II SA/Bd 614/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-10-22

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Wojciech Jarzembski, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która została fizycznie usunięta z lokalu i nie podjęła w terminie rocznym działań prawnych zmierzających do odzyskania posiadania, może zostać wymeldowana na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, mimo braku dobrowolności opuszczenia lokalu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli osoba została fizycznie usunięta z lokalu, brak podjęcia przez nią w terminie rocznym działań prawnych zmierzających do odzyskania posiadania (np. powództwa posesoryjnego) jest traktowany jako równoznaczny z dobrowolnym opuszczeniem lokalu w rozumieniu przepisów meldunkowych. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i służy odzwierciedleniu stanu faktycznego, a spory o tytuł prawny do lokalu nie mają wpływu na postępowanie meldunkowe.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o wymeldowanie R. H. z lokalu, który nabyła. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, wskazując na trwałe opuszczenie lokalu przez R. H. i brak podjęcia przez niego kroków prawnych do odzyskania posiadania. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, podkreślając ewidencyjny charakter meldunku i brak wpływu sporów materialnoprawnych na postępowanie. R. H. w skardze zarzucił naruszenie prawa materialnego i błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że został siłą usunięty z lokalu i nie opuścił go dobrowolnie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano adwokatowi z urzędu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 22 października 2014 roku sprawy ze skargi R. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) na rzecz adwokata S. M. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu ... 2014 r. E. D. złożyła do Urzędu Miasta w B. wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego R. H. z adresu ul. B. C. ... w B. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podała, że kupiła mieszkanie w 2011 r. niezamieszkane po całkowitej zmianie numeracji, nie zna zameldowanego a on nigdy nie przebywał pod wskazanym adresem. Pismem z dnia ... 2014r. Prezydent Miasta B. zawiadomił R. ... o wszczęciu na powyższy wniosek postępowania w sprawie wymeldowania go z pobytu stałego przy ul. B. C. ... w ... . Decyzją z dnia ... 2014 r. (znak: ...) Prezydent Miasta B., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu R. H. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego z lokalu nr ... przy ul. B. C. ... w B. W uzasadnieniu organ podkreślił, że obowiązek meldunkowy polega między innymi na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego z chwila jego opuszczenia. R. H. w pismach podkreślał, że nie opuścił lokalu dobrowolnie lecz został z niego wyrzucony siłą, jednakże nie podjął prawnie dopuszczalnych środków zmierzających do odzyskania utraconego posiadania. Zgłoszenie na Policję jakie storna wniosła świadczy jednakże, iż nie zgadza się on z zaistniałym stanem. Wnioskodawczyni – E. D., utrzymuje, że w 2011 r. kupiła niezamieszkały lokal nr ... w budynku przy ul. B. c. ... . W budynku tym uprzednio doszło do zmiany numeracji lokali, a R. H. nie zna. W świetle art. 15 ust. 2 ww. ustawy o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić w sytuacji trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, kiedy osoba dobrowolnie wyprowadziła się z lokalu jak tez w sytuacji gdy dochodzi do wyprowadzenia się z lokalu bez woli osoby, jednak nie podejmuje ona prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do tego lokalu. Organ przywołał art. 6 ust. 1 ustawy ewidencyjnej w której stałym pobytem określa się zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania w lokalu, które przejawia się m.in. w stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu, zaspokajaniu swoich potrzeb i funkcji życiowych oraz potrzeb socjalnych. Wobec powyższego organ stwierdził, że bezsprzeczne jest, że R. H. nie zamieszkuje w posesji przy ul. C. ..., co wynika ze spójnych zeznań świadków. Według ustaleń organu R. H. nie był widziany na terenie posesji od około dwóch lat. Ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, a nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji jest mechanizm wymeldowania tak aby ewidencja odpowiadała stanowi faktycznemu. Utrzymanie zameldowania R. H. stanowiłoby fikcję meldunkową i dlatego nie jest możliwe. R. H. nie przebywa w spornym lokalu, nie koncentruje w nim swojego życia a ponadto została spełniona przesłanka opuszczenia lokalu. W odwołaniu od powyższej decyzji R. H. wniósł o jej uchylenie, zarzucając, że lokal nie jest własnością E. D., która nie posiada żadnego prawnego tytułu do lokalu, w związku z czym nie jest ona stroną postępowania w sprawie o wymeldowanie skarżącego, i organ nie mógł na jej wniosek tego postępowania wszcząć. i nie ma interesu prawnego ani faktycznego. Odwołujący się wskazał, że jest zameldowany i fizycznie zamieszkuje przez 35 lat lokal przy ul. C. ... na pierwszym piętrze oznaczony nr porządkowym ..., który w 2011 r. został podzielony na mniejsze, którym nadano numery ..., ... i ... i to właściciele tych lokali mają prawo składać wniosek o wymeldowanego. Wnioskodawczyni jest natomiast właścicielką lokalu znajdującego się na wysokim parterze kamienicy, według starego oznaczenia był to lokal nr ..., a po podziale i zmianie numeracji nadano numery ..., ... i ... i zmianą numeracji jego lokal miał nr ... i został rozbity na lokale o numeracji ..., ..., .... Skarżący podał, że jest w stanie przedstawić wielu świadków, którzy zaświadczą iż mieszkał i fizycznie przebywał w spornym mieszkaniu, które znajduje się na ... piętrze a nie jak podaje E. D. i urząd, na parterze. Skarżący podkreśla, że bezprawne jest twierdzenie organu, iż podział lokali nie ma znaczenia w sprawie bowiem skarżący nie przebywa w lokalu, zdaniem skarżącego powinien on działać zgodnie z prawem niezależnie czy fakt ten rzeczywiście ma znaczenie dla sprawy czy też nie. Skarżący utrzymuje, że nigdy nie mieszkał piętro niżej a organ nie sprawdził należycie o jaki lokal w sprawie chodzi. W 2011 r. po zmianie właściciela skarżący, jak podaje, otrzymał pismo od nowego właściciela wzywające go do natychmiastowego opuszczenia lokalu, bądź zawarcia ugody i opuszczenia mieszkania w ciągu 3 miesięcy. Skarżący na ugodę tą nie przystał i odmówił opróżnienia lokalu. Skarżący podaje, że pod koniec 2011 r. powróciwszy z pracy zastał mocodawcę właściciela, który nie chciał go wpuścić do jego mieszkania oraz poinformował o zmianie zamków w drzwiach. W ten sposób skarżący utracił dostęp do mieszkania oraz pozostawione w nim rzeczy osobiste wraz z meblami. Skarżący podał, że posiada dowody uiszczania opłat za sporne mieszkanie. W tym miejscu skarżący powołał wyrok NSA z 17 marca 2003 r. (V SA 2323/2002), w którym podano, iż usunięcie z lokalu w drodze przymusu fizycznego, psychicznego, uniemożliwienie dostępu do lokalu przez wymianę zamków nie może uchodzić za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu. Skarżący podkreślił, że nadal posiada zamiar stałego pobytu w spornym mieszkaniu a więc nie opuścił miejsca pobytu bowiem nie odpadł zamiar przebywania a jedynie siłą spowodowane fizyczne opuszczenie miejsca. Zdaniem skarżącego powyższe wystarcza do stwierdzenia, że nie zachodzą podstawy do wymeldowania go z lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ww. ustawy, za czym świadczy dodatkowo wyrok NSA z dnia 16 października 2013 r. (IIOSK 1163/12), w którym orzeczono, że nie można wymeldować kogoś, kto wyprowadził się wbrew swej woli i nie na stale. Skarżący zaznaczył, że powyższe nie ma nic wspólnego koniecznością składania powództwa z art. 344 kc. Skarżący podkreśla, że jest osobą niezdolną do pracy a wyrzucenie do z lokalu i pozostawienie bez dachu nad głową oraz rzeczy osobistych bardzo pogorszyły stan jego zdrowia. Zdaniem skarżącego właściciel mieszkania powinien zapewnić mu lokal zastępczy. Ponadto dodaje, że jego działa ukierunkowane na odzyskanie lokalu były mocno ograniczone bowiem dwukrotnie przebywał w ciężki stanie w szpitalu oraz na zwolnieniu lekarskim. Zwracał uwagę na niemożność chodzenia i ciężki stan zdrowia. Decyzją z dnia ... 2014r. (znak: ...) Wojewoda K.-P., na podstawie art. 138§1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, natomiast dla przedmiotowej sprawy nie są istotne okoliczności materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem. Ewidencja ludności służy jedynie rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego a nie prawnego. Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał bezsprzecznie wskazuje, że skarżący od końca 2011 r. nie zamieszkuje w miejscu zgłoszonego pobytu stałego przy ul. C. ... ani w lokalu nr ..., znajdującym się na wysokim parterze, ani też w żadnym z lokali ..., ..., .... fakt ten został udowodniony przez zeznania świadków, co więcej sam skarżący nie podważa tych ustaleń. Od momentu gdy w 2011 r. został wyeksmitowany nie podjął żadnych kroków prawnych, które umożliwiłyby mu powrót i ponowne zamieszkiwanie w uprzednio zajmowanym lokalu. Według ustaleń organu skarżący obecnie skoncentrował swoje sprawy życiowe i socjalno-mieszkaniowe w mieszkaniu nr ... przy ul. S. ... w B.. Fakt najistotniejszy dla sprawy, tj. niezamieszkiwanie pod adresem wymeldowania w niniejszej sprawie, który wynika z art. 15 ust. 2 ustawy został udowodniony. Organ podkreślił, że zadaniem organów meldunkowych rozstrzygających kwestii meldunkowe jest wyłącznie ustalenie faktu przebywania, bądź nieprzebywania danej osoby pod określonym adresem bez wschodzenia w kwestie materialnoprawne dotyczące nieruchomości, z której owe wymeldowanie następuje. Dodatkowo organ wyjaśnił, że zaistniała niezgodność pomiędzy dawnym oznaczeniem adresu lokalu nr ..., który uprzednio stanowił miejsce jego pobytu stałego a aktualnym adresem tegoż lokalu wynika z niedopełnienia przez skarżącego obowiązku meldunkowego. Obowiązkiem strony było dokonanie stosownego przemeldowania, czego skarżący nie uczynił. Wobec poczynionych ustaleń organ stwierdził, że dalsze utrzymywanie stanu zameldowania skarżącego pod adresem ul. B. C. ... m. ... w B. byłby utrzymywaniem fikcji meldunkowej. Ewidencja ludności ma natomiast dopowiadać stanowi faktycznemu o co mają zadbać organy meldunkowe, natomiast decyzja o wymeldowaniu ma wyłącznie charakter ewidencyjny czyli rejestrowy a więc oznacza tylko tyle, że dana osoba opuściła dany lokal i w nim nie przebywa a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Na osobie opuszczającej miejsce pobytu stałego lub czasowego spoczywa obowiązek wymeldowania się w organie gminy najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Organ zwrócił jednocześnie skarżącemu uwagę, iż wszelkie spory z właścicielem lokalu może rozstrzygać przez sądem cywilnym. R. H. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia ... 2014r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia ... 2014r. w sprawie wymeldowania z pobytu stałego z lokalu nr ... przy ul. B. C. ... w B., wniósł o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Urzędowi Miasta w B.. Skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegając na tym że organ nie uwzględnił tego, że wymeldowanie może nastąpić tylko wówczas gdy osoba fizyczna opuści lokal mieszkalny dobrowolnie, a nie jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, 2. błąd w ustaleniach faktycznych, który został przyjęty na podstawie skarżonej decyzji, polegający na tym, że: a) skarżący w sposób dobrowolny opuścił lokal mieszkalny nr ... przy ul. B. C. ... w B., podczas gdy przeczą temu następujące dowody: b) organ błędnie przyjął, że skarżący nie czynił starań w celu powrotu do lokalu mieszkalnego przy ul. B. C. ... w B. podczas gdy stan jego zdrowia uniemożliwia bądź poważnie utrudnia realizację i obronę swoich praw przeciwko właścicielom, którzy są w sile wieku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda K.