II SA/Bd 617/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. U z a s a d n i e n i e: Decyzją z dnia [...]2009 r. nr [...] Wójt [...] na podstawie art. 83 ust. 1 i 4, art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a. zezwolił W. Ś. na usunięcie [...] sztuk drzew gatunku olcha o podanych obwodach rosnących na należącej do wnioskodawcy działce nr [...] w miejscowości Cz. gm. T. Decyzja została odebrana przez wnioskodawcę [...]2009 r. Od powyższej decyzji odwołała się B. S., tj. skarżąca, użytkownik sąsiedniej nieruchomości nr [...] w miejscowości [...] wskazując, że drzewa były przedmiotem sporu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]2009 r. nr [...], umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, że skarżąca nie posiada interesu prawnego. Mając na uwadze spór co do przebiegu granic Kolegium uznało, że skarżąca ma jedynie interes faktyczny w kwestii wycięcia drzew na nieruchomości sąsiedniej. Wskutek skargi B. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z 22 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 944/09 uchylił decyzję SKO [...] z dnia [...]2009 r. Nr [...]. Sąd wskazał, że postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w znacznym zakresie. W następstwie wyroku Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] ponownie rozpoznało odwołanie B. S. i decyzją z [...]2010 r. sygn. [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. W ocenie SKO skarżąca nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji. Przeprowadzono dodatkowe postępowanie i ustalono, że decyzje stanowiące zezwolenie na usunięcie drzew nie zostały doręczone skarżącej, a jej samej nie uznano za stronę postępowania. Ustalono, że nie toczy się żadne postępowanie rozgraniczeniowe między p. S. a p. Ś.. Skarżąca nie wskazała żadnego przepisu prawa materialnego, z którego wywodzi swój interes do bycia stroną w sprawie. Bezprzedmiotowe staje się merytoryczne rozpoznanie sprawy. Na marginesie wskazano, że odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z 1 lutego 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1226/10, uchylił zaskarżoną przez skarżąca decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...]2010 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku, Sąd uznał, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zasadnicze znaczenie ma okoliczność, czy odwołanie skarżącej zostało złożone we właściwym terminie. Sąd stwierdził, że jakkolwiek skarżąca w postępowaniu pierwszoinstacyjnym nie brała udziału, to jednak warunkiem złożenia przez nią skutecznie odwołania jest warunek złożenia go w terminie otwartym dla strony postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdził, że jeżeli inna osoba uważa, że jest stroną w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, to weryfikacja tych stwierdzeń może nastąpić tylko w drodze wznowienia postępowania. Sąd uznał, że skoro skarżąca nie otrzymała odpisu decyzji w trybie doręczenia przewidzianego przez k.p.a., ale w trybie bliżej nie określonego udostępnienia akt, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie winno więc w pierwszej kolejności ocenić, czy zostało one wniesione w terminie. Sąd uznał w takiej sytuacji za przedwczesne wypowiadanie się na temat statusu skarżącej jako stronny, co może być przedmiotem odrębnego postępowania i ewentualnych wypowiedzi organu właściwego do wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z [...]2011 r., na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. stwierdziło uchybienie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ wyjaśnił, że osoba, która uważa, że jest stroną toczącego się postępowania, a która nie brała w nim udziału, może złożyć skutecznie odwołanie tylko wtedy, gdy dokonała tego w terminie otwartym dla strony postępowania. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją pierwszo instancyjną, jako stronę organ uznał wyłącznie wnioskodawcę tj. W.Ś. Decyzja została mu doręczona w dniu [...]2009r. Skarżącej decyzja nie została doręczona, zatem termin do wniesienia odwołania był identyczny z terminem do wniesienia odwołania dla W. Ś. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...]2009r. Organ odwoławczy dodał, że z upływem [...]2009 r., przedmiotowa decyzja stała się ostateczna, natomiast odwołanie od przedmiotowej decyzji skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w dniu [...]2009 r., czyli z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W skardze złożonej do Sądu, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak wynika to z treści skargi. Z wywodów skarżącej, jak należy uznać, biorąc pod uwagę ich treść, wynika, że skoro nie otrzymała decyzji pierwszoinstancyjnej, ani nie znała daty jej wydania, to brak jest podstaw do wymagania od niej zachowania terminu do złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Jak wynika z przepisu art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji, stronie służy odwołanie. Składa się je w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie, o czym mówi art. 129 § 2 k.p.a. Przepis art. 134 k.p.a., stanowi natomiast, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Z powyższego wynika, że wniesienie odwołania obliguje organ odwoławczy do poczynienia ustaleń, czy pochodzi ono od strony, a jeżeli tak, to czy jest ono dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Istotnym więc zagadnieniem jest ustalenie okoliczności, czy odwołanie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jak przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, w sytuacji gdy odwołanie wniósł podmiot, który twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać odwołanie i jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania stwierdzi, że podmiot ten nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wydaje wówczas decyzje o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (por. - B. Adamiak Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 1996, s. 575). W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, podzielono ten pogląd i przyjęto, że: "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a." (por. także wyrok NSA z dnia 10 marca 1986 r., III SA 1377/86, ONSA 1989, nr 1, poz. 11). W przedmiotowej sprawie zaistniała taka sytuacja, iż organ odwoławczy decyzją z [...]2010 r. sygn. [...] umorzył postępowanie odwoławcze z tego powodu, iż nie uznał skarżącej za stronę postępowania. Rozstrzygnięcie to jednak zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], który wyrokiem z [...]2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1226/10, uchylił tą decyzję, uznając, że zagadnienie, czy skarżąca jest, czy też nie jest stroną - postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]2009 r. nr [...] Wójta [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew – nie jest dla przedmiotowej sprawy istotne. We wskazanym wyroku, Sąd przyjął, że zagadnienie to może być natomiast przedmiotem odrębnego postępowania i ewentualnych wypowiedzi organu właściwego do wznowienia postępowania. Za najistotniejszą kwestię przedmiotowej sprawy, w w/w wyroku uznano okoliczność, czy odwołanie skarżącej zostało wniesione w terminie, który obowiązywał dla stron postępowania o zezwolenie W. Ś. na usunięcie drzew. Jak wynika to z akt administracyjnych oraz z ustaleń organu odwoławczego, jako stronę w/w postępowania administracyjnego uznano wyłącznie wnioskodawcę tj. W.Ś. Decyzja została mu doręczona w dniu [...]2009 r. Skarżącej decyzja nie została doręczona, zatem termin do wniesienia przez nią odwołania był identyczny z terminem do wniesienia odwołania dla W.Ś. Termin ten upłynął w dniu [...]2009 r., a zatem odwołanie skarżącej z 12 sierpnia 2009 r., należało uznać jako złożone po terminie, a w konsekwencji należało też, na podstawie art. 134 kpa. stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie organu odwoławczego było więc zasadne. Oceniając prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia trzeba mieć było na względzie istotną dla sprawy okoliczność, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z 1 lutego 2011 r., wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1226/10, był wiążący dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, jak i dla organu odwoławczego. Jak stanowi bowiem przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, po pierwsze, że decydująca dla sprawy była okoliczność, czy skarżąca złożyła odwołanie w terminie przewidzianym dla strony postępowania administracyjnego, a po wtóre, że zagadnienie statusu skarżącej jako strony, może być przedmiotem odrębnego postępowania i ewentualnych wypowiedzi organu właściwego do wznowienia postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.