II SA/Bd 631/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia Z. K. na postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2016 r., nr [...] niestwierdzające potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na produkcji kruszyw budowlanych z recyklingu oraz mieszanek popiołowo-żużlowo-ziemnych na terenie działki [...] w miejscowości [...], gmina [...], stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że z przepisu art. 65 ust. 2 wynika, że zażalenie przysługuje jedynie na wymienione w art. 63 ust. 1 ustawy postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Na postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 2 ustawy, niestwierdzające potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie przysługuje zażalenie, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie Wójt Gminy [...] wydał postanowienie na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy, nie stwierdzając potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Mając na uwadze, że na powyższe postanowienie nie przysługuje zażalenie, w ocenie SKO, było ono zobligowane do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Kolegium wyjaśniło ponadto, że rozstrzygało tylko kwestię proceduralną, nie rozpoznając sprawy pod kątem merytorycznym, dlatego zarzuty zawarte w zażaleniu nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia i nie podlegały rozpoznaniu. Ocena prawidłowości wydania postanowienia o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko będzie mogła zostać dokonana dopiero na etapie rozpoznania odwołania od decyzji kończącej postępowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe postanowienie Z. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia Wójta Gminy [...] i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 141 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, ze postanowienie w przedmiocie nie stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest niezaskarżalne w warunkach niniejszej sprawy, a także naruszenie art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że postanowienie w przedmiocie nie stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest niezaskarżalne w warunkach niniejszej sprawy. Skarżący zakwestionował prawidłowość wydanego przez Wójta Gminy [...] postanowienia, wskazując, że organ niejednoznacznie sformułował rozstrzygnięcie o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Sentencja postanowienia winna bowiem brzmieć "stwierdzić brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko", zamiast "nie stwierdzić potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko". W ocenie skarżącego, mimo że powszechny kierunek wykładni art. 141 § 1 k.p.a. oraz art. 63 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wskazuje na niedopuszczalność zażalenia na postanowienie wydane w przypadku, gdy organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zażalenie było jednak usprawiedliwione. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć na uwadze, że zakwestionowane przez skarżącego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia od postanowienia organu I instancji, jest ostatecznym aktem administracyjnym o charakterze stricte procesowym. W związku z tym kontroli Sądu podlegało tylko to postanowienie. Nie było jednocześnie podstaw do badania legalności merytorycznego rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji. Zgodnie z dyspozycją art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2016 r., poz. 23; ze zm. dalej "K.p.a."), organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (...), a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Regulacja ta, w myśl art. 144 K.p.a., ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Z niedopuszczalnością zażalenia mamy m.in. do czynienia wówczas, gdy przepisy nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia w administracyjnym toku instancji. Jak bowiem stanowi art. 141 § 1 K.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Z kolei postanowienia, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 K.p.a.) W kontrolowanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że zaistniał właśnie wyżej wskazany przypadek przedmiotowej niedopuszczalności środka zaskarżenia. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują bowiem możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie organu administracji, wydane na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016, poz. 353), stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zwrócić należy uwagę, że ustawodawca wprowadził jednoznacznie odrębne zasady zaskarżalności postanowień stwierdzających obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i postanowień niestwierdzających potrzeby przeprowadzania takiej oceny. W art. 63 ust. 1 cyt. ustawy wskazano, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W świetle zaś treści art. 65 ust. 2 omawianej ustawy na postanowienie to przysługuje zażalenie. Według zaś art. 63 ust. 2 ustawy środowiskowej, postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dodać należ przy tym, że brak jest w omawianej ustawie zapisu wskazującego na dopuszczalność zażalenia na tego rodzaju postanowienie. W ocenie Sądu, z przedstawionej regulacji wynika niewątpliwie, że prawodawca przewiduje możliwość kwestionowania w formie zażalenia jedynie postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Powołany wyżej sposób formułowania tych zapisów stanowi celowy zabieg legislacyjny akcentujący odrębność procedur w zakresie wydawania tych postanowień. Gdyby ustawodawca chciał, aby wszystkie postanowienia, a więc te stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, jak i te stwierdzające brak takiego obowiązku, były kwestionowane w trybie zażalenia, to w art. 65 ust. 2 cyt. ustawy znalazłoby się odwołanie również do art. 63 ust. 2 tej ustawy. Zatem pominięcie w art. 65 ust. 2 ustawy postanowienia, wskazanego w art. 63 ust. 2 ustawy, każe w świetle art. 141 § 1 Kpa przyjąć, że należy ono do postanowień niezaskarżalnych. W świetle takiego brzemienia przepisu art. 65 ust. 2 ustawy postanowienie o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, może być zakwestionowane przez stronę postępowania dopiero w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wynika to z przepisu art. 142 K.p.a., W takiej sytuacji efektem uznania odwołania za uzasadnione oprócz uchylenia decyzji organu I instancji może być również uchylenie postanowienia wydanego na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić trzeba, że organ odwoławczy, rozpatrując sprawę jedynie pod kątem proceduralnym, nie dopuścił się naruszenia prawa. Jak już wcześniej wskazano, zasadność podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących prawidłowość postanowienia organu I instancji będzie mogła zostać oceniona przez organ II instancji dopiero przy okazji rozpatrywania odwołania od decyzji kończącej postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.