-P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że od czasu opuszczenia lokalu minęły trzy lata i skarżący nie podjął żadnej czynności zmierzającej do odzyskania nad nim władztwa. Ponadto organ wskazuje, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, na gruncie przepisów tej ustawy, okoliczności jakie towarzyszyły opuszczeniu lokalu nie mają znaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn.zm. dalej jako: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 z późn.zm., dalej w skrócie "u.e.l.d.o."). Powołany w decyzjach organów obydwu instancji przepis art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. stanowi,, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Nie naruszając przepisów prawa organy ustalił i wywiodły prawidłowo, że zaistniały przesłanki do orzeczenia o wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr ... w B. przy ul. B. C. nr .... Wydawana na podstawie art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. decyzja o wymeldowaniu (podobnie jak zameldowanie) ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Oznacza tylko i wyłącznie, że osoba opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu. Zameldowanie i wymeldowanie jest wyłącznie rejestracją danych o faktycznym miejscu pobytu osoby w lokalu. Zameldowanie nie stanowi tytułu prawnego do lokalu, a wymeldowanie nie oznacza utraty uprawnień do lokalu, np. utraty prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 824/11, LEX nr 1219265 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 671/12, LEX nr 1404722). Wobec powyższego, co zasadnie wywodzą organy, ewentualny spór odnośnie prawa własności, czy tez prawa przebywania w danym lokalu mieszkalnym, nie ma wpływu na postępowanie w przedmiocie wymeldowania. Usunięcie z lokalu jest natomiast naruszeniem posiadania. Takiemu usunięciu na drodze prawnej można się sprzeciwić w drodze powództwa posesoryjnego w trybie art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego. Sąd podziela wyrażany w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że nieskorzystanie w odpowiednim czasie z tego środka prawnego świadczyć może o dobrowolnej zmianie miejsca pobytu przez daną osobę (por. np. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, LEX nr 78937 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 459/09, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreślenia wymaga, że ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili dokonania naruszenia (art. 344 § 2 k.c.). W kwestii "dobrowolności" opuszczenia miejsca pobytu stałego – wbrew twierdzeniu skarżącego – organ odwoławczy przyznał, że "jak wynika z materiału dowodowego odwołujący nie opuścił przedmiotowej nieruchomości dobrowolnie". Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. mówi o "opuszczeniu" miejsca pobytu przez osobę wymeldowywaną; nie może więc być mowy o spełnieniu tej przesłanki w sytuacji, kiedy osoba została przymuszona do zmiany miejsca pobytu, gdyż wtedy należy mówić nie tyle o "opuszczeniu" miejsca pobytu, ile o "usunięciu" z tegoż miejsca. Jednakże za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu, do niego nie została dopuszczona i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r., V SA 1424/99, LEX nr 79243; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, LEX nr 78937; wyrok NSA z dnia 17 marca 2003 r. V SA 2323/02, LEX nr 159183; wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., OSK 