie Weterynaryjnym [...] w [...] od dnia [...] 2016 r. do [...] 2016 r. Wskazana sytuacja, zdaniem organu, oznacza iż w rodzinie skarżącej miało miejsce uzyskanie dochodu spowodowane podjęciem pracy na umowę zlecenie przez córkę skarżącej. Należało zatem, jak podkreślił organ, ponownie ustalić dochód rodziny skarżącej, doliczając do miesięcznego dochodu rodziny w roku bazowym 2014 r. wynoszącego [...] zł (dochód męża skarżącej J. T. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od [...] do [...] 2014 r. w kwocie [...]zł podzielony przez 6 miesięcy tj. miesięczny dochód w kwocie [...]zł oraz dochód J.T. z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego w kwocie [...]zł podzielony przez 12 miesięcy tj. miesięczny dochód w kwocie [...]zł) dochód córki I. T. za miesiąc [...] 2016 r. (miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu) tj. zgodnie z zaświadczeniem z dnia [...] 2018 r. wystawionym przez pracodawcę Gabinet Weterynaryjny [...] w [...] - dochód w kwocie [...]zł. Po doliczeniu dochodu uzyskanego w miesiącu [...] 2016 r. przez córkę skarżącej, organ wyliczył, że dochód rodziny w okresie od [...] 2016 r. do [...] 2016 r. wyniósł [...] zł ([...] + [...]), co w przeliczeniu na osobę w rodzinie (4 osoby) daje kwotę [...]zł, i tym samym przekracza ustawowe kryterium dochodowe w kwocie 800 zł, uprawniające do świadczenia wychowawczego w okresie od [...] 2016 r. do [...] 2016 r. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że skarżąca nie posiadała uprawnień do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko K. T. w okresie od [...] 2016 r. do [...] 2016 r., i wobec tego kwota świadczenia wychowawczego wypłacona w okresie od [...] 2016 r. do [...] 2016 r. w łącznej wysokości [...] zł jest nienależnie pobranym świadczeniem wychowawczym i dlatego należało zobowiązać skarżącą do jej zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Od powyższej decyzję skarżąca wniosła odwołanie nie zgadzając się z dokonanym przez organ obliczeniem dochodu rodziny. Zdaniem skarżącej dochód jej męża J.T. z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej od kwietnia do września został niesłusznie podzielony przez 6 miesięcy, a nie 12 miesięcy, tymczasem dochód ten był wykorzystywany na przestrzeni 12 miesięcy, w związku z czym dochód rodziny w przeliczeniu na osobę ulegnie zmianie.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa, w tym art. 25 ust. 1 i 2 uppwd oraz zgodnie z nimi ustalił zmianę sytuacji dochodowej rodziny, wykazując poprawę sytuacji finansowej w okresie od [...] 2016 r. do [...] 2016 r., z której wynika, iż dochód na osobę w rodzinie skarżącej ([...]zł) przekroczył kryterium dochodowe określone przez ustawodawcę (800 zł). W konsekwencji tych ustaleń prawidłowe też uznał, że wypłacone we wskazanym okresie świadczenie wychowawcze w wysokości [...] zł stanowi świadczenie nienależnie pobrane, zobowiązując skarżącą do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż organ I instancji niesłusznie uzyskany przez męża skarżącej dochód z działalności gospodarczej podzielił na 6 miesięcy, a nie 12 miesięcy, SKO wskazało, że zgodnie z art. 7 ust. 2 uppwd w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny (...) w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny (...), osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Skoro uzyskany dochód z działalności gospodarczej przez męża skarżącej był osiągnięty w roku bazowym 2014, to tym samym jak podkreśliło SKO, organ I instancji prawidłowo dochód ten podzielił przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę, podtrzymując zarzut odwołania, iż dochód męża skarżącej z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej powinien być podzielonych przez 12 miesięcy, a nie 6 miesięcy. Zdaniem skarżącej w sprawie nieprawidłowo zastosowano mechanizm określony w art. 7 ust. 2 uppwd, gdyż zawieszenie działalności gospodarczej przez męża skarżącej spowodowane było okresowym brakiem zleceń, a nie okolicznościami przewidzianymi w art. 2 pkt 19 lit. e i art. 2 pkt 20 lit. e uppwd. Katalog utraty i uzyskania dochodu nie zawiera zawieszenia pozarolniczej działalności gospodarczej spowodowanej brakiem zleceń, tylko spowodowanej sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem. Jeżeli nie ma utraty i uzyskania dochodu osiągniętego w roku bazowym, to jak podsumowała skarżąca dochód dzieli się przez 12 miesięcy, a nie przez 6 miesięcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddanie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 2 i ust. 3 uppwd. Zgodnie z art. 25 ust. 1 uppwd osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jeg zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się m.in. świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania (art. 25 ust. 2 pkt 1 uppwd).
W sprawie orzekające organy stwierdziły, że skoro po roku poprzedzający okres zasiłkowy córka skarżącej uzyskała w [...] 2016 r. dochód w kwocie [...]zł z umowy zlecenia wykonywanej od dnia [...] 2016 r. do [...] 2016 r., i skoro ponownie ustalony w następstwie tego zdarzenia kwalifikowanego jako dochód uzyskany - dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe, to świadczenie wychowawcze pobrane w okresie od dnia [...] 2016 r. do dnia [...] 2016 r. w wysokości [...] zł, stanowi świadczenie nienależne i podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do kwestii prawidłowego ustalenia, czy dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę przekraczał kwotę kryterium dochodowego, określoną w art. 5 ust. 3 uppwd, tj. kwotę [...]zł, i tym samym czy istniały podstawy do uznania świadczenia wychowawczego pobranego w okresie od [...] 2016 r. do [...] 2016 r. (art. 18 ust. 6 uppwd) w wysokości [...] zł za świadczenie nienależne. W sprawie skarżąca nie zakwestionowała zasadności doliczenie, w toku ponownego ustalania dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, do dochodu członka rodziny dochodu uzyskanego z tytułu umowy zlecania, co odniesi się do dochodu córki skarżącej, lecz nie zgodziła się ze sposobem ustalenia dochodu męża skarżącej, będącego członkiem jej rodziny.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że warunkiem otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jest spełnienie kryterium dochodowego. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 3 uppwd zasiłek wychowawczy przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. W myśl art. 2 pkt 4 uppwd dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny, a za dochód członka rodziny zgodnie z art. 2 pkt 2 uppwd uważa się przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 1-3a. Okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego to natomiast okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego (art. 18 pkt 1 uppwd). W sprawie miał jednak miejsce pierwszy okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, a w takiej sytuacji, zgodnie z art. 49 ust. 1 uppwd, okres ten rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 1 kwietnia 2016 r.) i kończy się 30 września 2017 r., zaś rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014 (art. 49 ust. 2 zdanie pierwsze uppwd). Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 49 ust. 2 zdanie drugie uppwd).
Z powyższego wynika, że przesłanką do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest spełnienie kryterium dochodowego odwołującego się do pojęcia dochodu rodziny, który z kolei należy rozumieć jako sumę przeciętnych miesięcznych dochodów członków rodziny, uzyskanych w skali roku kalendarzowego i przeliczanych w skali roku kalendarzowego. Zauważyć jednak należy, że ustawodawca zawarł dodatkowe mechanizmy korygujące dochody rodziny, wprowadzając w art. 7 ust. 1 - 3 instytucje "utraty" i "uzyskania" dochodu, odwołujące się do zdarzeń mających wpływ na status finansowy rodziny. W świetle tych przepisów możliwa jest korekta ustalanego według wskazanych zasad dochodu rodziny z powodu zdarzeń kwalifikowanych jako utrata lub uzyskanie dochodu. Definicję legalną uzyskania dochodu ustawodawca zawarł w art. 2 pkt 20 uppwd, poprzez wymienienie w sposób enumeratywny sytuacji (zmian w strukturze dochodów) powodujących uzyskanie dochodu. Zmiany polegające na uzyskaniu dochodu mogą nastąpić: w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego bądź po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W zależności od charakteru zmian (utrata lub uzyskanie dochodu) w strukturze dochodów, jak i czasu ich powstania (w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego lub po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego) ustawodawca przewidział w art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 uppwd różne zasady modyfikowania wysokości dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu uprawnienia do zasiłku wychowawczego.
W zaskarżonej decyzji SKO stwierdziło, że w sprawie miało miejsce uzyskanie dochodu zarówno w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, co odniosło do dochodu męża skarżącej z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, jak i po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, co z kolei odniosło do dochodu córki skarżącej uzyskanego z tytułu wykonanej umowy zlecenia.
Kwestię uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (w sprawie okres od [...] 2016 r. do [...] 2017 r.) normuje przepis art. 7 ust. 3 uppwd. Zgodnie z jego treścią, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecko pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W przytoczonym przepisie przewidziano zatem zasadę doliczenia do ustalonego dochodu członka rodziny, dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód przez tą osobę został po raz pierwszy osiągnięty. Tak też uczyniły orzekające w sprawie organy, w trakcie ponownego ustalania dochodu rodziny, gdyż dokonując stosownych wyliczeń uwzględniły również dochód córki skarżącej z [...] 2016 r. ([...] zł) uzyskany z tytułu zawartej umowy zlecania, który w świetle art. 2 pkt 20 lit. c stanowi dochód uzyskany.
W sytuacji natomiast uzyskania dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (w sprawie 2014 rok) zastosowanie znajduje przepis art. 7 ust. 2 uppwd. Stosownie do jego treści w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W tym wypadku więc znajduje zastosowanie zasada dzielenia osiągniętego dochodu przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany. W zaskarżonej decyzji SKO powołując się na przytoczoną regulację, w ramach ponownego wyliczania dochodu rodziny, dochód męża skarżącej z pozarolniczej działalności gospodarczej osiągnięty w 2014 r. podzieliło przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, tj. przez 6 miesięcy. W ocenie Sądu w sprawie nie zostały wykazane przesłanki uzasadniające taki sposób wyliczenia dochodu męża skarżącej. Należy podkreślić, że wyliczenie w art. 2 pkt 20 uppwd rodzajów dochodów, które stanowią dochód uzyskany posiada charakter zamknięty i organ administracji nie może tego katalogu rozwijać. W art. 2 pkt 20 lit. e uppwd ustawodawca wskazał, że dochodem uzyskanym jest uzyskanie dochodu spowodowane rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Przepis art. 14a ust. 1d wskazanej ustawy stanowi zaś, że przedsiębiorca niezatrudniający pracowników prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Z powyższego wynika, że za dochód uzyskany przez osobę prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, może być uznany dochód spowodowany rozpoczęciem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia spowodowanego koniecznością sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Wznowienie wykonywania działalność gospodarcza po okresie jej zawieszenia z innych przyczyn aniżeli wskazane w art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie może być zatem kwalifikowane jako uzyskanie dochodu.
W sprawie dochód męża skarżącej z pozarolniczej działalności gospodarczej osiągnięty w 2014 r. został podzieliły przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, tj. przez 6 miesięcy, co zostało zakwestionowane przez skarżącą. SKO wskazało wprost, że podstawę do podzielenia dochodu męża skarżącej przez liczę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, stanowi przepis art. 7 ust. 2 uppw, a więc przepis określający sposób wyliczenia dochodu m.in. członka rodziny, w przypadku uzyskania dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Pomimo podzielania - w toku ponownego ustalania dochodu rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę - dochodu męża skarżącej z pozarolniczej działalności gospodarczej osiągniętego w 2014 r. przez liczbę 6 miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, brak jest w zaskarżonej decyzji jakichkolwiek wyjaśnień czy ustaleń odnośnie kwestii czy i do której z wymienionych enumeratywnie w art. 2 pkt 20 uppwd sytuacji uznanych przez ustawodawcę za dochód uzyskany kwalifikuje się dochód męża skarżącej z pozarolniczej działalności gospodarczej osiągnięty w 2014 r., w tym w szczególności czy w sprawie miało miejsce uzyskanie dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 20 lit. e uppwd, a więc czy nastąpiło rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej czy też wznowienie jej wykonywania po okresie zawieszenia spowodowanego koniecznością sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Bez poczynienia zaś ustaleń w tym przedmiocie, znajdujących odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji, brak jest w realiach niniejszej sprawy podstaw do uznania za dochód uzyskany – dochodu męża skarżącej uzyskanego z prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Skoro więc w sprawie, bez poczynienia ustaleń w tym zakresie, SKO uznało dochód męża skarżącej z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej za dochód uzyskany, i na tej podstawie dokonało ustalenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, to tym samym zaskarżona decyzja narusza w sposób istotny przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa oraz w zw. z art. 7 ust. 2 uppwd i art. 2 pkt 20 lit. e uppwd.
Ponadto zgodnie z powołanym przez SKO przepisem art. 7 ust. 2 uppwd, możliwość ustalenia dochodu członka rodziny na podstawie tej regulacji obwarowana została dodatkowym wymogiem zachowania zasady kontynuacji. Ustawodawca bowiem wymaga, aby dochód uzyskany był jednocześnie dochodem uzyskiwanym w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Oznacza to, że w sprawie należało poczynić również ustalenia czy uzyskany dochód spełnia przesłankę kontynuacji uzyskiwania tego dochodu. Brak poczynienia ustaleń w tym przedmiocie także stanowi o naruszeniu w sprawie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa oraz w zw. z art. 7 ust. 2 uppwd.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie wskazane przez Sąd istotne kwestie, mające znacznie dla ustalenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, a w konsekwencji dla przesądzenia czy świadczenie wychowawcze pobrane w okresie od [...] 2016 r. do [...] 2016 r. w wysokości [...] zł stanowi świadczenie nienależnie pobrane. Ponownie rozpatrując sprawę należy poczynić ustalenia faktyczne konieczne dla możliwości zastosowania instytucji uzyskania dochodu, a także ustalić i wyjaśnić w uzasadnieniu podjętej decyzji dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę z uwzględnieniem zaprezentowanego stanowiska Sądu dotyczącego zdarzeń kwalifikowanych przez ustawodawcę jako dochód uzyskany oraz sposobu ustalania dochodu członka rodziny w przypadku uzyskania dochodu.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło