II SA/Bd 618/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Grażyna Malinowska - Wasik Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 12 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. z [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatkowego wynagrodzenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w C. z dnia [...] 2005r., Nr [...] 2. zasądza od Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w B. na rzecz skarżącego kwotę 26 ( dwadzieścia sześć) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] Starosta I. na podstawie art.90 ust.1 w związku z art. 97 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U.z 2003r. Nr 58, poz.515) oraz art.104 kpa odmówił Edwardowi S. wymiany prawa jazdy w zakresie kat."BCE" W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu 22 kwietnia 2004r. E. S. złożył w Wydziale Komunikacji wniosek o wymianę prawa jazdy i jednocześnie przedstawił prawo jazdy kat. B,C,E wydane dnia 7 marca 1986r. przez Urząd Gminy w I. W wyniku dokonanej weryfikacji dokumentów obejmującej zgodność danych z ujętymi w ewidencji danymi w zakresie posiadanych kategorii stwierdzono, że brak jest podstaw do wymiany prawa jazdy kat. BCE. Organ I instancji ustalił bowiem, że w aktach ewidencyjnych nie ma dokumentów wskazujących na ukończenie przez E. S. kursu bądź zdania przez niego egzaminu na prawo jazdy tej kategorii. W odwołaniu od tej decyzji Edward S. wniósł o jej uchylenie podnosząc, że zdał egzamin na prawo jazdy, a brak dokumentów potwierdzających ten fakt świadczy o tym, że dokumenty te zaginęły. W ocenie skarżącego wcześniejsze wydawanie mu prawa jazdy dowodzi, że istniały podstawy faktyczne do wydania takiego aktu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że akta sprawy nie pozwalają na przyjęcie, iż E. S. posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii BCE. Wywiedziono, że zainteresowany nie udowodnił, iż zdał z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy wymagany dla danej kategorii. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. S. wniósł o jej uchylenie. Poza argumentami podnoszonymi w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji, skarżący wskazał że również, prawo jazdy kategorii BCE wydane mu 2lipca 1981r. jest dokumentem urzędowym i jako taki korzysta z określonych domniemań, a organy prowadzące postępowanie nie miały podstaw do kwestionowania jego autentyczności i wiarygodności. Skarżący wskazał także, że posiada prawo jady od ponad trzydziestu lat i nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaginięcia dokumentów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podnosząc, że przy wymianie prawa jazdy organ ewidencyjny uprawniony jest do weryfikacji dokumentów kierowcy, a w przypadku braku dowodu na okoliczność zdania egzaminu państwowego, odmowa wydania nowego prawa jazdy jest uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został art. 7 kpa wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wynikającego z dyrektywy przepisów art. 77 § l i art. 80 kpa. Wymiana prawa jazdy uregulowana jest w art.150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U.z 2003r. Nr 58, poz.515) oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69 poz. 640 ze zm.). W tym ostatnim akcie postanowiono, że przy wymianie prawa jazdy stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (§5 ust.2 w związku z § 2 ust. 1), czyli w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 24, poz. 215) Zgodnie z treścią § 7 ust.1 pkt1 lit.d . tego aktu, w celu wydania prawa jazdy lub pozwolenia albo odmowy ich wydania należy zarejestrować wniosek w systemie informatycznym, oraz przeprowadzić weryfikację dokumentów, o których mowa w § 5 ust. 1 obejmującą sprawdzenie m.in. zgodności danych z posiadanymi w prowadzonych aktach ewidencyjnych kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów, orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz orzeczeń psychologicznych o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, o ile są one wymagane - jeżeli osoba posiada wcześniej wydane uprawnienie. Dokonując tej weryfikacji stwierdzono, że w aktach ewidencyjnych kierowcy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających uzyskanie przez stronę uprawnień do kierowania pojazdami kat.BCE. Nie kwestionując faktu posiadania przez skarżącego prawa jazdy potwierdzającego te uprawnienia, organy obu instancji stanęły na stanowisku, że skoro brak w posiadanych zasobach akt kierowcy dowodów o uzyskaniu przez skarżącego uprawnień kat.BCE, to wydanie prawa jazdy nie jest możliwe. Takiego stanowiska nie można zaaprobować. Stwierdzenie po ponad 30 latach, że skarżący nie zdawał egzaminu sprawdzającego kwalifikacje fachowe w zakresie kat.BCE prawa jazdy, gdyż w aktach ewidencyjnych brak jest dokumentów potwierdzających tę okoliczność, oznacza przyjęcie domniemania, ze tak było istotnie. Ciężar dowodu, na mocy art.77 kpa obciąża organy administracyjne, które winny przeprowadzić całe postępowanie co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a nie przerzucać tego obowiązku na stronę. Jeżeli natomiast strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Należy w tym miejscu podnieść, że zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją organu I instancji zakwestionowano autentyczny dokument, jakim niewątpliwie jest prawo jazdy. Pozostaje bowiem poza sporem, że w postępowaniu administracyjnym nie zostało ustalone, że dokument ten nie został wydany przez uprawniony do tego organ. Nie można w tym stanie rzeczy uznać za dopuszczalne kwestionowanie autentycznego dokumentu bez podważenia jego wiarygodności. Takie postępowanie organów stanowi w swej istocie przerzucenie na skarżącego obowiązku przeprowadzenia dowodu przeciwnego. Wszelkie istotne wątpliwości w tej sprawie nie mogą być traktowane jako przemawiające na niekorzyść strony, zwłaszcza, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie, że mogą być one wynikiem zaniedbań pracowników organów administracji publicznej. To na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek przechowywania stosownych dokumentów będących podstawą wydawania odpowiednich decyzji. Zgodnie bowiem z art. 6 ust.1 ustawy z dnia 14 lipca 1983r. o narodowym zasobie archiwalnym ( tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 171, poz. 1396 ze zm.) organy państwowe oraz państwowe jednostki organizacyjne, organy jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowe jednostki organizacyjne obowiązane są zapewnić odpowiednią ewidencję, przechowywanie oraz ochronę przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą powstającej w nich dokumentacji, w sposób odzwierciedlający przebieg załatwiania i rozstrzygania spraw oraz nadsyłanej i składanej do nich dokumentacji. Ciężar przechowywania dokumentów nie może być przerzucony na petenta. Żądanie dowodzenia po upływie ponad 30 lat swoich racji, w sytuacji gdy to organ administracji jest zobowiązany do przechowywania stosownych dokumentów jest pozbawione podstaw prawnych. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach wynika, że skarżący złożył w dniu 16.10.1981r. podanie adresowane do Urzędu Gminy w I. o wydanie prawa jazdy. Na odwrocie podania znajduje się decyzja, z której wynika, że na podstawie badania lekarskiego i oceny Komisji Egzaminacyjnej zarządzone zostało wydanie prawa jazdy w dniu 9.11.1981r. kategorii BCE. Na tym druku zamieszczone jest również potwierdzenie odbioru prawa jazdy kategorii BCE, nr [...],.nr druku [...]. Na podstawie opisanego wyżej dokumentu skarżącemu ponownie został wydany przez Urząd Gminy w I. w dniu [...] 1986r. dokument potwierdzający uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii BCE Ze wskazanej wyżej decyzji Naczelnika Gminy z dnia 9.11.1981r., nadal istniejącej w obrocie prawnym, jednoznacznie wynika, iż skarżący uzyskał pozytywną ocenę komisji egzaminacyjnej i to stało się podstawą wydania mu prawa jazdy kategorii BCE. Brak protokołu egzaminacyjnego w aktach nie może zatem stanowić podstawy do kwestionowania, iż egzamin taki został przez skarżącego złożony. Tym bardziej nie może rodzić po jego stronie obowiązku udowadniania, iż taki fakt miał miejsce, jak to wywodzi organ. Skoro zatem skarżący dysponuje dokumentem w postaci prawa jazdy i podjął przewidziane prawem czynności w celu jego wymiany, to w przypadku stwierdzenia braków w dokumentacji, rzeczą organu jest dochowanie najwyższej staranności, aby ją uzupełnić, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości w wydaniu prawa jazdy, przed wydaniem decyzji odmawiającej wymiany prawa jazdy, podjęcie czynności zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji nadającej uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że materiał dowodowy nie został w przedmiotowej sprawie zebrany w sposób wyczerpujący, zaś stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, a tym samym zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pktl lit.c ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.