II SA/Bd 613/06
WyrokWSA w Bydgoszczy2006-10-10
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma kompetencje do badania materialnej prawdziwości dokumentów przedkładanych do rejestracji pojazdu, w tym dokumentu potwierdzającego zapłatę podatku od towarów i usług (VAT-25), jeśli ujawniono, że zostały one sporządzone na podstawie fałszywych dokumentów pochodzenia pojazdu?Ratio decidendi
Organ administracji ma kompetencje do badania materialnej prawdziwości dokumentów przedkładanych do rejestracji pojazdu. Ujawnienie, że dokumenty, w tym zaświadczenie VAT-25, nie spełniają kryterium prawdziwości w znaczeniu materialnym, stanowi podstawę do odmowy rejestracji pojazdu, nawet jeśli pierwotna decyzja o rejestracji była ostateczna. Sąd administracyjny bada legalność decyzji organu odwoławczego, a w tym przypadku decyzja ta nie narusza prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rejestracji pojazdu, która pierwotnie została dokonana przez Starostę Powiatu R. na podstawie złożonych dokumentów. Następnie, w związku ze sprzeciwem Prokuratora Rejonowego i prawomocnym wyrokiem skazującym za posługiwanie się fałszywymi dokumentami pochodzenia pojazdu, Starosta wznowił postępowanie i uchylił decyzję o rejestracji, odmawiając jej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował wadliwość umowy kupna-sprzedaży i twierdził, że nabył własność pojazdu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak,, Asesor WSA Grzegorz Saniewski, Protokolant Arkadiusz Skomra, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2006r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę.
Starosta Powiatu R. decyzją z [...] 2006 r., Nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2, art. 145 § 1 pkt. 1, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, (Dz. U. Nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zmianami) oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zmianami), po wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] nr rej. [...] nr nadwozia [...], na rzecz W. L. – skarżącego, uchylił swą decyzję ostateczną z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie rejestracji tego pojazdu oraz odmówił zarejestrowania pojazdu.
Starosta Powiatu R. rozstrzygnięcie swoje oparł o następujące ustalenia i rozważania:
W dniu 20 lipca 2004 r. w tut. Starostwie na podstawie złożonych dokumentów został zarejestrowany wyżej wskazany samochód.
W dniu [...] 2005 r. do tut. Starostwa wpłynął sprzeciw Prokuratora Rejonowego w R., dotyczący decyzji ostatecznej w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu wraz z odpisem aktu oskarżenia z dnia 29.04.2005r., w sprawie Nr [...], odpisem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] 2005r., w sprawie sygn. akt [...] i notatką o prawomocności wyroku. Prokurator w swoim sprzeciwie podnosi, że "Prokuratura Rejonowa w R. otrzymała materiały z Prokuratury Rejonowej w T., z których wynika, iż wskazany samochód został zarejestrowany na podstawie fałszywych dokumentów, w tym sfałszowanej umowy kupna-sprzedaży na terenie Niemiec, dostarczonych J. S. przez G. W. Z zebranych materiałów wynika, że J. S. nigdy nie był za granicą, i nie sprowadzał żadnych samochodów. Także umowa sprzedaży tego samochodu przez J. S. L. W. poświadczała nieprawdę, gdyż sprzedający nigdy nie był właścicielem tego samochodu. G. W. i J. S. zostali skazani prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w T. z dnia [...]2005r. Sygn. akt [...] za dostarczenie i posługiwanie się fałszywymi dokumentami pochodzenia tego samochodu".
Zgodnie z art. 72 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym dokumentami przedkładanymi do rejestracji są: dowód własności pojazdu, karta pojazdu, jeżeli była wydana, wyciąg ze świadectwa homologacji lub odpis zwalniający pojazd z homologacji, zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego, dowód rejestracyjny, odprawa celna, dokument potwierdzający zapłatę akcyzy, zaświadczenie o podatku VAT lub zaświadczenie o braku obowiązku jego zapłaty.
Dokumenty przedłożone do rejestracji przedmiotowego pojazdu m.in. umowa kupna, która została sporządzona przez nieuprawnione do tego osoby, które to potwierdziły nieprawdę, nie może stanowić dowodu w sprawie orzekania o rejestracji przedmiotowego pojazdu. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt. 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.
W dniu 11 października 2005 r. wznowiono postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu na podst. art. 145 § 1 pkt. 1 kpa. Z uwagi na fakt, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 1 grudnia 2004 r. o rejestracji pojazdu na wniosek W. L. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe istnieje podstawa do uchylenia decyzji o rejestracji w/w pojazdu i odmówienia rejestracji przedmiotowego samochodu.
Odwołując się od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazał, iż wbrew twierdzeniom zaskarżonej decyzji z wyroku Sądu Rejonowego w T. nie wynika, jakie były sfałszowane dokumenty, którymi posługiwał się J. S. (poprzedni właściciel). Pełnomocnik skarżącego nie zgodził się też z poglądem, że J. S. nie był nabywcą wskazanego pojazdu, bowiem faktycznie on podpisał umowę i w świetle przepisów kc był on właścicielem w/w pojazdu
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] 2006 r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji, a tym samym nie znalazł podstaw do jej uchylenia, wskazując jednocześnie, iż zgodnie z art. 72 ust 1 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu. Organ odwoławczy wskazał także, że na osobie domagającej się rejestracji spoczywa ciężar udokumentowania prawa własności do pojazdu stanowiącego przedmiot rejestracji, czyli zarejestrowany może być jedynie pojazd, co, do którego uregulowana jest kwestia prawa własności. Zatem, zdaniem organu, bezspornym jest, że rejestracji samochodu dokonano w oparciu o sfałszowaną umowę kupna sprzedaży i tym samym uchylenie ostatecznej decyzji z dnia 1 grudnia 2004 r. rejestrującej pojazd jest uzasadnione.
