II SA/Bd 614/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-10-11
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Małgorzata Włodarska, Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny prawidłowo uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, biorąc pod uwagę długotrwały proces ustalania związku przyczynowego między schorzeniem skóry a warunkami pracy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał na naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 107 § 3 KPA poprzez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na niekorzystnych dla pracownika badaniach lekarskich, bez wyjaśnienia powodów pominięcia wcześniejszych orzeczeń stwierdzających chorobę zawodową. Ponadto, organ odwoławczy prawidłowo zwrócił uwagę na konieczność całościowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym ustalenia dotyczące narażenia na inne alergeny i analizy składu chemicznego rękawic.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Fabryki A SA na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS) uchylającą decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) o odmowie stwierdzenia u M.S. choroby zawodowej skóry i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie trwało od 1998 r. Wcześniejsze orzeczenia stwierdzały chorobę zawodową, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylał je z powodu braku wykazania związku przyczynowego. Kolejne decyzje PPIS odmawiały stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na badaniach IMP w Łodzi, które nie wykazały związku z rękawicami firmy "A". PWIS uchylił ostatnią decyzję PPIS, wskazując na konieczność ponownego zbadania związku przyczynowego i uwzględnienia innych potencjalnych alergenów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi Fabryki A SA w T na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
II SA/Bd 614 /07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2007 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...]. uchylił w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia u M.S. choroby zawodowej skóry i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Wydanie decyzji poprzedziło postępowanie trwające już od [...] r.
Decyzją Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...]. z dnia [...]1998 r. stwierdzono u skarżącej, byłego pracownika Fabryki [...], zatrudnionej na stanowisku sprzątaczki chorobę zawodową : chorobę skóry – przewlekły alergiczny wyprysk kontaktowy skóry rąk - pkt 10 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.). Skarżąca była zatrudniona w latach [...] do [...]1997 r. początkowo jako pakowaczka mechaniczna, a od [...] 1984 r. jako sprzątaczka. W związku z pojawieniem się w [...] r. zmian na skórze rąk, skarżąca [...]1996 r. zgłosiła się do poradni dermatologicznej i w [...]1996 r. została odsunięta od pracy na stanowisku sprzątaczki oraz skierowana z podejrzeniem alergicznego kontaktowego wyprysku skóry pochodzenia zawodowego do Poradni Chorób Zawodowych. Po hospitalizacji w celach diagnostyczno- orzeczniczych w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, w okresie od [...]1996 r. stwierdzono u pacjentki wyprysk kontaktowy skóry rąk , a wyniki testów naskórkowych wskazały na uczulenie na związki tiuramu wykorzystywane jako przyspieszacze wulkanizacji w produkcji wyrobów gumowych, m.in. rękawiczek. Organ ustalił, że skarżąca używała rękawic w trakcie pracy na stanowisku sprzątaczki. Na tej podstawie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu z dnia [...]1997 r. rozpoznał u badanej przewlekły alergiczny wyprysk kontaktowy skóry rąk.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję orzekł, że stwierdzenie choroby zawodowej odpowiada Wytycznym metodologicznym w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej Departamentu Inspekcji Sanitarnej z 1987 r., jak również wymogom Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w [...] wyrokiem z dnia [...] 2000 r. sygn. akt [...] uchylił decyzje w następstwie skargi Fabryki [...]gdyż organy nie wykazały związku przyczynowego między chorobą a szkodliwymi warunkami pracy. Sąd zwrócił uwagę, że jednostki orzecznicze nienależycie rozpoznały zawodowe uczuleniowe zapalenie skóry bez ponawiania prób ekspozycji i eliminacji ustępowania zmian skórnych w okresach dłuższych przerw w pracy i nawrotu po podjęciu zatrudnienia, zalecając dokonanie testów z wykorzystaniem rękawic używanych podczas zatrudnienia. W przypadku braku możliwości powtórzenia badań testowych z wykorzystaniem rękawic używanych przez zainteresowaną należało rozważyć, na podstawie istniejącego materiału dowodowego czy choroba ma związek z warunkami pracy, zwłaszcza, że zainteresowana jest uczulona też na inne czynniki.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2002 r. nie stwierdził u M.S. choroby zawodowej, a swoje rozstrzygniecie oparł na orzeczeniu Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia [...] 2002 r. nr [...] o braku podstaw do uznania u badanej zawodowej etiologii schorzenia. Wprawdzie testy naskórkowe wykazały utrzymującą się nadwrażliwość pacjentki na dwusiarczek czteroetylotiuramu, natomiast test płatkowy przeprowadzony z użyciem rękawicy gumowej wyprodukowanej przez firmę " A" wypadł ujemnie. We wnioskach orzeczenia uwzględniono również ustalenie organu co do wykorzystania przez firmę " A" do produkcji mieszanki gumowej innego przyspieszacza - dietyloditiokarbaminianu cynku. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję, gdyż dochodzenie epidemiologiczne nie wykazało występowania alergenu w środowisku pracy, co potwierdziły badania przeprowadzonych w IMP w Łodzi, które nie wykazały uczulenia odwołującej się na składniki gumy, z której " A" produkuje rękawice, przy braku dowodów na stosowanie na stanowisku pracy innych rękawic, niż wskazane przez pracodawcę.
Naczelny Sąd Administracyjny w [...] uchylając wyrokiem z dnia [...] 2003 r. sygn. akt [...]powyższe rozstrzygnięcia zwrócił uwagę, że z zaleceń Sądu z dnia [...] 2000 r. nie wynikało, aby przedmiotem dodatkowych badań skarżącej miały być nieuczulajace jej rękawice firmy " A", zarzucając, że organ nie przeprowadził dowodów potwierdzających bądź przeczących tezie, że pracodawca zaopatrywał się w rękawice u innych producentów. Wskazano zatem, by dokonać ustaleń, czy w okresie zatrudnienia skarżącej używano innych rękawic niż firmy " A", czy używała lub co najmniej mogła ich używać skarżąca i jaki był ich skład chemiczny. Jeżeli będzie to możliwe należy przeprowadzić kolejne próby uczuleniowe z rękawicami używanymi w zakładzie w okresie zatrudnienia skarżącej.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w dniu [...] 2004 r. nie znalazł podstaw do stwierdzenia u zainteresowanej choroby zawodowej wymienionej w punkcie 10 wykazu chorób zawodowych.
Zainteresowana zarzuciła, iż od 1997 r. organ powinien domagać się od zakładu udokumentowania źródeł pochodzenia rękawic w oparciu o faktury zakupu, które pracodawca zobowiązany był przechowywać przez okres 5 lat, a nawet do czasu zakończenia postępowania. Ponadto wskazała, że Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wykorzystał do badań przeprowadzonych w [...] r. rękawice jednego rodzaju, uznając, że pochodzą one z firmy " A".
W dniu [...] 2004 r. organ II Instancji decyzją nr [...] uchylił zakwestionowane orzeczenie i zalecił przedstawienie jednostce orzeczniczej I stopnia wszelkich dowodów oraz dostępnych informacji dotyczących narażenia zawodowego skarżącej na stanowisku pracy celem przeprowadzenia badań alergologicznych i wydania orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu bądź braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Nie ulega wątpliwości, że u skarżącej wystąpiło schorzenie skóry (alergiczny wyprysk kontaktowy skóry rąk). Kwestią sporną natomiast jest związek przyczynowy pomiędzy rozpoznanymi zmianami skórnymi, a obecnością lub brakiem czynnika szkodliwego w środowisku pracy. Rękawice do badania przekazywała odwołująca się oraz pracodawca. Kwestię ich używania powinno wyjaśnić przesłuchanie Prezes Fabryki [...] oraz pracowników wydających rękawice. W uzasadnieniu organ też podniósł, że rozstrzyganie przez organ na podstawie orzeczenia IMP w Łodzi z dnia [...] 2002 r. znak: [...], będącego konsultacją dla Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] pozbawiło odwołującą możliwości ponownego badania na jej wniosek.
Organ zalecił, by ponownie wykonać badanie alergologiczne. Jeżeli zostanie zgromadzony stosowny materiał dowodowy (rękawiczki używane przez odwołującą się) należy przekazać do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] komplet informacji dotyczących narażenia zawodowego na stanowisku sprzątaczki ( zeznania świadków, skład mieszanek gumowych i innych środków chemicznych używanych w środowisku pracy skarżącej) jako podstawę do wydania orzeczenia o rozpoznaniu bądź braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Z uwagi na zbyt długi upływ czasu skarżąca odmówiła poddania się badaniom alergologicznym z wykorzystaniem rękawic pochodzących od niej oraz od pracodawcy. Ostatecznie, gdy zdecydowała się na badanie, WOMP w [...]nie wydał orzeczenia, gdyż materiał nie nadawał się do badań ( rękawice były zleżałe).
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]decyzją z dnia [...] 2007 r. nr [...], wobec niemożności dokonania badania alergicznego nie stwierdził u skarżącej choroby zawodowej.
Zainteresowana odwołując się od tego orzeczenia zaznaczyła, że były pracodawca wykorzystywał nie tylko rękawice, których producentem była firma " A". Okoliczność tę organ mógł zweryfikować po wydaniu wyroku Sądu w 2000 roku. Odwołująca się podkreśliła też, że jest uczulona na nikiel, a przez [...] lat wykonywała pracę na stanowisku związanym z produkcją, gdzie czynnik ten występował. To nie jej odmowa poddania się badaniom, lecz postępowanie zakładu oraz organu uniemożliwiało zakończenie postępowania i wydanie decyzji.
Organ II instancji decyzją z dnia [...] 2007 r. uwzględnił odwołanie, uchylając zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu podniósł, iż z definicji choroby zawodowej zawartej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm. ) wynika, że do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową konieczne jest, aby była ona wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz wywołał ją czynnik występujący w środowisku pracy, a zespół jej objawów odpowiadał skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego.
U odwołującej wystąpiło schorzenie: przewlekły alergiczny wyprysk kontaktowy skóry rąk, objęty wykazem chorób zawodowych. Warunkiem uznania go za chorobę zawodową jest ustalenie związku przyczynowego z alergenami występującym w środowisku pracy.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] orzeczeniem lekarskim z dnia [...] 1997 r. znak: [...] rozpoznał chorobę zawodową skóry w oparciu o wyniki badań pacjentki hospitalizowanej w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi, gdyż wyniki testów skórnych wypadły dodatnio dla kurzu domowego, roztoczy kurzu domowego i pyłków drzew, a testy naskórkowe z zestawem alergenów zawodowych wypadły dodatnio dla tetraetylotiuramu, chromu, kobaltu i niklu. W dniu [...] r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] wydał orzeczenie lekarskie znak:[...] o rozpoznaniu choroby zawodowej skóry. Następnie Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, po przeprowadzeniu testu z rękawicami otrzymanymi od pracodawcy, ( badanie konsultacyjne ) stwierdził u skarżącej brak podstaw do uznania zawodowej etiologii choroby skóry (orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2002 r. znak: [...] ). Zdaniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] organ I instancji wydając w dniu [...] 2007 r. decyzję w oparciu o ostatnie badanie konsultacyjne w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi z dnia [...] 2002 r. nie wskazał w uzasadnieniu, stosownie do art. 107 Kpa , dlaczego oparł swoją decyzję na ostatnim niekorzystnym dla pacjentki badaniu konsultacyjnym, bez uwzględnienia orzeczeń wydawanych uprzednio w sprawie.
Wobec konieczności wydania obiektywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej, zważywszy na niektóre okoliczności, których aktualnie nie można jednoznacznie zweryfikować ( np. uzyskanie z zakładu pracy, wobec znacznego upływu czasu rękawic z tej samej partii, których używała odwołująca w okresie zatrudnienia) należy poddać ekspertyzie na obecność związków tiuramu rękawice będące w posiadaniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] Z badań wykonanych bowiem na pacjentce w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi podczas hospitalizacji w Klinice Chorób Zawodowych w [...]r. wynika, że poza dodatnimi wynikami testów skórnych z alergenami kurzu domowego, roztoczy kurzu domowego i pyłków drzew uzyskano dodatnie wyniki testów naskórkowych z tetraetyltiuramem, chromem, kobaltem i niklem. Jedyną zatem możliwością określenia z co najmniej przeważającym prawdopodobieństwem związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem skóry u pacjentki a środowiskiem pracy jest wykazanie, że w rękawicach znajdują się przyspieszacze wulkanizacji, na które uczulona jest pacjentka. Organ I instancji powinien również przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w kwestii zawodowej ekspozycji pacjentki na chrom, nikiel, kobalt. Zeznania świadków przesłuchanych na różnych etapach postępowania ( tj. w dniu [...] 1998 r. i [...] 2005 r. wprawdzie nie pozwoliły jednoznacznie wskazać rękawic używanych przez skarżącą, ale niektórzy świadkowie [...] przesłuchani w dniu [...] 1998 r. stwierdzili, że dostarczone przez zainteresowaną rękawice były używane w zakładzie. W tej sytuacji konieczne jest ustalenie obecności związków tiuramu zarówno w rękawicach dostarczonych przez zainteresowaną, jak również przez zakład pracy. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej z uwagi na konieczność zakończenia postępowania administracyjnego winny podjąć działania zmierzające do rozstrzygnięcia czy zmiany chorobowe, które wystąpiły u zainteresowanej mogą być z przeważającym prawdopodobieństwem spowodowane czynnikami występującymi w środowisku pracy.
W skardze do Sądu spółka wniosła o uchylenie decyzji PWIS w [...] nr [...] z dnia [...] 2007 r. i utrzymanie w mocy decyzji PPIS w [...] z dnia [...] 2007 r. nr [...]. Podniosła, iż nigdy nie dysponowała rękawicami przedstawionymi do badań przez M.S.. Te zaś, które użytkowano w zakładzie posiadały atesty PZH i CIOP, a testy z nimi przeprowadzane wypadały ujemne. W ocenie skarżącej organ domaga się uznania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem skóry pacjentki, a środowiskiem pracy na podstawie dowodów nieustalonego pochodzenia, co stanowi naruszenie przepisu § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.) oraz pozostaje w sprzeczności z oceną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w [...] w wyroku z dnia [...] 2000 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądy administracyjne oceniają legalność zaskarżonej decyzji i innych aktów poddanych właściwości sądów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie zaskarżeniu do sądu administracyjnego poddano decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, którą nie stwierdzono
u skarżącego choroby zawodowej. Okolicznością niebudzącą wątpliwości jest stwierdzenie przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] choroby strony -przewlekłego alergicznego wyprysku kontaktowego skóry rąk. Schorzenie to jest wymienione w punkcie 10 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.: dalej zwanym rozp. ch. z.).
Zgodnie z obowiązującym Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U Nr 132 poz. 1115 ze zm.), postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia jest prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych. Zastosowanie zatem mają przepisy rozporządzenia z 1983 r.
Według § 1 rozp. ch. z. stanowiącego podstawę oceny wystąpienia i kwalifikacji choroby zawodowej, za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione trzy przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa wyżej, a po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy osoby zainteresowanej. W związku z takim uregulowaniem szczególnym zagadnieniem jest dokładne ustalenie pozytywnego związku stwierdzonej choroby z warunkami pracy w kontekście charakteru schorzenia i oceny narażenia skarżącej na kontakt skóry rąk ze stwierdzonymi alergenami, tj. dwusiarczkiem czteroetylotiuramu, kurzem domowym, roztoczami i pyłkami drzew.
Organ powołany do stwierdzenia choroby zawodowej opiera się na wynikach badań przeprowadzonych przez właściwe ośrodki medycyny pracy. O ile wiążą go ustalenia związane z kwalifikacją schorzenia i oceną medyczną zawartą w orzeczeniu lekarskim, o tyle badanie środowiska pracy pod kątem wystąpienia wymienionych alergenów należy do organu wydającego decyzję. Prawidłowa ocena tej problematyki wymaga ustalenia okresu zatrudnienia M.S. w zakładzie, udokumentowanego momentu wystąpienia początku choroby, rodzaju wykonywanych przez zainteresowaną czynności, ustaleń w przedmiocie jej kontaktu z alergenami dającymi pozytywny wynik badań oraz warunków, w jakich była zatrudniana.
