II SA/Bd 610/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie WSA: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w B. W. K. sprawy ze skargi W. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Umową z dnia 17 sierpnia 2004r. W. U. nabył od J. S. pojazd marki [...] o numerze nadwozia [...]. Właściciel samochodu złożył do Starosty R. wniosek o jego zarejestrowanie, co nastąpiło decyzją z dnia [...] 2004r. W związku ze sprzeciwem zgłoszonym przez Prokuratora Rejonowego w R., Starosta R. wznowił postępowanie w sprawie rejestracji wskazanego pojazdu. Decyzją z dnia [...] 2006r. [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] 2004r. i odmówił zarejestrowania przedmiotowego samochodu. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, iż z materiałów Prokuratury Rejonowej w T. wynika, że rejestracji samochodu dokonano na podstawie sfałszowanej umowy jego kupna na terenie Niemiec - dostarczonej J. S. przez G. W.. Nadto, J. S. nigdy nie był za granicą i nie sprowadzał samochodów. Organ stwierdził także, iż umowa sprzedaży przedmiotowego pojazdu W. U. przez J. S. poświadcza nieprawdę, bowiem sprzedający nigdy nie był jego właścicielem. Nadto, zarówno J. S. jak i G. W. zostali skazani prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] 2005r. Sygnatura akt. [...] za dostarczenie i posługiwanie się fałszywymi dokumentami pochodzenia tego samochodu. W ocenie organu I instancji z uwagi na fakt, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o rejestracji pojazdu, dowody na których podstawie ustalono, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, to zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji o rejestracji samochodu i odmowie rejestracji. W odwołaniu od przedmiotowej decyzji W. U. zakwestionował stanowisko Starosty R. Podniósł, iż wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji z wyroku Sądu Rejonowego w T. nie wynika, które z dokumentów, jakimi posługiwał się poprzedni właściciel samochodu, J. S. były sfałszowane. Ponadto za nieuprawniony uznał także pogląd, że J. S. nie był nabywcą tego pojazdu, ponieważ złożony przez niego podpis na umowie świadczy, iż nabył jego on własność w świetle przepisów kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącego należy zatem przyjąć, iż znajdujące się w aktach sprawy dowody i dokumenty dotyczące rejestracji przedmiotowego samochodu są wystarczające do tego, by został on zarejestrowany. Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy, powołując się na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w T., uznał, iż bezspornym jest, że J. S. sprzedał W. U., samochód którego nie był właścicielem, na podstawie sfałszowanej umowy. Tym samym uchylenie decyzji o rejestracji z dnia [...] 2004r. wskazanego pojazdu było zasadne. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i podtrzymał argumenty zawarte w odwołaniu. Ponownie podkreślił, że ze wskazanego wyroku Sądu nie wynika fakt sfałszowania zawartej umowy kupna pojazdu. Powołując się na przepisy kodeksu cywilnego skarżący stwierdził, że nabył samochód zgodnie z prawem, a zatem właściwy organ powinien dokonać jego rejestracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracyjnej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc powyższe pod uwagę skargę należało uwzględnić. Podstawą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty R. z dnia [...] 2004r. o rejestracji pojazdu było stwierdzenie przez organy obu instancji, iż zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Oznacza to zatem, iż uznano, że dokumenty na podstawie których dokonano rejestracji pojazdu, wymienione w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108 poz. 908; z późn. zm.) zostały sfałszowane. Powołując się na sentencję wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] 2005 r., akt oskarżenia w sprawie [...] oraz sprzeciw Prokuratora Rejonowego w R. organy obu instancji wskazały, iż rejestracji samochodu dokonano w oparciu o sfałszowaną umowę kupna - sprzedaży. W związku z tym wskazać należy, że z sentencji wyroku nie wynika, że skazano nim kogokolwiek, a szczególnie skarżącego za sfałszowanie umowy kupna-sprzedaży. Niewątpliwie organy administracji są związane treścią prawomocnego wyroku sądu karnego co do faktu popełnienia przestępstwa. Z wyroku z dnia 25 maja 2005 r. wynika, że J. S. popełnił czyn z art. 270 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553; z późn. zm., zwanej "kk") i art. 272 kk w związku z art. 11 § 2 kk poprzez używanie jako autentyczne podrobionych dokumentów rzekomo przez siebie sprowadzonych z zagranicy 30 samochodów (w tym samochodu wskazywanego w przedmiotowej sprawie) wyłudzając w ten sposób poświadczenie nieprawdy przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego na zaświadczeniach VAT – 25. Z samej treści wyroku sądu karnego nie wynika jednakże, jakimi konkretnie podrobionymi dokumentami posłużył się J. S. w celu wyłudzenia poświadczenia nieprawdy na zaświadczeniu VAT – 25, w szczególności z treści wyroku nie wynika, czy J. S. przedstawił w Urzędzie Skarbowym w T. sfałszowaną umowę kupna – sprzedaży pojazdu. Wbrew stwierdzeniu Kolegium zawartym w odpowiedzi na skargę okoliczność ta nie wynika także z uzasadnienia wspomnianego wyroku, gdyż w ogóle go nie sporządzono Wyrok Sądu Rejonowego wypowiada się wprost tylko odnośnie braku prawdziwości zaświadczenia VAT-25. Biorąc powyższe pod uwagę nie można na podstawie samej sentencji wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] 2005 r. ustalić faktu, iż umowa kupna – sprzedaży została sfałszowana. Podstawą takich ustaleń nie może być także sama treść aktu oskarżenia i sprzeciwu Prokuratora. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, ustalenie przez organy obu instancji, iż rejestracji samochodu dokonano w oparciu o sfałszowaną umowę kupna – sprzedaży dokonało się wskutek niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyrażającego się w niedopełnieniu wynikającego z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Z tych względów niezbędne było zapoznanie się przez organy z aktami sprawy [...], załączenie do akt administracyjnych odpisów istotnych dla rozstrzygnięcia dokumentów z tychże akt, a następnie dokonanie oceny, czy zakwestionowanie przez sąd karny legalności owych dokumentów miało znacznie z punktu widzenia materialnoprawnych przesłanek orzekania o rejestracji pojazdu. Przepisy k.p.a. nie ograniczają organów administracji publicznej w możliwości wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodów zgromadzonych w ramach postępowania karnego. Zaniechanie przeprowadzenia dowodu na okoliczność przedstawienia przez skarżących, w celu dokonania rejestracji, sfałszowanych dokumentów, to jest na okoliczność zdarzenia będącego podstawą faktyczną zastosowania art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., należy ocenić jako niewypełnienie przez organy administracji obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Obowiązek przeprowadzenia takiego dowodu ciąży nie tylko na organie pierwszej instancji, ale także na organie odwoławczym. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika bowiem, że sprawa jest merytorycznie badana nie tylko przez organ pierwszej instancji, ale także – w przypadku skutecznego wniesienia odwołania - przez organ odwoławczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., jako organ orzekający merytorycznie zobowiązane było zatem uzupełnić materiał dowodowy, a nie tylko ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Zauważyć także należy, że w przedmiotowej sprawie postępowanie wznowieniowe toczyło się wskutek sprzeciwu prokuratora. Oznacza to, że organ administracyjny ma w takiej sytuacji w stosunku do prokuratora te same obowiązki, które realizuje w stosunku do stron postępowania. Muszą być zatem prokuratorowi doręczane wszystkie zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia, gdyż w przypadku zaniechania tego obowiązku tego rodzaju okoliczność może stanowić przesłankę wznowienia postępowania w trybie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2004 r., sygn. akt I SA 2719/02, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 160599). Dowody doręczeń prokuratorowi stosownej korespondencji powinny zostać włączone do akt administracyjnych, tak samo jak dowody doręczeń korespondencji stronom postępowania. W aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi znajdują się wprawdzie dowody doręczania korespondencji przez organ I instancji, brak natomiast dowodu doręczenia prokuratorowi rozstrzygnięcia organu II instancji. Prowadząc dalsze postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno dokonać rozstrzygnięcia merytorycznego mając na względzie reguły postępowania administracyjnego wyrażone w przepisach art. 77§1 i 80 kpa oraz obowiązek dokumentowania czynności zapewniających realizację praw prokuratora w tym postępowaniu. Ze względu na powyższe uchybienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww. ustawy.