II SA/Bd 600/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienie zażalenia oddala skargę. II SA/Bd 600/19 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] 2019r. nr [...] uzgadniające wydanie przez Marszałka Województwa [...] zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej relacji:[...] dla przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Organ II instancji wskazał, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone stronom postępowania t.j. Marszałkowi Województwa [...] (data doręczenia [...].2019r.) oraz przedsiębiorstwu [...] Sp.z o.o. z siedzibą w [...](data doręczenia [...].2019r.). Organ odwoławczy ustalił ponadto, że postanowieniem z dnia [...] 2019r. Marszałek Województwa [...] dopuścił Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób na ww. linii. Dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie nastąpiło zatem po wydaniu przez Marszałka Województwa [...] postanowienia w sprawie uzgodnienia ww. zezwolenia, co implikuje uznanie, że termin do wniesienia zażalenia przez stronę skarżącą upłynął w dniu [...] 2019r., czyli z dniem upływu siedmiodniowego terminu licząc od doręczenia orzeczenia stronie, której najpóźniej to orzeczenie zostało doręczone. Tymczasem Stowarzyszenie nadało przesyłkę zawierającą zażalenie w dniu [...] 2019r. czyli z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 141§2 k.p.a. Strona skarżąca nie wystąpiła do organu II instancji z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W skardze do WSA w Bydgoszczy strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia organu II instancji w całości zarzucając naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. Skarżące Stowarzyszenie stwierdziło, że dopiero [...] 2019r. dowiedziało się o wydaniu postanowienia o uzgodnieniu planowanego przebiegu linii komunikacyjnej i niezwłocznie wniosło zażalenie na to postanowienie. Stowarzyszenie podniosło, że postanowienie uzgadniające Marszałka Województwa [...] z dnia [...] 2019r. nie zostało stronie skarżącej doręczone, a zawarte w zażaleniu strony skarżącej twierdzenie, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu uzgodnieniowym należało przy uwzględnieniu treści art. 7 i art. 8 §1 k.p.a. potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli to naruszenie miało bądź mogło mieć - istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona w niniejszej sprawie ocena zgodności z prawem poddanych kontroli Sądu decyzji administracyjnych wg wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że nie doszło do naruszenia prawa w takim stopniu, które by skutkowało ich uchyleniem. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Marszałka Województwa [...] uzgadniające wydanie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej- czyli akt administracyjny o charakterze procesowym. Oznacza to, że kontrola Sądu w niniejszym postępowaniu sprowadza się do ustalenia, czy w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy administracyjnej istniały podstawy do wydania przez organ odwoławczy kwestionowanego postanowienia. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - zwanej nadal k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten został zastosowany w związku z art. 144 k.p.a., stanowiącym, że w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 działu II k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Oznacza to, iż przy rozpatrywaniu niedopuszczalnego zażalenia zastosowanie ma cytowany wyżej art. 134 k.p.a. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie od dnia jego ogłoszenia stronie. Obliczenie terminu do wniesienia zażalenia następuje według sposobu określonego w art. 57 § 1 k.p.a. Termin do wniesienia zażalenia (podobnie jak innego środka zaskarżenia), jest terminem dla dokonania czynności przez stronę, bezwzględnie oznaczonym, ustawowym i zawitym, co oznacza, że wniesienie odwołania po terminie jest bezskuteczne. Stosując powyższe regulacje w realiach przedmiotowej sprawy należy jednak mieć na względzie, że w niniejszej sprawie zażalenie wniósł uczestnik - Stowarzyszenie [...] w [...], któremu nie doręczono postanowienia uzgodnieniowego. Wynikało to z tego, że skarżące Stowarzyszenie zostało dopuszczone do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu głównym (prowadzonym przez Marszałka Województwa [...]) już po wydaniu postanowienia uzgodnieniowego w dniu [...] 2019r. przez Marszałka Województwa [...]. Jak wynika z akt, organ ten powziął wiadomość o tym, że Stowarzyszenie stało się uczestnikiem postępowania w dniu [...] 2019r. W takiej sytuacji termin do wniesienia zażalenia przez stronę skarżącą winien być liczony od daty doręczenia postanowienia spółce [...]. Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem pogląd, że podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może wnieść odwołanie (zażalenie) dopóty, dopóki decyzja (postanowienie) nie jest ostateczna, a więc tak długo, jak długo nie upłynął termin do wniesienia odwołania (zażalenia). Po tym terminie pismo, z którego wynika zamiar wniesienia odwołania (zażalenia), i w którym podnosi się, że uniemożliwiono stronie wzięcie udziału w postępowaniu, winno być rozpatrywane jako podanie o wznowienie postępowania oparte na podstawie wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia: 16 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1391/98; 16 lipca 2002 r., sygn. akt II SA 2230/00; 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1204/18 oraz wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 8 września 2010 r., sygn. II SA/Gd 279/10; WSA w Kielcach z 17 stycznia 2019r., sygn. II SA/Ke 753/18 - wszystkie dostępne na ww. stronie internetowej CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt przedmiotowej sprawy podkreślić należy, że postanowienie uzgodnieniowe z dnia [...] 2019r. wydane przez Marszałka Województwa [...] zostało doręczone stronie tego postępowania, tj. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w dniu [...] 2019r. Bezsporne jest to, że na dzień wydania postanowienia organu I instancji z dnia [...] 2019r. przedsiębiorstwo F[...] Sp. z o.o. było jedynym uczestnikiem postępowania administracyjnego. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia od powyższego rozstrzygnięcia upływał zatem z dniem [...] 2019r. Upływ terminu do wniesienia zażalenia przez przedsiębiorstwo [...] Sp.z o.o. skutkował tym, że postanowienie uzgadniające z dnia [...] 2019r. uzyskało walor ostateczności, co uzasadniało stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia zażalenia. Dodać w tym miejscu również trzeba, że przepis art. 31 § 3 k.p.a. daje organizacjom społecznym prawo uczestniczenia w postępowaniu wyłącznie na prawach strony. Z taką formą uczestnictwa w postępowaniu wiążą się określone konsekwencje prawne. Organizacja społeczna może, zgodnie z art. 31 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. występować z żądaniem wszczęcia postępowania oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu. Natomiast organizacji społecznej nie przysługują uprawnienia, które przysługują tylko stronie. Do takich uprawnień należy żądanie wszczęcia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2548/15, w wyroku z dnia 2 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 225/13, WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 782/17, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2053/13 - wszystkie dostępne na stronie internetowej CBOSA). Uwzględniając powyższe stwierdzić należało, że dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. - tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie - nie mogło skutkować uznaniem zażalenia skarżącego Stowarzyszenia za wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] 2019r. wydanego przez Marszałka Województwa [...]. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ odwoławczy nie miał podstaw, aby w konsekwencji wniesienia przez tę stronę zażalenia z dnia [...] 2019r. orzec również w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia tego zażalenia. Zawarte w tym zażaleniu zarzuty w całości koncentrują się na merytorycznej treści zaskarżonego postanowienia i trudno doszukać się w nich żądania przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu organ II instancji zasadnie przyjął, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności procesowej, a to oznacza, że postanowienie organu II instancji zostało wydane zgodnie z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.