Istotna jest przy tym uwaga, że pomimo dokonania określonych ustaleń w poprzednich decyzjach organ I instancji obecnie zaniechał przedstawienia pełnego stanu faktycznego. Wyeliminowanie poprzednich decyzji z obrotu prawnego nie oznacza dyskredytacji dotychczasowych środków dowodowych, jeśli organ stoi na stanowisku, że w sposób przekonujący prowadzą do dokonania określonych ustaleń faktycznych. Zadaniem organu jest przedstawienie całego stanu faktycznego, jego analiza i wyciągnięcie określonych wniosków na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a nie rozliczenie się tylko z realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu uchylającym ostatnią decyzję. Pominięcie w decyzji istotnych elementów stanu faktycznego stanowi rażące naruszenie zasad postępowania ( art.7, 8, 77 kpa).
Według orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy im. Profesora J.Nofera w Łodzi czynnikiem alergizującym są m.in. związki tiuramu. Mogą one występować w produktach gumowych, jakimi są rękawiczki z uwagi na powszechność wykorzystywania do ich produkcji przyspieszaczy wulkanizacji. Już w grudniu 1997 r. prowadzono postępowanie wyjaśniające w sprawie używania rękawic w zakładzie. Na tę okoliczność sporządzono protokół z dnia [...] 1997 r. Postępowanie zmierzało do ustalenia, czy używane w zakładzie rękawice produkowane przez czeską firmę " A" zawierają czteroetylotiuram.
Organ I instancji nie dokonał jednak ustaleń w tym zakresie, natomiast Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] uznał, że obecnie należy powołać biegłego w celu ustalenia, czy producent wykorzystywał do produkcji rękawic związki tiuramu. Organ II instancji nie ocenił jednak dowodów przedłożonych przez firmę " A". Nie wskazał, z jakiej przyczyny odmówił wiarygodności dokumentom pochodzącym od producenta, przedłożonym atestom i wyjaśnieniom, że w procesie produkcji rękawic gumowych nie stosowano przyspieszaczy z grupy tiuramów. Nie określił nadto, jaką obecnie wartość dowodową mogą mieć rękawice, które uznane zostały przez ośrodek medycyny pracy za nienadające się do badań, gdyż są zleżałe i nie ma pewności, że są to te rękawice, które były używane przez zainteresowaną.
Jeżeli organ nie byłby w stanie w sposób przekonujący wykazać, że rękawice te nie są tymi, których używała zainteresowana, powinien rozważyć, czy nie byłoby bardziej celowe przeprowadzenie badań na okoliczność reakcji zainteresowanej na dietyloditiokarbiminian cynku, skoro producent wskazywał ten produkt jako przyspieszacz wulkanizacji, a organy nie kwestionowały takiego ustalenia. W toku postępowania wyjaśniającego organy ustaliły na podstawie informacji uzyskanych od producenta rękawic gumowych, iż przy ich produkcji jako przyspieszacz wykorzystywany jest dietyloditiokarbiminian cynku. Państwowy Zakład Higieny w piśmie z dnia [...] 2001 r. zwrócił uwagę, iż już w 1991 r. ustalony został skład recepturowy rękawic produkowanych przez firmę " A". W tej sytuacji oceny wymaga wynik dochodzenia co do rodzaju stosowanych środków ochrony indywidualnej i rękawic wykorzystywanych w zakładzie.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 zasada prawdy obiektywnej. W myśl tej zasady przepis nakazuje organom administracji prowadzącym postępowanie, podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ma to miejsce wówczas, gdy organ w sposób wyczerpujący zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy, przy czym w każdym stadium postępowania organ może zmieniać, uzupełniać lub uchylać swoje postanowienia dotyczące przeprowadzenia dowodu. Takie obowiązki i uprawnienia nakłada na organ art. 77 § 1 i 2 kpa w celu poszukiwania owej prawdy i wydania rozstrzygnięcia nie budzącego wątpliwości. Działania organu podejmowane w trakcie przeprowadzonego postępowania i zgromadzone w nim dowody służące ustaleniu stanu faktycznego muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, co wyraźnie wynika z art. 107 § 3 kpa. Zgodnie z nim uzasadnienie faktyczne zawierać bowiem powinno wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nieprzestrzeganie tych nakazów może w efekcie prowadzić do wadliwych ustaleń, a tym samym nieprawidłowego rozstrzygnięcia lub powodować uzasadnione wątpliwości, co do prawidłowości zapadłej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie główny problem wiąże się ze skutkami znacznego upływu czasu. Oczywistym jest, że upływ czasu wywiera negatywne skutki w sferze wykorzystania określonych środków dowodowych, efektywności dowodu z osobowych źródeł informacji, czy zachwiania proporcji między bezpośrednimi a pośrednimi środkami dowodowymi. Nie oznacza to jednak pozbawienia organu możliwości ustalenia stanu faktycznego przy wykorzystaniu dostępnych środków dowodowych i ich oceny.
Kolejnym problemem, który zaistniał w rozpoznawanej sprawie było ustalenie, czy w zakładzie używano tylko rękawic firmy" A". Pismem z dnia [...] 2001 r. wezwano zakład do dostarczenia, celem przeprowadzenia badań wszystkich rodzajów rękawiczek gumowych, z którymi skarżąca miała kontakt w czasie wykonywania czynności zawodowych w zakładzie pracy. Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności orzeczenia nr [...]przeprowadzone badanie w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi w okresie od [...] r . z użyciem rękawic firmy " A" dostarczonych przez zakład pracy nie wykazało zmian skórnych, pomimo utrzymywania się u badanej nadwrażliwości na dwusiarczek czteryetylotiuramu.
Tu organy musiały zmierzyć się z zarzutem dotyczącym braku dowodu zakupu rękawic. Analizując tę kwestię organ powinien ustalić czy, a jeśli tak, to kiedy zakład odmówił przedłożenia faktur zakupu. Jeśli nie odmówił, to czy usprawiedliwione jest twierdzenie o braku konieczności przechowywania faktur po określonym okresie. Należy bowiem mieć na uwadze, że innej ocenie podlega odmowa przedłożenia określonego środka dowodowego, a innej niemożność jego przedstawienia. Jeśli odmowa doprowadziła do zwłoki, możliwa jest negatywna ocena takiego zachowania, ale jeśli strona nie mogła zaoferować określonego środka dowodowego, to sam upływ czasu nie może negatywnie oddziaływać na jej sytuację prawną. Każda jednak okoliczność, w przypadku, gdy dany środek dowodowy jest istotny, powinna zostać oceniona przez organ, a jednocześnie zadaniem organu jest szukanie dowodów pośrednich i ocena skutków tych poszukiwań.
Pomijając wcześniejsze uwagi dotyczące zaskarżonej decyzji należy podkreślić, że organ II instancji słusznie wskazał na konieczność wyrażenia stanowiska w sprawie okoliczności, które przemawiają za zasadnością przyjęcia konkretnego stanowiska ośrodka medycyny pracy jako uzasadniającego podstawę rozstrzygnięcia jak i odniesienia się do narażenia skarżącej w środowisku pracy na inne alergeny oraz dokonanie ustaleń faktycznych i całościowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Poddając ocenie zaskarżoną decyzję stwierdzić należało więc, że organ zasadnie uchylił w całości rozstrzygnięcie wydane w I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Jak słusznie zauważył Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], organ I instancji naruszył przepisy art.107 § 3 kpa opierając swoje rozstrzygnięcie jedynie na badaniach lekarskich niekorzystnych dla byłego pracownika, bez wyjaśnienia, dlaczego pominięto wcześniejsze orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że organ II instancji żąda uznania schorzenia skarżącej za chorobę zawodową, należy bowiem mieć na uwadze, że organ II instancji będąc organem merytorycznym, gdyby ocenił sprawę jednoznacznie, mógł wydać orzeczenie określonej treści. Mając jednak na względzie charakter wydanego rozstrzygnięcia sugestia skarżącej nie znajduje uzasadnienia.
Nie podzielając zarzutów skargi i uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi jako bezpodstawnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło