II SA/Bd 615/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 sierpnia 2009r. w sprawie ze skargi J. i A. W. na postanowienie Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...]w przedmiocie wymierzenia kary za dokonanie istotnych zmian w trakcie realizacji budynku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 1 czerwca 2009r. J. i A. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na postanowienie Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary za dokonanie istotnych zmian w trakcie realizacji budynku. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od wyżej wskazanej skargi, skarżący w dniu [...] sierpnia 2009r. złożyli wypełnione przez siebie urzędowe formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), w których wnieśli o zwolnienie ich od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W sporządzonych identycznie wnioskach skarżący wskazali, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkując z pozostająca na ich utrzymaniu córką w mieszkaniu o powierzchni [...] m2. Są ponadto w trakcie budowy domu o powierzchni [...] m2 oraz posiadają nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Miesięczny dochód rodziny, na który składają się dochody obojga skarżących wynosi [...] zł. Skarżący zadeklarowali, iż nie posiadają oszczędności pieniężnych, ani żadnych wartościowych przedmiotów, wskazali ponadto, iż są obciążeni długoterminowym kredytem hipotecznym w banku na kwotę [...] CHF, z czego rata miesięczna wynosi ok. [...] zł wraz z odsetkami. Miesięczne wydatki skarżący określili na [...] zł. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2009r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżących stwierdzając, iż w złożonym przez siebie wniosku skarżący nie wskazali okoliczności przemawiających za zwolnieniem ich od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżący złożyli w dniu 14 września 2009r. sprzeciw, podnosząc, iż w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy szczegółowo wykazali, iż nie są w stanie pokryć kosztów postępowania w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: z późno zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zatem, w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Jak wynika z zawartych w przedłożonym w dniu [...] sierpnia 2009 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji o stanie rodzinnym i majątkowym skarżących, prowadzą oni wspólnie gospodarstwo domowe, uzyskując stałe dochody ze stosunku pracy w łącznej wysokości [...] zł. Wskazać należy, iż zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2008r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2009r. (M. P. Nr 55, poz. 499) od dnia 1 stycznia 2009r. wynosi ono 1,276 zł. Zaważywszy zatem na uzyskiwany przez skarżących dochód we wskazanej wyżej wysokości nie można przyjąć, iż nie posiadają oni jakichkolwiek środków, uzasadniających im przyznanie prawa pomocy. Nawet bowiem przy wskazanym przez nich poziomie wydatków są oni w opinii Sądu w stanie ponieść jednorazową opłatę stanowiącą koszty postępowania sądowego. Wbrew twierdzeniom zawartym w sprzeciwie Sąd nie neguje terminowego uiszczania opłat i rat kredytowych, ani pomocy finansowej kształcącej się córce. Warto jednak zauważyć, że jak wynika z wniosku skarżących, ich dwudziestoletnia córka studiuje w trybie zaocznym, nic zatem nie stoi na przeszkodzie podjęcia przez nią zatrudnienia. Koszty w postępowaniu sądowym są wydatkiem wyjątkowym. Wnosząc skargę o wszczęcie postępowania należy mieć świadomość konieczności ich ponoszenia i wygospodarować na ten cel część dochodu, zwłaszcza że na obecnym etapie postępowania koszt ogranicza się do uiszczenia jednorazowego wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Skarb Państwa nie jest w stanie udzielać pomocy wszystkim wnioskodawcom, stąd surowe kryteria oceny ich sytuacji majątkowej i rodzinnej. Sytuacja majątkowa skarżących, nawet przy uwzględnieniu ich stałych wydatków nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w przedmiotowej sprawie we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.