II SA/Bd 602/07

Dnia 4 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska sędzia WSA Anna Klotz Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. IISA/Bd 602/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2007r. Nr [...] odmawiającą przyznania K. K. zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka. W motywach rozstrzygnięcia organ powołując się na treść art. 15 b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) wskazał, że wnioskodawca nie spełnia kryteriów uprawniających do uzyskania świadczenia, gdyż jest on jedynie opiekunem faktycznym dziecka. Za nie mającą znaczenia w niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał powołaną w odwołaniu na poparcie zarzutu, iż postępowanie winno być zawieszone okoliczność toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowania o przysposobienie dziecka, gdyż przepisy powołanej wyżej ustawy jednoznacznie wskazują, iż wniosek o przyznanie świadczenia winien być złożony z zachowaniem terminu przez podmiot posiadający legitymację do jego uzyskania. Na powyższą decyzję K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że postanowieniem Sądu Rejonowego Wydziału Rodzinnego i Nieletnich w [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. nastąpiło pełne przysposobienie dziecka i tym samym stał się jego opiekunem prawnym. Ponadto skarżący powołał się na nowelizację ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą, krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o zapomogę rozszerzono o opiekunów faktycznych dziecka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wywodząc, że w dniu wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie obowiązywała jeszcze powołana przez skarżącego nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych. Regulacje te zostały wprowadzone ustawą z dnia 24 maja 2007r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 109, poz. 747) i weszły w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia, co nastąpiło dnia 21 czerwca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, iż doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określoną w art. 15 k.p.a., organ administracji publicznej orzekający w postępowaniu odwoławczym nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, lecz zobowiązany jest ponownie rozpoznać w jej całokształcie sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Ponadto organ ten jako organ o charakterze reformacyjnym ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Należy podkreślić, iż rozstrzyga on ponownie sprawę administracyjną w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie wydania decyzji ostatecznej. Obowiązkiem Sądu jest natomiast ocena wydanego rozstrzygnięcia na tle stanu prawnego jaki wówczas obowiązywał. Postawę materialnoprawną decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia stanowił art. 15b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), w myśl którego z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę. Warunkiem uzyskania prawa do tego świadczenia, poza faktem urodzenia się żywego dziecka, jest spełnienie kryterium podmiotowego oraz kryterium zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku o przyznanie zapomogi. Zgodnie z art. 15b ust. 3 ustawy o wniosek o wypłatę zapomogi składa się w terminie 3 miesięcy od dnia narodzin. Natomiast w myśl art. 15b ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przedmiotowe świadczenie przysługuje ojcu lub matce albo opiekunowi prawnemu niezależnie od ich dochodów. Przepisy te uległy zmianie w wyniku nowelizacji ustawą z dnia 24 maja 2007r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 109, poz. 747), która do kręgu podmiotów, posiadajacych prawo do ubiegania się o jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia się dziecka zaliczyła również opiekuna fatycznego dziecka. Regulacja ta weszła w życie jednak dopiero z dniem 6 lipca 2007r., a nie jak mylnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dniem 21 czerwca 2007r., niemniej w dacie orzekania przez tenże organ jeszcze nie obowiązywała. Z bezspornych okoliczności sprawy wynika, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt [...] ) z dnia [...] lutego 2007r. B. i K. K. (przysposabiającym) powierzono pieczę nad dzieckiem M. B. (przysposabianym), zatem było w toku postępowanie, którego wynik miał wpływ na legitymację skarżącego do występowania z wnioskiem o świadczenie. Skarżący w odwołaniu wskazał termin rozpoznania sprawy o przysposobienie na dzień [...] kwietnia 2007r., zatem w tej sytuacji obowiązkiem organu odwoławczego było ustalenie, czy i jakie orzeczenie w tym dniu zapadło oraz czy zyskało walor prawomocności, skoro decyzję wydawał dopiero w maju. Należy bowiem stwierdzić, iż odwołaniu podniesiono okoliczność, której potwierdzenie bezwzględnie winno rzutować na wynik postępowania, a co do której istniała możliwość jednoznacznego jej wyjaśnienia. Brak ze strony organu II instancji czynności wyjaśniających w powyższym zakresie jest równoznaczny z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i 77 kpa oraz przepisu art. 134 kpa. Za zasadne natomiast należy uznać stanowisko organu w zakresie braku przesłanek do zawieszenia postępowania w sprawie o przyznanie wnioskowanego świadczenia, gdyż wniosek o jego przyznanie winien być złożony z zachowaniem terminu o charakterze materialnym przez podmiot posiadający legitymację do jego uzyskania, a tego kryterium K. K. w chwili złożenia wniosku nie spełniał. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązany jest jednoznacznie ustalić status prawny skarżącego wobec dziecka i w tym celu winien sprawdzić, czy istotnie jak podniesiono w skardze, zapadło w dniu [...] kwietnia 2007r. prawomocne orzeczenie w sprawie o przysposobienie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm. ) jak w sentencji.