W skardze wniesionej do Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie Staroście R. zarejestrowanie pojazdu. Zdaniem skarżącego decyzje nie są słusznie gdyż z zebranego materiału nie wynika, że umowa kupna samochodu zawarta między nim a L. W. została sfałszowana.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, podnosząc jednocześnie, że z aktu oskarżenia oraz z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w T. sygn. akt: [...] z dnia [...] 2005 r. wynika, że przedmiotowy samochód został nabyty przez skarżącego na podstawie wcześniej podrobionych dokumentów sprowadzonych z zagranicy samochodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Skarżący tak w odwołaniu, jak i w skardze podnosił argument o braku wadliwości zawartej przez niego z J. S. umowy kupna – sprzedaży samochodu, którego rejestracja jest objęta sporem, co świadczy w jego ocenie o tym, iż nabył własność tego pojazdu. Organ odwoławczy ustosunkowując się do tych zarzutów powołał się na okoliczność wadliwości – z powodu poświadczenia nieprawdy – umowy kupna przez skarżącego przedmiotowego pojazdu, który to argument wskazano też w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Można więc uznać, że organy, obok wyroku karnego, oparły się tu na dowodach objętych aktem oskarżenia i przyjęły stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 10 listopada 1998 r. (w sprawie II SA 1249/98, LEX nr 41 312), iż w przypadku pochodnego nabycia prawa własności z tzw. drugiej ręki, nabywca uzyskuje prawo własności w takich granicach, w jakich przysługiwało ono zbywcy, a nadto nie może uzyskać więcej praw, aniżeli miał poprzednik, w szczególności nie może nabyć własności od osoby, której ta własność nie przysługiwała, co sprawia, że skarżący nie jest więc właścicielem tego pojazdu; subiektywne zaś jego przekonanie o prawidłowości transakcji kupna samochodu i powoływanie się na dobrą wiarę przy zakupie są bez znaczenia.
Co istotniejsze jednak dla przedmiotowej sprawy, obok powyższej argumentacji, organ I instancji, powołując się na treść w/w wyroku Sądu Rejonowego w T. z [...]2005 r., przytoczył też przepis art. 72 ust. 1 w/w ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., Prawo o ruchu drogowym, stwierdzając, że dokumenty przedłożone do rejestracji pojazdu, które potwierdzałyby nieprawdę, nie mogą stanowić dowodu w przedmiotowej sprawie. Powyższego stanowiska nie zakwestionował organ odwoławczy.
Jak wynika ze wskazanego przepisu, rejestracji dokonuje się na podstawie: - dowodu własności pojazdu, - karty pojazdu, jeżeli była wydana, - wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane, - zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane, - dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany, - dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa trzeciego i jest rejestrowany po raz pierwszy, - dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, jeżeli samochód osobowy został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego i jest rejestrowany po raz pierwszy, - zaświadczenia wydanego przez właściwy organ potwierdzający uiszczenie podatku od towarów i usług od pojazdów sprowadzanych z państw członkowskich Unii Europejskiej lub o braku takiego obowiązku, oraz - dowodu wpłaty, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, lub oświadczenia o podleganiu obowiązkowi zapewniania sieci zbierania pojazdów, o którym mowa w art. 11 ust. 4 tej ustawy, albo faktury zawierającej takie oświadczenie, jeżeli pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy.
Zgodzić się trzeba z zaprezentowanym stanowiskiem organów, iż ciąży na nich obowiązek dokonania rejestracji jedynie w sytuacji, kiedy wszystkie niezbędne z punktu widzenia powyższego przepisu dokumenty zostały przedłożone przez wnioskodawcę, a ponadto, są prawdziwe.
W konsekwencji, organ administracji ma kompetencje do badania prawdziwości tychże dokumentów. Rację mają też organy uznając, że wspomniane dokumenty muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, lecz także zgodne ze stanem faktycznym, co wynika tak z orzecznictwa, jak i poglądów doktryny (por. wyrok NSA z 12.03.1998 r., w sprawie II SA 32/98, LEX nr 41680, oraz R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2005, wyd. II., teza 1 do art. 72).
W tej sytuacji brak prawdziwości jednego nawet dokumentu wymienionego w powyższym przepisie, winno rodzić skutek w postaci odmowy rejestracji pojazdu.
W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nastąpiła. Objęty bowiem wymogiem przepisu art. 72 ust. 1 pkt 8 "a" w/w ustawy Prawo o ruchu drogowym, niezbędny dokument do zarejestrowania pojazdu, tj. zaświadczenie potwierdzające uiszczenie podatku od towarów i usług od pojazdów sprowadzanych z państw członkowskich Unii Europejskiej, VAT- 25, w sposób nie budzący wątpliwości nie spełniał kryterium prawdziwości w znaczeniu materialnym. Wynika to z wyroku załączonego do akt administracyjnych wyroku Sądu Rejonowego w T. z [...]2005 r., w którego sentencji stwierdzono, że dokument ten stanowi poświadczenie nieprawdy, albowiem został sporządzony na podstawie sfałszowanej dokumentacji sprowadzonego zza granicy wskazanego wyżej pojazdu.
Ujawnienie więc okoliczności, iż wskazany dokument VAT-25 nie spełnia kryterium prawdziwości, stanowiło więc właściwą podstawę do uznania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło