II SA/Bd 605/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń postanowił: oddalić wniosek W dniu 19 października 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Jak wynika z wniosku, skarżąca zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem oraz bezrobotną córką lat 22. Ich miesięczny łączny dochód wynosi [...] zł. Ponadto podała, iż nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych. Poza tym w uzasadnieniu formularza przedstawiła stan faktyczny sprawy. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżąca wraz z rodziną dysponuje kwotą dochodu w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku nie przedstawiła żadnych danych odnośnie ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem. Ponadto nie odniosła się w ogóle do swojej sytuacji materialnej. W uzasadnieniu formularza przedstawiła jedynie stan faktyczny sprawy, który to w przypadku rozpatrywania prawa pomocy nie ma jakiegokolwiek znaczenia, gdyż zarzuty z powodu wydanego przez sąd orzeczenia są rozpatrywane w innym trybie. Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie. Nadmienić przy tym należy, że to na stronie spoczywa wykazanie, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych czy ustanowienia adwokata. Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Tym bardziej, że strona z mocy prawa została zwolniona od kosztów sądowych zaś ustanowienie pełnomocnika ma charakter fakultatywny, gdyż nie ma obowiązku składania skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.