II SA/Bd 615/12

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-11-21

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja finansowa skarżącej, uwzględniająca dochody z emerytur oraz posiadany majątek, nie uzasadniała przyznania pomocy w pełnym zakresie, zwłaszcza w kontekście celu instytucji prawa pomocy, jakim jest wsparcie osób w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Wcześniej skarga została odrzucona, a wniosek o prawo pomocy oddalono, od czego skarżąca wniosła sprzeciw. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, osiągając dochód ze świadczeń emerytalnych. Posiada kilka nieruchomości i zadeklarowała miesięczne wydatki, które przekraczały dochód.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. K. oraz W. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę W. i W. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Postanowieniem z dnia 26 października 2012r. oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw. Jak wynika z treści formularza wniosku o przyrzynanie prawa pomocy oraz informacji zawartych w sprzeciwie, skarżąca prowadzi wraz z mężem wspólne gospodarstwo domowe, osiągając łączny, comiesięczny dochód ze świadczeń emerytalnych [...] zł. Jako posiadany majątek skarżąca wskazała nieruchomość o powierzchni [...]0m², mieszkanie o powierzchni [...]m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...]m². Jednocześnie skarżąca zadeklarowała, że nie posiada innych nieruchomości, jak również oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Jako ponoszone comiesięczne wydatki, skarżąca wskazała bieżące comiesięczne wydatki związane z utrzymaniem siebie i małżonka, opiewające na łączną kwotę [...] zł miesięcznie. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 - dalej powoływana jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie natomiast częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z zawartych w przedłożonym przez skarżącą formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji, skarżąca prowadzi wraz z mężem wspólne gospodarstwo domowe, osiągając łączny, comiesięczny dochód ze świadczeń emerytalnych [...] zł. Jako konieczne, ponoszone comiesięcznie wydatki stałe, skarżąca wskazała typowe wydatki ponoszone przez większość osób – żywność (łączna kwota [...] zł), czynsz i remonty – [...] zł, opłatę za gaz w wysokości [...] zł miesięcznie, opłatę za wodę i odprowadzanie ścieków ([...] zł), opłatę za energię elektryczną ([...] zł), koszt posiadania samochodu ([...] zł), lekarstwa małżonków ([...] zł), ubezpieczenie syna ([...] zł), ubezpieczenie domu ([...] zł) oraz szkolne obiady dla wnuka ([...] zł), w łącznej kwocie [...]zł. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż bieżące utrzymanie skarżącej wraz z małżonkiem przekracza zatem dochód małżonków. W związku z powyższym nie jest wiadome w jaki sposób skarżąca nie deklarując żadnego zaciągniętego kredytu, pożyczki, czy też innego tego typu zobowiązania, uzupełnia brakującą lukę w budżecie. Wskazać należy, że informacje wskazane przez wnioskodawcę domagającego się przyznania prawa pomocy muszą być informacjami wiarygodnymi i rzetelnymi, nie pozostawiającymi wątpliwości interpretacyjnych. Skarżąca wraz z mężem i synem jest w posiadani trzech nieruchomości z czego nie jest jasne, jakie jest przeznaczenie mieszkania o powierzchni [...]m². Załączone faktury za zużycie wody i gazu wystawione zostały na adres ul. [...] w [...], przy którym mieści się dom, w którym zamieszkuje skarżąca wraz z małżonkiem, nie wiadomo natomiast jakie jest przeznaczenie wyżej wspomnianego mieszkania. Nie jest bowiem wiadomo, czy skarżąca wraz z małżonkiem zamieszkuje w domu i mieszkaniu jednocześnie, czy też może zajmują tylko jedną z tych nieruchomości (na co wskazują kopie faktur przedłożonych przez skarżącą). Zwrócić uwagę trzeba, że kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę od dnia 1 stycznia 2012r. wynosi 1.500 zł, co wynika z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r. (Dz. U. Nr 192 poz. 1141), wydanego na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.), kwota minimalnego wynagrodzenia netto wynosi natomiast 1111,86 zł. jak wynika z informacji zawartej w sprzeciwie, skarżąca wraz z mężem osiąga comiesięcznie kwotę [...] zł netto, kwota ta zatem wyższa jest od kwoty minimalnego wynagrodzenia za płacę. Jak już zostało powiedziane na wstępie – rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy brana jest jedynie pod uwagę bieżąca sytuacja majątkowa i rodzinna strony. Powyższe wynika z samego celu instytucji prawa pomocy, jakim jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja natomiast nie występuje, bowiem obie osoby w rodzinie uzyskują stały dochód. Zwrócić należy uwagę na treść art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wszczynając zatem postępowanie przez sądem administracyjnym, należy mieć na uwadze również okoliczność, iż postępowanie takie generuje koszty, do opłacenia których zobowiązana jest strona, która inicjuje czynności w postępowaniu. W spawie niniejszej skarżąca uiściła wpis od skargi co oznacza, że jest w posiadaniu środków umożliwiających poniesienie opłaty sądowej. Zwrócić uwagę należy, że postanowienie o odrzuceniu skargi zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu uiszczonego wpisu. Wpis ów w wysokości 200 zł zwrócony zostanie skarżącym po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe informacje uznać należy, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło