II SA/Bd 612/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Mariusz Pawełczak asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ponownego przeliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy oraz jego wypłaty oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2025 r. M. W. (dalej także jako: "Skarżący") zwrócił się do Komendanta Policji o ponowne przeliczenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (wpływ do organu w dniu [...] kwietnia 2025 r.). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2025 r. Komendant Miejski Policji w T. odmówił Skarżącemu ponownego przeliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy oraz jego wypłaty z uwagi na upływ okresu przedawnienia roszczenia. W odwołaniu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 190 ust. 4 Konstytucji przez jego niezastosowanie i odmowę podjęcia czynności materialno-technicznej polegającej na wypłacie Skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy; art. 107 ust . 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U z 2025 r. poz. 636 ze zm.; dalej także jako: "ustawa o Policji") przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy prawo do wypłaty wyrównania ekwiwalentu za urlop nie zostało ograniczone czasowo, z uwagi na fakt, iż dokonywane jest w drodze czynności materialno-technicznej w trybie wznowienia określonego w art. 190 ust. 4 Konstytucji; art. 107 ust. 2 ustawy o Policji przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w przypadku Skarżącego nie zachodzą wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie w dochodzeniu roszczenia uzasadniające nie uwzględnianie przedawnienia. Decyzją z dnia [...] lipca 2025 r. Komendant Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] maja 2006 r. i wówczas wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za 46 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego z uwzględnieniem współczynnika 1/30 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień niewykorzystanego urlopu. Wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, Trybunał Konstytucyjny (dalej także jako: "TK", "Trybunał") orzekł, że przepis art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji. Wyrok TK został ogłoszony w Dzienniku Ustaw w dniu 6 listopada 2018 r. Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Zdaniem organu, przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny (i jego ogłoszeniem) Skarżący nie mógł wystąpić z żądaniem wypłacenia wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Roszczenie to aktywowało się dopiero z chwilą wejścia w życie wyroku Trybunału wydanego w sprawie o sygn. akt K 7/15. Zatem z chwilą wejścia w życie ww. orzeczenia Trybunału rozpoczął się bieg terminu przedawnienia roszczeń wynikających z tego wyroku. Od dnia [...] listopada 2018 r. powstało zatem po stronie byłego funkcjonariusza Policji zwolnionego ze służby w dniu [...] maja 2006 r. roszczenie o wypłatę wyrównania należnego ekwiwalentu. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop został złożony w momencie, gdy roszczenie o wypłatę wyrównania ekwiwalentu było już przedawnione. W tych okolicznościach, zdaniem organu, zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 ustawy o Policji nie mógł zostać uwzględniony. Tym samym nie można uznać również zarzutu naruszenia art. 190 ust. 4 Konstytucji bowiem organ I instancji - mając na względzie, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, został ogłoszony w dniu 6 listopada 2018 r., a wniosek o wypłatę wyrównania został złożony w dniu [...] kwietnia 2025 r. - zasadnie odmówił wypłaty wyrównania, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia wskazaną w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Organ odwoławczy za nieuzasadniony również uznał zarzut naruszenia art. 107 ust. 2 ustawy o Policji, bowiem rozpatrujący roszczenie funkcjonariusza organ jedynie w wyjątkowych sytuacjach może nie uwzględnić instytucji przedawnienia roszczeń i skutków wynikających z jej zastosowania. W realiach rozpatrywanej sprawy wyjątkowe okoliczności uzasadniające możliwość skorzystania z art. 107 ust. 2 ustawy o Policji nie wystąpiły. W ocenie organu, nie można uznać wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, za wyjątkową okoliczność usprawiedliwiającą opóźnienie w dochodzeniu roszczenia. Zastosowanie art. 107 ust. 2 ustawy o Policji stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 107 ust. 1 ustawy Policji. Konstrukcja i przesłanki tego przepisu dotyczą konkretnych okoliczności występujących w indywidualnej sprawie i usprawiedliwiających odstępstwo od przedawnienia, a nie generalnej sytuacji wywołanej wejściem w życie przepisów aktów prawnych. Zdaniem organu, za taką okoliczność nie można uznać również wejścia w życie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o służbie więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610; dalej także jako: "ustawa o szczególnych rozwiązaniach") i podnoszonych przez Skarżącego trudności interpretacyjnych. Powołana ustawa o szczególnych rozwiązaniach weszła w życie z dniem 1 października 2020 r., natomiast wniosek z dnia [...] kwietnia 2025 r. o wyrównanie ekwiwalentu został złożony przez Skarżącego dopiero po upływie 4 lat i 6 miesięcy od wejścia w życie przywołanej ustawy i po upływie 6 lat od ogłoszenia wyroku TK. Art. 107 ust. 2 ustawy o Policji jest normą kompetencyjną, która uprawnia właściwe organy Policji do swobodnej oceny czy możliwe jest nieuwzględnianie przedawnienia roszczenia. Zdaniem organu, to na Skarżącym ciąży obowiązek wykazania konkretnych okoliczności usprawiedliwiających opieszałość w złożeniu wniosku o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Okoliczności te powinny być konkretne i występować w indywidualnej sprawie, a nie opierać się wyłącznie na generalnej sytuacji wywołanej derogacją norm prawa materialnego na skutek stwierdzenia ich niekonstytucyjności przez Trybunał Konstytucyjny, którego orzeczenie wywołało skutek w postaci wykreowania prawa podmiotowego. Kwestia uchwalenia wyżej przywołanej ustawy o szczególnych rozwiązaniach oraz wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny nie może usprawiedliwiać wieloletniej bierności Skarżącego w zakresie związanym z ubieganiem się o przyznanie wyrównania. W skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji ją poprzedzającej zarzucając naruszenie: 1. art. 107 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w sprawie doszło do przedawnienia roszczenia Skarżącego, w sytuacji gdy prawo do wypłaty - wyrównania ekwiwalentu za urlop nie zostało ograniczone czasowo, z uwagi na fakt, iż dokonywane jest w drodze czynności materialno-technicznej w trybie wznowienia określonego w art. 190 ust. 4 Konstytucji; 2. art. 107 ust. 2 ustawy o Policji przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż wydanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, uchwalenie ustawy o szczególnych rozwiązaniach, przyjęcie przez organy Policji postawy sprowadzającej się do masowego, konsekwentnego (bezprawnego) odmawiania byłym funkcjonariuszom Policji wyrównania ekwiwalentu za urlop nie stanowi wyjątkowych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie w dochodzeniu roszczenia uzasadniających nie uwzględniania przedawnienia, w sytuacji gdy prawidłowa subsumpcja powinna doprowadzić organ do wniosku, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. Skarżący dodatkowo wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisma Zastępcy Rzecznika Praw Obywatelskich S. T. z dnia [...] lipca 2021 r. [...] na fakt stanowiska Biura Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie braku ograniczenia czasowego w zakresie czynności materialno-technicznej wypłaty wyrównania ekwiwalentu. Skarżący w tym zakresie wskazał, że podziela stanowisko Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wyrażone w piśmie z dnia [...] lipca 2021 r., zgodnie z którym "art. 9 ust. 1 specustawy w ogóle nie dotyczy policjantów zwolnionych ze służby przed opublikowaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego w dniu 6 listopada 2018 r., a którym przed tą datą ustalono wysokość ekwiwalentu pieniężnego (na starych zasadach). Inaczej mówiąc mogą oni bez żadnego ograniczenia (w tym czasowego — ustalenie wysokości jest czynnością materialno-techniczną) skorzystać z konstytucyjnego prawa do wznowienia postępowania (w formie wniosku o wyrównanie świadczenia) w trybie art. 190 ust. 4 Konstytucji". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1247) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej także jako: "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Mając na uwadze powyższy zakres kognicji Sąd uznał, iż poddana kontroli decyzja Komendanta Policji z dnia [...] lipca 2025 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji w T. z dnia [...] kwietnia 2025 r. nie narusza przepisów prawa. Na wstępie podać należy, że - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 6166/21 - kwestia przedawnienia jest bez wątpienia objęta zakresem sprawy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w znaczeniu materialnoprawnym i ma znaczenie dla ostatecznego wyniku tej sprawy. Przedawnienie jest instytucją prawa materialnego, która wywołuje także skutki procesowe. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Stosownie do art. 107 ust. 2 ustawy o Policji organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Zgodnie z art. 107 ust. 3 ustawy o Policji bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia; 2) uznanie roszczenia. W kontrolowanej sprawie Skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] maja 2006 r. i wówczas wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za 46 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego z uwzględnieniem współczynnika 1/30 części miesięcznego uposażenia za jeden dzień niewykorzystanego urlopu. Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. Skarżący zwrócił się do pracodawcy o odszukanie jego świadectwa pracy oraz sprawdzenie czy wypłacono ekwiwalent urlopowy, jeżeli tak to za jaki okres, w jakiej kwocie oraz według jakiego przelicznika procentowego. W odpowiedzi na powyższe organ pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. udzielił Skarżącemu informacji, że w chwili zwolnienia ze służby za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy 46 dni wypłacono ekwiwalent wyliczony z uwzględnieniem przelicznika 1/30. Następnie Skarżący złożył wniosek z dnia [...] kwietnia 2025 r. o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Uzasadnienie wniosku zawierało odwołanie do wyroku TK opublikowanego 6 listopada 2018 r. i konieczności zastosowania względem Skarżącego przelicznika 1/21. Jak słusznie zauważył organ, przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny (i jego ogłoszeniem) Skarżący nie mógł wystąpić z żądaniem wypłacenia wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Roszczenie to stało się wymagalne dopiero z chwilą wejścia w życie wyroku Trybunału wydanego w sprawie o sygn. akt K 7/15, co nastąpiło 6 listopada 2018 r. Z chwilą wejścia w życie ww. orzeczenia Trybunału, czyli z dniem 6 listopada 2018 r., rozpoczął się bieg terminu przedawnienia roszczeń Skarżącego - jako byłego funkcjonariusza Policji zwolnionego ze służby w dniu [...] maja 2006 r. - o wypłatę wyrównania należnego ekwiwalentu. Stanowisko organu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2025 r., sygn. akt III OSK 124/24). Wniosek Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2025 r. został jednak złożony po upływie po upływie 3 lat od wejścia w życie wyroku Trybunału wydanego w sprawie o sygn. akt K 7/15, czyli po upływie okresu przedawnienia, o którym mowa w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie składał przed dniem [...] kwietnia 2025 r. wniosków o ponowne przeliczenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Wprawdzie Skarżący w dniu [...] stycznia 2025 r. złożył pismo, z którego treści wynika, że domaga się wskazania sposobu wyliczenia przez organ ekwiwalentu, jednak także to pismo zostało złożone przez Skarżącego w momencie, gdy roszczenie o wypłatę wyrównania ekwiwalentu było już przedawnione. Jego złożenie nastąpiło bowiem po upływie 3 lat od wejścia w życie wyroku Trybunału wydanego w sprawie o sygn. akt K 7/15. Z tej przyczyny Sąd uznał, że w sprawie nie zaszły okoliczności, które skutkowałyby przerwaniem lub zawieszeniem biegu przedawnienia. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że organ zasadnie odmówił ponownego przeliczenia i wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że organ w zaskarżonej decyzji rozważył kwestię wystąpienia wyjątkowych okoliczności, które umożliwiałyby organowi nie uwzględnienie względem Skarżącego przedawnienia, stosownie do art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. W ocenie Sądu słusznie organ stwierdził, że takie wyjątkowe okoliczności nie wystąpiły. Wyjaśnienia wymaga zatem, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że za nadzwyczajną okoliczność należy uznać stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2928/19), jednakże w normie wynikającej z art. 107 ust. 2 ustawy o Policji chodzi przede wszystkim o szczególne indywidualne okoliczności, decydujące o tym, że w konkretnej sprawie należy odstąpić od przedawnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Go 274/21). Tymczasem tego rodzaju okoliczności Skarżący nie wskazał. Na uwagę zasługuje przy tym fakt, że organ pismem z dnia [...] maja 2025 r. umożliwił Skarżącemu zapoznanie się z materiałem dowodowym sprawy oraz wypowiedzenie się czy wniesienie ewentualnych uwag i wniosków przed wydaniem decyzji. Pomimo powyższego, Skarżący w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2025 r. jako uzasadnienie żądania wypłaty ekwiwalentu wskazywał jedynie na wyrok TK z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, i wynikającą z niego konieczność zastosowania względem Skarżącego innego przelicznika, a następnie na trudności interpretacyjne powstałe w związku z uchwaleniem ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Powyższe, zdaniem Sądu, słusznie jednak zostały ocenione przez organ jako niewypełniające pojęcia "wyjątkowych okoliczności", o których mowa w art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. Zdaniem Sądu przywoływane przez Skarżącego w toku postępowania przed organami okoliczności nie stanowią indywidualnych okoliczności usprawiedliwiających złożenie przez Skarżącego wniosku po 6 latach od wejścia w życie wyroku TK. Zauważyć na marginesie należy, że dopiero w skardze do tut. Sądu został sformułowany przez Skarżącego argument uzasadniający – jego zdaniem - nie uwzględnienie przedawnienia dotyczący postawy sprowadzającej się do masowego, konsekwentnego (bezprawnego) odmawiania byłym funkcjonariuszom Policji wyrównania ekwiwalentu za urlop został przywołany przez Skarżącego. Argument ten nie był przedmiotem rozważań organu. Przypomnieć w związku z tym należy, że tut. Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięcia podjętego przez organ w zakresie m.in. odniesienia się przez organ do zarzutów i argumentacji strony postępowania. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi w powyższym zakresie. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów Skarżącego wskazać należy, że w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że wznowienie postępowania przewidziane w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP jest szczególną instytucją, określaną w doktrynie pojęciem uzdrowienia (sanacji) postępowania (sądowego, administracyjnego) opartego na niekonstytucyjnym akcie normatywnym. Ta właśnie regulacja stanowiąca podmiotowe, konstytucyjne prawo uprawnionego stwarza jednostce możliwość ponownego rozpatrzenia danej sprawy na podstawie zmienionego stanu prawnego, ukształtowanego w następstwie orzeczenia Trybunału (por. wyroki TK: z dnia 20 lutego 2002 r., sygn. akt K 39/00, pub. OTK ZU-A 2002 Nr 1, poz. 4; z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt SK 60/05, pub. OTK ZU-A 2006 Nr 8, poz. 101). Celem ustawowej procedury, realizującej normę wyrażoną w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, musi być realne zagwarantowanie skutku w postaci uprawnienia do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym orzeczeniem Trybunału. Swoboda ustawodawcy ukształtowania implementujących to uprawnienie przepisów jest w tym wypadku zawężona, a jej granice wyznacza okoliczność, że "wzruszalność" aktów stosowania prawa została przesądzona już na gruncie samej Konstytucji RP i nie można modyfikować momentu ani skutku czasowego derogacji trybunalskiej. Po wydaniu wyroku TK z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, w dniu 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa o szczególnych rozwiązaniach. Przepis art. 1 pkt 16 tej ustawy nadał następujące brzmienie art. 115a ustawy o Policji: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". Jednocześnie ustawodawca w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach zawarł przepis o charakterze intertemporalnym, regulując zasady stosowania art. 115a ustawy o Policji w znowelizowanym brzmieniu. Otóż przepis art. 115a w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Natomiast ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za 2018 r. określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od 6 listopada 2018 r. Skład orzekający w niniejszej sprawie aprobuje prokonstytucyjną wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w związku z art. 115a ustawy o Policji, za którą opowiedział się w szczególności jej autor, tj. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (zob. stanowisko Sejmu RP z 9 czerwca 2022 r. nr BAS-WAK-842/21), a wielokrotnie dokonywaną przez sądy administracyjne w sprawach wszczętych przez funkcjonariuszy Policji w zakresie wypłaty wyrównania należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Należy zatem uznać, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do niekonstytucyjnego przelicznika w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym nie może być interpretowane jako powtórzenie niekonstytucyjnych przepisów ustawy o Policji, wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnemu i nakazanie stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK), uregulowań, które utraciły moc w wyniku wyroku TK. Wyrok Trybunału pełni funkcję prejudykatu dla składu orzekającego, który związany jest nie tylko sentencją rozstrzygnięcia, lecz także jego uzasadnieniem. Uzasadnienie zawiera argumentację wskazującą przyczynę niekonstytucyjności ustawowej normy prawnej, a także przewidywane skutki wyroku dla obrotu prawnego. Ponadto, co jest istotne, Trybunał ustala przede wszystkim znaczenie zaskarżonego przepisu, a w szczególności jego zakres podmiotowy i przedmiotowy, lokując go w określonym otoczeniu normatywnym (por. D. Lis-Staranowicz, M. Kopacz, Wtórna niekonstytucyjność przepisów ustawowych w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Sejmowy 2022 r., nr 6, s. 128-131; K. Kos, O pojęciu wtórnej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018 r. nr 2 (42), s. 21). Stwierdzenie niekonstytucyjności danego przepisu zamyka drogę do stosowania normy po dacie jej derogowania z powodu niekonstytucyjności. Derogacja trybunalska, znajdująca swoje umocowane w Konstytucji RP, wyłącza ogólny reżim intertemporalny obejmujący zmiany przepisów dokonywane przez prawodawcę. Do jej przełamania nie wystarczy zwykła regulacja ustawowa, jaką w tym przypadku potencjalnie mógłby stanowić art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Oznacza to, że racjonalny ustawodawca, tworząc przepisy przejściowe, powinien je konstruować w taki sposób, aby uwzględniać skutki wyroku Trybunału. W związku z powyższym zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, wymagają uwzględnienia - przy wykładni art. 115a ustawy o Policji - wyroku Trybunału z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny, a także projektodawca w uzasadnieniu projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach, wskazując, iż projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie ww. wyroku TK. Skoro orzeczenie Trybunału usunęło z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, że należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku TK. Z tej też przyczyny, na mocy art. 190 Konstytucji RP, nie tylko sądy, ale również organy administracji publicznej, powinny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, zgodnie z ustawą zasadniczą. Przeciwne rozumienie art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach prowadzi do stosowania wyroku Trybunału jedynie na przyszłość (od dnia jego publikacji), z wyłączeniem skutku retroaktywnego, co niewątpliwie narusza art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. W kontrolowanej przez tut. Sąd sprawie nie zostały jednak naruszone przez organ przepisy art. 107 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji. Podstawą odmowy uwzględnienia wniosku Skarżącego o wypłatę wyrównania należnego ekwiwalentu było przedawnienie jego roszczenia. Zdaniem Sądu, słusznie organ II instancji podkreślił, że Skarżący złożył wniosek z dnia [...] kwietnia 2025 r. o wyrównanie ekwiwalentu dopiero po upływie 4 lat i 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy o szczególnych rozwiązaniach i po upływie 6 lat od ogłoszenia wyroku TK. Przywoływane przez Skarżącego w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych dotyczy przede wszystkim innych stanów faktycznych, tj. spraw w których wniosek o wypłatę wyrównania ekwiwalentu złożono przed upływem 3 lat od ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jako nieuzasadnioną Sąd ocenił przy tym argumentację Skarżącego dotyczącą nieograniczonego w czasie prawa do domagania się ustalenia wysokości przysługującego Skarżącemu ekwiwalentu ze względu na to, że ustalenie wysokości ekwiwalentu jest czynnością materialno-techniczną. Wskazać bowiem należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym został wyrażony pogląd, który tut. Sąd podziela, że prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe wynika wprost z ustawy o Policji, a jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez jego wypłatę. Natomiast odmowa jego wypłacenia następuje w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt III OSK 5310/21). Po pierwsze zatem, to wypłata ekwiwalentu - a nie ustalenie jego wysokości - stanowi czynność materialno – techniczną. Po drugie natomiast - o ile sama czynność fizycznej wypłaty ekwiwalentu stanowi czynność materialno-techniczną to jednak jej dokonanie powinno być zawsze poprzedzone analizą i ustaleniem w toku właściwego postępowania, że zachodzą ku temu niezbędne przesłanki prawne. Jeśli natomiast - tak jak miało to miejsce w kontrolowanej sprawie - występuje ku temu prawna przeszkoda w postaci upływu terminu przedawnienia, to wówczas organ wydaje decyzję o odmowie wypłaty. Mając powyższe na uwadze postępowanie i rozstrzygnięcie organu w kontrolowanej sprawie Sąd ocenił jako zgodne z przepisami prawa. Zdaniem Sądu, okoliczność złożenia przez Skarżącego wniosku w dniu [...] kwietnia 2025 r., czyli po upływie 6 lat od wejścia w życie wyroku TK z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, determinowała wydanie decyzji odmawiającej ponownego przeliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy oraz jego wypłaty. W ocenie Sądu, z zaskarżonej decyzji, w szczególności z zaprezentowanej w niej wykładni przepisów prawa dokonanej przez organ (którą Sąd aprobuje), wynika, że od 6 listopada 2018 r. (daty wejścia w życie ww. wyroku TK) przez okres 3 lat (zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji) Skarżący był uprawniony do złożenia wniosku o ponowne przeliczenie ww. świadczenia. Skarżący złożył jednak wniosek o ponowne przeliczenie ww. świadczenia po upływie okresu przedawnienia, o którym mowa w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji. W sprawie nie zaszły przy tym szczególne indywidualne okoliczności przemawiające za tym, aby w konkretnej sprawie należało odstąpić od przedawnienia. W związku z okolicznością, że zarzuty skargi okazały się niezasadne, zaś Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję z urzędu nie dopatrzył się innych niż w niej wskazane naruszeń przepisów prawa – skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – pisma Zastępcy Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 20 lipca 2021 r. załączonego do skargi na fakt stanowiska Biura Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie braku ograniczenia czasowego w zakresie czynności materialno-technicznej wypłaty wyrównania ekwiwalentu. Podać należy, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd wskazuje, że z samej istoty postępowania dowodowego wynika, że odnosi się ono do ustaleń faktycznych, a nie podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Tymczasem wniosek Skarżącego nie dotyczył ustaleń faktycznych. W związku z powyższym wniosek o przeprowadzenie dowodu zawarty w skardze podlegał oddaleniu, ponieważ jego uwzględnienie nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Sprawę rozpoznano na posiedzenie niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a, gdyż w skardze Skarżący złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: https://orzeczenia.nsa.gov.pl