127/05, LEX nr 201437). Wobec powyższego należy stwierdzić, że twierdzenie skarżącego jako, że nie opuścił dobrowolnie miejsca stałego pobytu na ul. B. C. ... w B., bowiem fizycznie nie został do niego wpuszczony, zamki zostały zmienione a jego rzeczy i meble zostały mu odebrane przez niewydanie nie może zostać uwzględnione z tej przyczyny, że zgodnie z wyżej wskazanym orzecznictwem oraz interpretacją przepisów, brak prawnej aktywności skarżącego np. w postaci powództwa posesoryjnego jest uważane za zgodę strony na zaistniałą sytuację a więc za dobrowolne opuszczenie lokalu bowiem storna nie podjęła prawnej/sądowej walki o prawo do lokalu. W tym miejscu należy też zauważyć, że dla niniejszej sprawy bez znaczenia są powody niepodjęcia działań prawnych przez skarżącego w kierunku złożenia powództwa do sądu cywilnego, jego kilkuletniej bierności w tym zakresie nie uzasadniają podane okoliczności, które nie uniemożliwiały złożenia pozwu osobiście, bądź przez pełnomocnika. Ewentualne negatywne skutki związane z niepodjęciem przez skarżącego odpowiednich czynności po, jak twierdzi, przymusowym usunięciu go z lokalu, obciążają skarżącego. Nie może skarżący oczekiwać, izby miały one obciążać obecnie nabywcę lokalu mieszkalnego, który nie był zamieszkały. Należy wyjaśnić, że termin roku na złożenie powództwa posesoryjnego, o którym pisze w skardze skarżący prawdopodobnie mógł być przywrócony z powodu chorób uniemożliwiających rzeczywiście jego złożenie i leczenia, na które powołał się skarżący, jednakże orzekanie w tej kwestii należy do właściwości sądu cywilnego a nie organów administracji lub sądu administracyjnego. Ponadto należy także zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2013 r. (II OSK 1163/12), w którym orzeczono, iż nawet wydany przez sąd cywilny wyrok przywracający posiadanie lokalu nie odnoszą się do charakteru opuszczenia lokalu. W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że w ewidencji ludności figuruje stan niezgodny ze stanem rzeczywistym i to od wielu lat. Wszakże jak podnosi skarżący, a co jest niesporne, figurował on nadal jako osoba zameldowana na pobyt stały pod adresem w B. przy ul. B. C. ... lokal nr ... . W myśl przepisu art. 6 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jak wynika bezspornie z akt sprawy oraz jednoznacznych oświadczeń stron postępowania, skarżący R. H. nigdy nie zamieszkiwał oraz nie miał i nie ma zamiaru stałego przebywania, czyli koncentrowania swoich czynności życiowych, w lokalu nr ... położonym na parterze kamienicy w B. przy ul. B. C. ... . Jak sam podaje skarżący lokal ten mieszczący się na innej kondygnacji w kamienicy powstał z podziału lokalu oznaczonego uprzednio nr ... . Nie istnieją zatem żadne podstawy prawne ani faktyczne, aby nadal figurował w ewidencji ludności jako osoba zamieszkująca pod takim adresem. W ocenie sądu już z tego powodu zasadne jest żądanie właścicielki tego lokalu, aby organ w trybie administracyjnym orzekła o wymeldowaniu z pobytu w nim stałego skarżącego. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że przepisy meldunkowe przewidują rejestrację miejsca pobytu poprzez zameldowanie pod oznaczonym adresem (art. 9b ust. 1 ustawy), a zatem wobec posiadacza lokalu oznaczonego tym konkretnym adresem należy wywodzić istnienie interesu prawnego lub obowiązku uprawniającego do zgłoszenia żądania zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy. Sąd aprobuje również stanowisko, że w okolicznościach tej sprawy, wobec braku uprzednich działań skarżącego do powrotu do zajmowanego uprzednio lokalu, w tym nawet zmiany decyzji poprzez zmianę oznaczenia lokalu po jego podziale, obecnie istniejąca oczywista niezgodność pomiędzy stanem faktycznym zamieszkiwania w lokalu oznaczonym nr ..., a stanem wynikającym z decyzji nakazuje właściwemu organowi zapewnienie zgodności stanu rejestracyjnego (wpisu w ewidencji ludności) ze stanem rzeczywistym. Dane te przede wszystkim zgodne winny być ze stanem rzeczywistym i nie tworzyć fikcji meldunkowej. Podkreślenia wymaga, iż akcentowane przez skarżącego okoliczności związane z uprzednim (przed 2011r.) 35 letnim zamieszkiwaniem w kamienicy przy ul. B. C. ... w B. w lokalu na ... piętrze kamienicy, który ówcześnie posiadał nr porządkowy ..., oraz okolicznościami przymusowego opuszczenia przez niego tego lokalu, który następnie został podzielony na trzy odrębne lokale mieszkalne oznaczone numerami ..., ... i ... , w istocie pozostają bez wpływu na istotę przedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania go nie z któregokolwiek z tych lokali, lecz lokalu nr ..., stanowiącego własność E. D. Wskazać przyjdzie, że to skarżący skoro uznał, że zmuszono go bezprawnie do opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego, winien podjąć stosowne działania celem przywrócenia jego posiadania. Nie wynika z ustaleń organów, które Sąd ocenia jako wszechstronne, kompletne i prawidłowe, aby skarżący np. po podziale lokalu oznaczonego nr ... (na lokale nr ..., ... i ...) w przedmiotowej kamienicy domagał się zmiany w ewidencji ludności i np. dowodzie osobistym zmiany adresu, uwzględniającego którykolwiek z tych lokali, skoro jak twierdzi nadal utrzymywał wolę dalszego zamieszkiwania w tym lokalu. Organy prawidłowo ustaliły, że skarżący od kilku lat swoje centrum życiowe urządził w innym miejscu, co również oznacza gołosłowność twierdzeń, o nieprzerwanym zamieszkiwaniu w jakimkolwiek lokalu mieszkalnym przy ul. B. C. ... w B. Ponadto należy zauważyć, że przesłanka dobrowolności jest rozpatrywana jeszcze pod kątem działań zgodnych z prawem. Oznacza to, że wymuszenie lub zmuszenie osoby do opuszczenia lokalu będzie przekreślać dobrowolność tylko wtedy gdy działanie takie będzie niezgodne z prawem, co oznacza, że przymusowe a nawet siłowe zabranie skazanego przez organa ścigania będzie także działaniem zgodnym z prawem i takie opuszczenie lokalu będzie spełniało przesłankę dobrowolności, podobnie gdy właściciel lokalu podejmuje wszelkie działania w granicach prawa, działania dozwolone przez prawo – nadal zostaje zachowana przesłanka dobrowolności. Podkreślić raz jeszcze należy, że także bierność i niezabieganie skarżącego w sądzie cywilnym ani nawet próba złożenia stosowanego pozwu do sądu cywilnego oznacza zgodę a przez brak obrony w świetle orzecznictwa takie zachowanie skarżącego interpretowane jest jako wypełnienie przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu. Także nie może mieć znaczenia dla sprawy werbalny zamiar wyrażony przez skarżącego, powrotu do lokalu przy ul. C., tym bardziej że skarżący nie twierdzi, że zamierza powrócić do lokalu nr ..., w którym wszakże nigdy nie zamieszkiwał, lecz zdaje się sugerować chęć dalszego zamieszkiwania w lokalu oznaczonym przed zmiana numerów jako ..., a który obecnie stanowi odrębne lokale o nr ..., ... i .... Takie wyrażenie zamiaru nie poparte żadnymi czynnościami ani działaniami faktycznymi, nie stanowi przeszkody w wydaniu skarżonej decyzji. Zwłaszcza przy braku możliwości legalnego zrealizowania w sytuacji gdy skarżący R. H. nie legitymuje się żadnym tytułem prawnym do któregokolwiek z tych lokali (choćby umową najmu). W konsekwencji argument ten obecnie nie może być brany pod uwagę ani przez organ administracji nie przez sąd administracyjny (vide: wyrok NSA z 19 września 2014 r., II OSK 644/13). Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu. Na podstawie art. 250 P.p.s.a. przyznano ustanowionemu dla skarżącego pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie w stawce minimalnej (240 zł.), powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 461) w łącznej kwocie 295,20 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło