II SA/Bd 629/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Olczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy Baruchowo na zarządzenie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 21 marca 2012 r. nr 63/2012 w przedmiocie zmiany organizacji ruchu drogowego 1. uchyla zaskarżone zarządzenie, 2. stwierdza, że zaskarżone zarządzenie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na rzecz skarżącego kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda Kujawsko-Pomorski zarządzeniem z 21 marca 2012 r., w sprawie zmiany organizacji ruchu drogowego na drodze gminnej 191018C na odcinku: skrzyżowanie z drogą wojewódzką 263 - miejscowość Okna, na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 3 i ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r Nr 108 poz. 908), § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2003 r. Nr 177, poz. 1729) oraz art. 17 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 31, poz. 206), zarządził co następuje: § 1. W terminie do dnia 31 maja 2012 r. należy dokonać zmiany organizacji ruchu na odcinku drogi gminnej 191018C: skrzyżowanie z drogą wojewódzką 263 - miejscowość Okna, mając na uwadze interes ogólnospołeczny mieszkańców okolicznych miejscowości korzystających z drogi oraz obowiązujące przepisy w zakresie zarządzania ruchem, w tym bezpieczeństwo ruchu drogowego. § 2. Wprowadzenie zmian powinno nastąpić po uprzednim opracowaniu i zatwierdzeniu nowej organizacji ruchu. Nowa organizacja ruchu powinna uwzględniać: - rzeczywistą nośność odcinków drogi leżącej nad przepustami i innymi obiektami znajdującymi się w pasie drogowym. Odcinki drogi oznakować znakami B-18 w przypadku, kiedy nośność jest niewystarczająca dla przejazdów pojazdów dopuszczonych do ruchu bez ograniczeń, - rzeczywiste dostosowanie nośności nawierzchni odcinków drogi do nacisku osi pojedynczej pojazdu wynoszącego 80 kN. Odcinki drogi oznakować znakami B-19 w przypadku kiedy nośność nawierzchni nie jest dostosowana do nacisku osi pojedynczej 80kN, - zastosowanie znaków uprzedzających kierowców o istniejących ograniczeniach zgodnie z punktem 7.2.5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych warunków technicznych dla znaków i sygnałów, - drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220 poz. 2181), - zastosowanie znaków informacyjnych dotyczących przystanków "autobusowych i miejscowości. § 3. Wprowadzenie nowej organizacji ruchu powinno nastąpić zgodnie z ustaleniami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem w tym projekt organizacji ruchu wykona zarząd drogi lub osoba, której zarząd zleci wykonanie projektu. § 4 W terminie do dnia 15 czerwca 2012 r. zostanie przesłana Wojewodzie Kujawsko-Pomorskiemu kopia zatwierdzonego projektu organizacji ruchu i kopia protokołu z wyników kontroli zadań technicznych wynikających z realizacji projektu organizacji ruchu. § 5. Wykonanie zarządzenia powierza się Wójtowi Gminy Baruchowo. § 6. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania. Skarżący powziął wiadomość o wydaniu zarządzenia z Biuletynu Informacji Publicznej Kujawsko -Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. Skarżący w dniu 4 kwietnia 2012 r. wezwał Wojewodę do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając naruszenie przepisu art. 10 ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.), na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego i z pominięciem stanowiska Gminy Baruchowo wyrażonego w piśmie z dnia 8 lutego 2012r. nr IBR.7234.3.2012. Wojewoda w terminie 30 dni nie udzielił odpowiedzi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi złożono skargę. W skardze złożonej do sądu skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 10 ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie na podstawie błędne ustalonego stanu faktycznego z pominięciem stanowiska skarżącego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem skarżącego, Wojewoda jako organ sprawujący nadzór nad zarządzeniem ruchem nie wykazał, zgodnie z art. 10 ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jaki ważny interes ogólnospołeczny przyświecał wydaniu zaskarżonego zarządzenia, podkreślając, że Wojewoda w zaskarżonym zarządzeniu pominęła ustawowe określenie "ważny" , używając określenia "interes ogólnospołeczny", a skoro tak, to należy zakładać, że "ważność" interesu w ogóle nie była przez Wojewodę rozważana. Skarżący stwierdził, że mieszkańcy wbrew ustaleniom Wojewody nie uczestniczyli w kosztach budowy drogi, oraz dziesiątki z nich kwestionują okoliczności przedstawione Wojewodzie w piśmie złożonym przez H. K. dnia 18 stycznia 2012 r. Skarżący podniósł zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego, wyjaśniając, że wbrew ustaleniom Wojewody odcinek drogi, na którym wprowadzona została organizacja ruchu nie krzyżuje się z drogą wojewódzką nr 265. Nadto w zarządzeniu błędnie podano nr drogi wojewódzkiej - 263, podczas gdy naj bliższa droga wojewódzka oznaczona jest numerem 265. Jak dalej wyjaśnił skarżący zgodnie ze stanem faktycznym odcinek drogi, którego dotyczy zarządzenie rozpoczyna się na skrzyżowaniu z drogą gminną nr 191028C (czyli o około 300m od skrzyżowania z drogą wojewódzką), a koniec również znajduje się na skrzyżowaniu z drogą gminną nr 191 017C. Ustalenie powyższe czyni w ocenie skarżącego bezprzedmiotowym nałożone zaskarżonym zarządzeniem zobowiązanie do wprowadzenia tablic informacyjnych określonych punktem 7.2.5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., gdyż po wjeździe na drogę gminną i powzięciu informacji o zastosowanym ograniczeniu tonażowym, kierujący pojazdem na skrzyżowaniu dróg ma możliwość wyboru tej drogi, która nie ma ograniczenia tonażowego. Skarżący zauważył, że nieprawdziwe jest twierdzenie zawarte w uzasadnieniu do zarządzenia jakoby mieszkańcy uczestniczyli w kosztach budowy przedmiotowej drogi, albowiem odcinek, na którym wprowadzono stałą organizację ruchu z ograniczeniem tonażu do 10 ton, określony poniżej jako etap II - został wykonany bez partycypacji mieszkańców w kosztach budowy. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe zawarte w zarządzeniu i uzasadnieniu zarządzenia. W ocenie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, skarżący nie ma podstaw prawnych aby składać skargę na przedmiotowe zarządzenie, albowiem pismem z dnia 25 maja 2012 r. (data dostarczenia do Urzędu Gminy 1.06.2012r.), poinformował skarżącego, że sprawa zostanie rozpatrzona po otrzymaniu opinii od Zespołu Doradczego Wojewody Kujawsko-Pomorskiego ds. nadzoru nad zarządzaniem ruchem na drogach wojewódzkich, powiatowych, gminnych, wewnętrznych, położonych w strefach ruchu lub strefach zamieszkania oraz publicznych w miastach na prawach powiatu i na podstawie art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy do dnia 15 lipca 2012 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że nie uwzględnił ważnego interesu ogólnospołecznego, podnosząc, że postąpił zgodnie z obowiązującym prawem, oceniając organizację ruchu, oraz rozstrzygnął spór pomiędzy zarządcą drogi a grupą osób w tym przez H. K. zarządzając opracowanie nowej organizacji ruchu zgodnie z obowiązującymi przepisami. W ocenie Wojewody nowa organizacja ma uwzględnić nośność drogi i obiektów umieszczonych w pasie drogowym, ma zapewnić bezpieczeństwo jej użytkownikom. Wojewoda wyjaśnił również, że rozpatrywał organizację ruchu opracowaną na zlecenie Urzędu Gminy w Baruchowie przez mgr inż. Mariusza Żbikowskiego. Zgodnie z zapisem zawartym w jego opracowaniu: "zmiana stałej organizacji ruchu drogi gminnej Nr 191018C Okna - droga wojewódzka Nr 265 w związku z koniecznością oznakowania istniejących twardych skrzyżowań oraz wprowadzenia ograniczenia dla samochodów powyżej 10 ton". Ustosunkowując się do zarzutu strony, że opracowana organizacji rozpoczyna się 300 m od drogi wojewódzkiej, Wojewoda stwierdził, iż jeżeli oceniany przez organ projekt organizacji ruchu nie odzwierciedla stanu faktycznego, to tym bardziej należy go zmienić, ponieważ zdefiniowany w projekcie przedmiot opracowania jest nieprawdziwy. Co do błędu w nazewnictwie drogi, Wojewoda wyjaśnił, że jest to błąd drukarski, który nie ma wpływu merytorycznego na treść zarządzenia i wykonanie jego ustaleń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zważył, co następuje: Ocena zaskarżonej decyzji dokonana w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływana, jako: "p.p.s.a.", wskazuje, iż organ odwoławczy naruszył przepisy prawa materialnego, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji. Jak wynika z przepisu art. 10 ust. 2 pkt 3 i ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, wojewoda sprawuje nadzór nad zarządzaniem ruchem na drogach i może nakazać zmianę organizacji ruchu ze względu na ważny interes ogólnospołeczny lub konieczność zapewnienia ruchu tranzytowego. Ustawodawca dając wojewodzie wskazane wyżej uprawnienie nie wskazał jednak podmiotów, którym wojewoda może nakazać ową zmianę organizacji ruchu. Jakkolwiek ustawodawca nie wskazał expressis verbis tych podmiotów, to jednak adresata obowiązków nakładanych na podstawie ww. przepisu można ustalić w oparciu o wykładnię systemową i funkcjonalną. Jak wynika z przepisu art. 10 ust. 5 ww. ustawy, zarząd ruchem na drogach powiatowych i gminnych należy do starosty (za wyjątkiem dróg publicznych położonych w miastach na prawach powiatu, autostrad i dróg ekspresowych, co nie dotyczy omawianego stanu faktycznego). Z przepisów § ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r., w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem, wynika, że: - rozpatrywanie projektów organizacji ruchu, - zatwierdzanie organizacji ruchu, - przekazywanie zatwierdzonej organizacji ruchu do realizacji, - nadzór i analizę istniejącej organizacji ruchu w zakresie bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności, nadzór nad zarządzaniem ruchem, realizują organ zarządzający ruchem, zarząd drogi, organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem, Policja, Żandarmeria Wojskowa lub wojskowe organy porządkowe. Z powyższego przepisu wynika, że wprowadzanie zmian w organizacji ruchu, powinno należy w przypadku omawianej sprawy do kompetencji starosty. Jakkolwiek przepis § 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia przewiduje, że takie działania jak: - sporządzanie projektów organizacji ruchu oraz - przedstawianie projektów organizacji ruchu do zatwierdzenia, mogą być realizowane przez inne jeszcze jednostki, to jednak Wojewoda nałożył obowiązki w zakresie zmiany organizacji ruchu, a nie w zakresie ich projektu. Dlatego też należało uznać, że przepisy zarówno ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak i ww. rozporządzenia nie przewidują nałożenia na wójta gminy obowiązków w zakresie zmiany organizacji ruchu. Zadania organu zarządzającego ruchem, którym jest starosta, w zakresie zatwierdzania organizacji ruchu, potwierdza też przepis § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia. W świetle powyższych rozważań, należało uznać skargę za zasadną. W ponownym postępowaniu organ powinien w pełni uwzględnić uwagi Sądu odnośnie naruszonych przepisów. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.