II SA/Bd 616/09
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-08-28
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Strona posiada stały dochód, a wydatki na naukę pełnoletniej córki mają charakter fakultatywny i nie stanowią podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto, strona dysponuje znacznym majątkiem, w tym nieruchomością rolną, z której nie podano dochodów.Stan faktyczny
Strona skarżąca J. i A. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go trudną sytuacją finansową. Posiadają stały dochód, na utrzymaniu studiującą córkę, ponoszą koszty kredytu hipotecznego i czesnego. Dysponują majątkiem w postaci domu w budowie, mieszkania i nieruchomości rolnej. Sąd rozpatrywał wniosek w kontekście skargi na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2009r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku postanowił oddalić wniosek
W dniu 17 sierpnia 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) J. i A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Konieczność przyznania prawa pomocy strona skarżąca uzasadniła trudną sytuacją finansową. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Na ich utrzymaniu pozostaje studiująca córka – lat 20. Ich miesięczny dochód stanowią wynagrodzenia ze stosunku pracy, które łącznie wynoszą [...] zł. Podali, że miesięczny koszt utrzymania rodziny wraz z zapłatą raty kredytu hipotecznego i czesnego za studia córki wynosi [...] zł. Jako majątek wskazali dom w budowie o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz [...] ha nieruchomości rolnej. Dalej podali, iż nie posiadają oszczędności oraz papierów wartościowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, że prawo pomocy polega na tym, iż strona zostaje zwolniona przez Sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawcy nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący dysponują stałym miesięcznym dochodem zaś uiszczanie przez nich opłat za naukę pełnoletniej córki (lat 20) nie jest faktem, który przemawiałby za przyznaniem prawa pomocy, gdyż ma to charakter fakultatywny a nie obligatoryjny. Nie wynika bowiem z żadnych przepisów obowiązek łożenia na naukę pełnoletniego dziecka. Podkreślenia również wymaga, że dochód w gospodarstwie domowym przypadający miesięcznie na osobę wynosi [...] zł. Z przedstawionych przez skarżących danych wynika, że regularnie realizują swoje zobowiązania. Skoro tak to można z tego wywieść, że nie może mieć miejsca sytuacja, kiedy jedne wydatki np. spłata rat kredytu są preferowane kosztem innych, że należności prywatne mają pierwszeństwo przed należnościami publicznoprawnymi bo jeśli ewentualnie zbraknie środków to Państwo je skredytuje. Poza tym wnioskodawcy posiadają nieruchomość rolną odnośnie której nie podali żadnych danych jak np. czy uzyskują jakiś dochód z tytułu dopłat bezpośrednich dla rolników czy też z tytułu czynszu dzierżawnego.
Nie bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy jest również i to, że łącznie wpis sądowy od dwóch spraw wniesionych do tut. Sądu przez skarżących wynosi [...] zł. Warto w tym miejscu podkreślić, że jest to jednocześnie jedyna opłata sądowa na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Tym bardziej, że strona posiada stały dochód.
Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło