II SA/Bd 607/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie WSA: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2005r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta B. odmówił I. D. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W uzasadnieniu organ podał, że przyczyną takiego rozstrzygnięcia było nie spełnienie wymaganego kryterium dochodowego określonego przez art. 5 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późń. zm.). Zgodnie z tym przepisem zasiłek rodzinny przysługuje wówczas, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł. Natomiast jak wykazało przeprowadzone w sprawie postępowanie, ustalona przez ustawodawcę kwota została przekroczona, bowiem ustalony dochód na członka rodziny wnioskodawcy wyniósł 864, 59 zł. Jednocześnie nie uwzględniono wniosku strony by uwzględnić przy obliczaniu kryterium dochodowości tzw. "utraty dochodu", ponieważ wskazane okoliczności nie stanowią, zdaniem organu, przesłanek do zastosowania tej instytucji, jakkolwiek wpływają na pomniejszenie dochodu. W odwołaniu od decyzji organu I instancji I. D. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania zasiłku, przy uwzględnieniu jej aktualnych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Sytuacja ekonomiczna jej firmy znacznie się pogorszyła na przestrzeni od 2002 r. do dnia dzisiejszego i w związku z tym uważa, że w odniesieniu do jej aktualnej sytuacji finansowej spełnia wymagane kryteria nabycia uprawnienia do dodatku rodzinnego i zasiłków. Rozpatrujące odwołanie - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] 2005 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, nie podzielając tym samym argumentacji odwołującej. W uzasadnieniu tej decyzji podkreślono, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z przepisami prawa a szczególności z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który ustanawia jasno określone kryterium przyznania dodatku rodzinnego. Przytoczony został też art. 47 ust. 2 w/w ustawy stanowiący, iż prawo do świadczeń rodzinnych w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2002, a tego właśnie okresu dotyczy wniosek o przyznanie świadczenia będący przedmiotem postępowania. Organ odwoławczy podzielił też stanowisko Prezydenta Miasta B. co do braku przesłanek zastosowania instytucji "utraty dochodu", bowiem okoliczności przytoczone przez stronę (zaświadczenie o dochodach z Urzędu Skarbowego za 2004 r., oświadczenie byłego męża o wysokości płaconych alimentów) nie stanowią o utracie a jedynie o zmniejszeniu dochodów. Na powyższą decyzje I. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją wskazała na swoją ciężką sytuację życiową - brak środków finansowych. Oświadczyła też, że wysokość płaconych alimentów przez M. D. (200 zł), faktycznie niższa od zasądzonych, wynika także z jego trudnej sytuacji życiowej i nie została formalnie uaktualniona ze względu konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie przywołując przedstawioną już argumentację zawartą uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania uprawnień do zasiłku rodzinnego i dodatków, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że sąd administracyjny nie rozstrzyga w przedmiocie występowania, bądź nie określonych właściwymi przepisami przesłanek warunkujących przyznanie uprawnień do zasiłku rodzinnego. Sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności administracji publicznej dokonuje oceny, na skutek zaskarżenia, działalności (działania bądź zaniechania) organu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, w tym przypadku - oceny powodów odmowy przyznania określonego świadczenia społecznego. Nie zastępuje więc organu administracji publicznej i nie przejmuje jego kompetencji do końcowego załatwienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Sprawa, której przedmiot związany jest z działalnością określonego organu administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do tego organu. Przyznanie uprawnień do zasiłku rodzinnego i dodatków z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę ubiegającą się o te uprawnienia, ustawowych materialnoprawnych przesłanek. Przesłanki te w przypadku skarżącej określone zostały wart. 5 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa wart. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504, 00 zł. Przedstawione w ten sposób kryterium dochodowe, w sposób jasny i precyzyjny określa krąg osób uprawnionych do zasiłku rodzinnego, uniemożliwiając tym samym posługiwanie się w jakimkolwiek stopniu uznaniowością przez organ orzekający. Słusznie zatem organy administracji orzekające w sprawie, nie negując trudnej sytuacji finansowej i życiowej w jakiej aktualnie znajduje się skarżąca, powołały argument przekroczenia określonej kwoty dochodu jako podstawy odmowy przyznania zasiłku. Powoływane przez skarżącą okoliczności świadczące o pogorszeniu w ostatnim okresie jej sytuacji finansowej nie mają znaczenia dla sprawy. Jak stanowi bowiem art. 47 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dla celów ustalenia uprawnień do świadczeń rodzinnych w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. podstawą przyznania są dochody rodziny uzyskane w 2002 r. Jak wynika z akt administracyjnych stosowny wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków został złożony 11 marca 2005 r., co jednoznacznie przesądza o konieczności zastosowania dyspozycji przywołanego wyżej przepisu. Wyznaczony przez ustawodawcę okres, jako miarodajny dla określenia spełnienia przesłanek przyznania zasiłku rodzinnego, również nie dopuszcza jakichkolwiek odstępstw w tym zakresie. Wykazana zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego okoliczność obniżenia dochodów skarżącej w 2004 r., czy też oświadczenie jej byłego męża o obniżeniu wysokości faktycznie płaconych alimentów nie mogą skutkować zastosowaniem instytucji tzw. utraty dochodu przewidzianej art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. Pośród przypadków, w których mamy do czynienia z utratą dochodu (art. 3 pkt 23 w Iw ustawy) rzeczywiście wymieniono okoliczność nie otrzymywania części lub całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Jednak unormowanie to należy rozpatrywać w odniesieniu do art. 47 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyznaczającego ramy czasowe stanu faktycznego przyjętego dla potrzeb ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego. Oświadczenie M. D. o wysokości płaconych przez niego alimentów dotyczy okresu od listopada 2003 r., nie wpływając tym samym na sytuację finansową skarżącej w 2002 r. przyjętym za podstawę do obliczenia kryterium dochodowego dla celów przyznania zasiłku. W konsekwencji uznać należy, że organy administracji dokonały prawidłowej interpretacji przepisów prawnych mających w sprawie zastosowanie, czego skutkiem w tej konkretnej sprawie mogło być tylko wydanie decyzji odmownej. Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.