II SA/Bd 631/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej oddala skargę. II SA/Bd 631/08 Uzasadnienie G. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 18 ust. 4a, 4b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze. zm.) w związku z art. 139 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. z 2004 r., Nr 99, poz. 1001 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia niespłaconej pożyczki i odsetek. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] działający z upoważnienia Starosty R. Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w R. zawarł ze skarżącą umowę nr [...]" Dwadzieścia pięć plus"/2005, na mocy której przyznał środki Europejskiego Funduszu Społecznego działanie 1.3 na podjęcie działalności gospodarczej w kwocie 11.000,00. Skarżąca zobowiązała się w umowie podjąć działalność gospodarczą w zakresie: prowadzenia multiagencji – pośrednictwo ubezpieczeniowo - finansowe w R. przy ul. K. i wydatkować otrzymane środki zgodnie ze wskazanym celem określonym w § 2 umowy. Dodatkowo do umowy zawarte zostały dwie umowy poręczenia jako zabezpieczenie zawarte z osobami fizycznymi: M. D. oraz A. G. Z uwagi na to, że skarżąca spożytkowała przyznane środki w części na cel nie określony w umowie, Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w R. wypowiedział skarżącej umowę pismem z dnia [...] Wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w R.I Wydział Cywilny oddalił powództwo skarżącej o ustalenie, iż nie ma obowiązku zwrotu na rzecz Starosty Powiatu R. - Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w R. świadczenia pieniężnego w postaci środków z EFS przyznanego jej na mocy powyższej umowy z dnia [...] Następnie wyrokiem z dnia [...] Sąd Okręgowy we W. Wydział I Cywilny oddalił apelację skarżącej. Dalej z akt sprawy wynika, że skarżąca pismem z dnia 9 listopada 2007 r. zwróciła się do Starosty Powiatu w R. o umorzenie przyznanych środków. Wniosek powyższy został przedstawiony do zaopiniowania Powiatowej Radzie Zatrudnienia w R. w dniu 28 stycznia 2008 r. i uzyskał opinię negatywną. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta R. wydał decyzję na podstawie art. 139 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99., poz. 1001 ze zm.) i art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 164, poz. 1366) w związku z art. 18 ust. 4 a i 4 b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w której orzekł o odmowie umorzenia zwrotu jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej z Europejskiego Funduszu Społecznego przyznanych umową nr [...]" Dwadzieścia pięć plus"/2005 z dnia [...]w kwocie ogółem 14.563, 40 zł. stanowiącą należność główną wraz z odsetkami. W wyniku odwołania skarżącej od powyższej decyzji, w którym podniosła zarzut pozbawienia jej możliwości zapoznania się z aktami sprawy na podstawie art. 10 kpa oraz wadliwość decyzji pod względem merytorycznym Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] nr [...]na podstawie art. 138 § 2 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżąca w dniu 10 kwietnia 2008 r. zapoznała się z aktami sprawy. Decyzją z dnia [...] nr [...]organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy orzekł o odmowie umorzenia zwrotu jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej z EFS. W uzasadnieniu organ przedstawił stanowisko dlaczego doszło do wypowiedzenia umowy, ale również szczegółowo zobrazował sytuację materialną skarżącej oraz poręczycieli. Nadto organ w uzasadnieniu decyzji zawarł stanowisko w oparciu o wszystkie przesłanki wynikające z art. 18 ust. 4a, 4b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze. zm.), na podstawie którego nie można było pozytywnie rozpoznać wniosku o umorzenie przyznanych środków. W końcowej części uzasadnienia organ powołał się na negatywną opinię Powiatowej Rady Zatrudnienia. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 Kpa oraz art. 18 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz nie zastosowanie się do zaleceń decyzji kasacyjnej organu II instancji. Dochody jej oraz poręczycieli nie świadczą o możliwości spłaty zadłużenia. Likwidacja bezrobocia przemawia za uwzględnieniem wniosku o umorzenie przyznanych środków. Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie nie uwzględnił żądań w nim zawartych bardzo szeroko uzasadnił stanowisko utrzymujące w mocy orzeczenie I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy odniósł się do wszystkich przesłanek wynikających z art. 18 ust. 4a, 4b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W jego ocenie nie wystąpiła żadna z przesłanek przemawiająca za umorzeniem przyznanych środków a nadto wniosek o umorzenie uzyskał negatywną opinię Powiatowej Rady Zatrudnienia w przedmiocie całkowitego umorzenia należności. Organ dodał, że przedmiotowa decyzja oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego i leży w wyłącznej gestii starosty. Na powyższe orzeczenie Wojewody [...] skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: - postępowania – art. 7 Kpa polegające na niewyjaśnieniu istotnych dla sprawy okoliczności, -prawa materialnego - art. 18 ust. 4a pkt 5 i ust. 4b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, poprzez nie uwzględnienie istnienia szczególnych okoliczności przemawiających za umorzeniem pożyczki. Z uwagi na podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty R. z dnia [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Katalog spraw przewidzianych do kontroli sądowej zawarty został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie należy rozdzielić dwie kwestie. Mianowicie sprawę przydzielenia środków na mocy umowy nr [...] " Dwadzieścia pięć plus"/2005 oraz wypowiedzenie tej umowy, gdyż sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania w przedmiocie wypowiedzenia umowy. Kognicji sądu administracyjnego podlega natomiast sprawa w przedmiocie odmowy umorzenia przydzielonych środków w związku z wnioskiem skarżącej. W tym zakresie organy administracji obowiązane są orzekać w drodze decyzji administracyjnej, która podlega sądowej kontroli w zakresie jej legalności, a więc zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej oparte zostały na uznaniu administracyjnym wynikającym z przepisu prawa materialnego zawartego w art. 18 ust.4a i ust.4b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Rozstrzygnięcie sprawy powierzone jest tzw. uznaniu administracyjnemu, wówczas, gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany - Sąd bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartej. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej wydając zaskarżone rozstrzygnięcia stwierdziły brak przesłanek do umorzenia pożyczki na podstawie art. 18 ust. 4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, więc brały pod uwagę przesłankę szczególnych względów gospodarczych i społecznych zawartą w pkt 5 powyższego przepisu. Umorzenie pożyczki na podstawie przepisu art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze. zm) jest możliwe w sytuacji wykazania nieściągalności pożyczki. Jeżeli pożyczka została poręczona przez osoby fizyczne, to nieściągalność pożyczki należy wykazać po stronie poręczycieli solidarnie zobowiązanych do spłaty pożyczki oraz po stronie pożyczkobiorcy. Nie stanowi przesłanki do umorzenia pożyczki trudna sytuacja finansowa pożyczkobiorcy, która nie jest tożsama z nieściągalnością pożyczki. W ocenie Sądu okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej i zmniejszanie bezrobocia oraz niskie dochody poręczycieli nie stanowią szczególnych względów gospodarczych i społecznych, które świadczyłyby o nieściągalności pożyczki. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje dochód. Skarżąca winna mieć na uwadze, że pożyczka z EFS zobowiązuje do jej spłaty zgodnie z umową. Zatem organy administracji publicznej przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie przekroczyły uprawnień wynikających z uznania administracyjnego. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco zebrał materiał dowodowy. Wykazał dochody zarówno skarżącej oraz poręczycieli, którzy za zwrot udzielonej pożyczki odpowiadają solidarnie, a które nie wskazują na nieściągalność pożyczki. Z uwagi na powyższe skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.