II SA/Bd 609/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2018 r. sprawy ze skargi E. S., M. S., I. R., K. R., P. R., K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących: E. S. i M. S. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych oraz na rzecz: I. R., K. R., P. R., K. R. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Bd 609/17 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] 2017 r. znak: [...] Prezydent Miasta [...] odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], karta mapy nr [...], obręb [...] polegającego na wydzieleniu działki o numerze [...] o pow. [...] ha, rej. gr. [...], obręb [...], zapisanej w KW [...] stanowiącej własność E. S. i M. S. posiadających we wspólności ustawowej udział wynoszący 1/2 oraz R. R. i I. R. posiadających we wspólności ustawowej udział wynoszący 1/2, na następujące działki : -nr [...] o pow. [...] ha -nr [...] o pow. [...] ha. Jako materialnoprawną podstawę orzeczenia organ wskazał art.93 ust 3, art. 95 pkt 1, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1 i art. 99 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.- dalej jako u.g.n.), w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów Nieruchomości(Dz.U. z 2004 r. Nr 268, poz. 2663), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 poz. 1422). W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że celem wnioskowanego podziału nieruchomości jest zniesienie współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami zgodnie z treścią art.95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami . W ocenie Prezydenta Miasta [...], przedstawiony projekt podziału nie spełnia wymagań określonych rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie usytuowania budynku na działce. Proponowany podział spowoduje bowiem, że granica między działkami [...] i [...] przebiegać będzie wzdłuż ściany budynku, w której znajdują się otwory okienne. Tymczasem zgodnie z art. 12 ust 1 ww. rozporządzenia budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką w odległości nie mniejszej niż: -4m -w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; -3m-w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy. Ponadto organ podniósł, że zgodnie z art. 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej. Do budynku i urządzeń z nim związanych, wymagających dojazdów funkcję tę mogą spełniać dojścia pod warunkiem, że ich szerokość nie będzie mniejsza niż 4,5 m. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] wniosły strony postępowania: E. S., M. S., R. R. i I. R.. Odwołujący zakwestionowali zastosowanie w niniejszej sprawie postanowienia §12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W szczególności wskazano, na umowny podział do korzystania z nieruchomości i chęć zapobieżenia konfliktom sąsiedzkim w przyszłości. Decyzją z dnia [...] 2017 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] Odnosząc się do kwestii zgodności podziału z przepisami odrębnymi SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, że planowany podział narusza przepis §12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Analiza akt sprawy i projektowanego podziału wskazuje bowiem jednoznacznie, że granica między projektowanymi działkami przebiegałaby wzdłuż ściany budynku z otworami okiennymi, bez zachowania wymienionych tym przepisie wymogów. Skargę na tę decyzję wnieśli E. S., M. S., R. R. i I. R. kwestionując prawidłowość dokonanych przez organy ustaleń faktycznych co do istnienia otworów okiennych w ścianie w stronę granicy, a także zarzucając tym organom zastosowanie błędnej wykładni § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, że dyspozycja tego przepisu obejmuje również obiekty wybudowane przed wejściem w życie tego rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w decyzji zaskarżonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli to naruszenie miało bądź mogło mieć - istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona w niniejszej sprawie ocena zgodności z prawem poddanych kontroli Sądu decyzji administracyjnych wg wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że skarga jest zasadna. Tryb administracyjnego postępowania o podział nieruchomości reguluje ustawa z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (art. 92 – 100) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Podział nieruchomości winien być zgodny z prawem miejscowym w postaci miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1 u.g.n.), a przy tym każda nowo powstała działka gruntu winna mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej (art. 93 ust. 3 u.g.n.). W razie braku planu zastosowanie ma art. 94 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli: 1) nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo 2) jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W orzecznictwie nie ma jednolitego poglądu, czy przywołane w decyzji przepisy rozporządzenia stanowią przepisy odrębne w rozumieniu art. 94 ust. 1 u.g.n. Sąd w niniejszym składzie przychyla się do przeważającego poglądu, według którego przepisy wykonawcze do ustawy Prawo budowlane, jako że wyznaczają warunki sytuowania nowych budynków, nie mają zastosowania do nieruchomości już zabudowanych. Samo rozporządzenie wskazuje zresztą w § 2 ust. 1, iż stosuje się je przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Wobec tego należy podzielić zarzuty skargi dotyczące wadliwego uznania przez organy, że wyżej wskazane przepisy są przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 94 ust. 1 pkt 1u.g.n. Nie można więc przyjąć, że nieruchomość zabudowana budynkiem usytuowanym w odległości mniejszej niż 4 m od linii granicznej nie podlega podziałowi, jako że pozostaje w sprzeczności z przepisami ww rozporządzenia. Czym innym jest zresztą istniejąca możliwość usytuowania nowej linii podziału zgodnie z wyznaczonymi w rozporządzeniu warunkami, a czym innym jest obiektywny brak takich możliwości z uwagi na granicę nieruchomości (a nie działki ewidencyjnej) przebiegającą w odległości mniejszej niż ściana istniejącego już budynku bądź też np. z uwagi na istniejący obok kolejny budynek. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy organ przyjął, że linia podziału przebiegająca wzdłuż granicy budynku usytuowanego na planowanej działce [...] jest mniejsza niż 4 m od jego ściany. Organ nie uwzględnił jednak, że odległość pomiędzy istniejącym już na tych planowanej działce [...] budynkiem, a granicą działki będącej przedmiotem podziału (jak wynika z załącznika mapowego) wynosi [...]m. Zatem wydzielenie działki budowlanej w rozumieniu art. 4 pkt. 3a u.g.n., tj. zabudowanej działki gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce przy zachowaniu parametrów określonych w § 12 rozporządzenia - w stanie faktycznym sprawy nie byłoby w ogóle możliwe. Ponadto podnieść należy, że organ dokonując analizy przedłożonego mu projektu podziału nieruchomości pod kątem niesprzeczności z przepisami odrębnymi w postaci przepisów ustawy Prawo budowlane i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy pominął, że ustawodawca w art. 95 u.g.n. określił przypadki, w których warunkowana art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n. zgodność projektu podziału z przepisami planu miejscowego nie jest wymagana. Brak planu miejscowego nie oznacza przy tym, że w warunkach hipotez zawartych w przepisach art. 95 u.g.n. zastosowanie znajdzie analizowanie projektu podziału w porównaniu z przepisami odrębnymi czy decyzją o warunkach zabudowy. Kwestii tej organ w ogóle nie badał, zwłaszcza w kontekście art. 95 pkt. 1 u.g.n. Stanowi on, że podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w celu zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę, jeżeli podział ma polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków. Wobec powyższego skarga okazała się uzasadniona zarówno przy uwzględnieniu jej zarzutów jak i w ramach badania sprawy z urzędu w trybie art. 134 § 1 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu i wyda decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości (w rozumieniu wydania decyzji pozywanej bądź negatywnej) powołując się na przepisy szczególne, przy czym z pominięciem, jako nie mających zastosowania, przepisów określających zasady budowy nowych budynków. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł z mocy art. 200 p.p.s.a.