II SA/Bd 632/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi spółki K. we [...] na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] 2017r. nr [...],Główny Inspektor Transportu Drogowego działając podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej powoływany jako k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a ust. 1 i ust. 2, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), dalej jako u.t.d., lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 23, art. 22, rozdział VI pkt 3 załącznika I rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.)- dalej jako rozporządzenie nr 165/2014, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę [...] S.A. [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2017r. nr [...] o nałożeniu na ww spółkę kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] 2017r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę [...] Transport Samochodowy S.A. we [...] karę pieniężną w wysokości 1.000 złotych z powodu wykonywania przez tego przedsiębiorcę przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej autobusu marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...].2017r. w miejscowości [...], na drodze powiatowej. Pojazdem kierował J. R. wykonujący w czasie kontroli krajowy transport drogowy osób. W trakcie kontroli kierowca okazał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób nr [...] oraz zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej: [...]. Przebieg i wyniki kontroli zamieszczono w protokole kontroli drogowej nr [...] z dnia [...].2017r. Strona pismem z dnia [...].2017r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.)poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. W uzasadnieniu odwołania skarżąca spółka wskazała, że kontrolowany pojazd został przez nią zakupiony w dniu [...].2016r. Pojazd posiadał ważne badania okresowe, a plomba była w stanie nienaruszonym. Skarżąca spółka wskazała, że nie miała wpływu i nie mogła wiedzieć o okolicznościach, na skutek których powstało naruszenie, gdyż obowiązek prawidłowego oplombowania urządzenia rejestrującego oraz czujnika ruchu przy skrzyni biegów pojazdu spoczywa na zakładzie uprawnionym do wykonywania okresowych kontroli i napraw tachografów. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] 2017r. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji podniósł, że stosownie do art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92 a ust. 6 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji wyszczególnione jest pod lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie organu odwoławczego analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli oraz dokumentacji fotograficznej wykazała, iż analogowe urządzenie rejestrujące marki Mannesmann VDO Kienzle GmbH, typ 1318.24 o nr [...] zamontowane w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] nie posiadało ważnej kalibracji. Wprawdzie ostatnie sprawdzenie powyższego urządzenia miało miejsce w dniu [...].2016 r. a zatem przed upływem dwuletniego okresu określonego w art. 23 rozporządzenia nr [...], jednakże oględziny przeprowadzone podczas kontroli wykazały, iż plomba zabezpieczająca znajdująca się na połączeniu czujnika ruchu z obudową skrzyni biegów była nieprawidłowo założona. Plomba została tak założona, że nie łączyła czujnika ruchu z obudową skrzyni biegów, ani czujnika ruchu z pancerzem przewodów elektrycznych, co umożliwiało zdemontowanie czujnika ruchu bez naruszenia plomby, a tym samym świadczyło o nieważności sprawdzenia okresowego. Mając na względzie wskazane okoliczności faktyczne oraz prawne organ odwoławczy uznał, kara pieniężna w wysokości 1000 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu organ II instancji podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 92 b u.t.d. bowiem dotyczy on tylko przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca. W ocenie organu II instancji brak jest również podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym za względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Strona w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnych dowodów, które stanowiłyby o możliwości zastosowania art. 92c u.t.d. Odnosząc się do wyjaśnień strony zawartych w odwołaniu oraz kserokopii dokumentów załączonych do pisma z dnia [...].2017r. stanowiącego wyjaśnienia do sprawy w postaci kserokopii dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu, zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...], faktury zakupu pojazdu nr [...] oraz zaświadczenia sprawdzenia tachografu nr [...] organ odwoławczy zważył, iż powyższe nie dowodzi, iż strona nie miała wpływu lub nie mogła przewidzieć okoliczności, które spowodowały powstanie naruszenia. Organ I instancji trafnie wskazał w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, iż przedstawione przez stronę dokumenty nie dowodzą, iż analogowe urządzenie rejestrujące zamontowane w kontrolowanym pojeździe spełniało wszystkie wymogi prawne na dzień kontroli. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że sposób założenia plomby ułatwiał manipulację zapisami tachografu i uznał, że żaden fachowy warsztat nie założyłby plomby w taki sposób. Organ odwoławczy ocenił, że skarżąca spółka nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Skargę na tę decyzję wniosła spółka [...] Transport Samochodowy S.A. [...] domagając się jej uchylenia w całości, jak i decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym -art. 23 i 24 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/65 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, -§ 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący jako przedsiębiorca naruszył obowiązki dotyczące sprawdzenia urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe samochodowym; ewentualnie naruszenie: -art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, gdyż nie wykazał on przedmiotowych przesłanek określonych w ww. przepisie; - przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na braku poczynienia ustaleń w przedmiocie i określenia podmiotu odpowiedzialnego za nie posiadanie ważnej kalibracji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przepis prawa krajowego zawarty w § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, w zakresie dopuszczalnym przepisami prawa europejskiego, wprowadza obowiązek sprawdzania urządzenia nie rzadziej niż co 24 miesiące, chyba że wcześniej nastąpiło uszkodzenie urządzenia rejestrującego. W tym stanie rzeczy nie można mówić – wbrew twierdzeniom organu odwoławczego - w sposób jednoznaczny o zaktualizowaniu się przesłanki pozwalającej na przypisanie skarżącemu naruszenia wskazanego w Ip. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy, polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub w cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego badania kontrolnego. Skarżąca spółka podkreśliła, że w stanie faktycznym sprawy rzeczą organu było wykazanie, że doszło do zdarzenia, za które ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca i które jest penalizowane na podstawie Załącznika nr 3 do u.t.d. , co oznaczało konieczność precyzyjnego wskazania, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej organ opiera wniosek, że za nieprawidłowe założenie plomby zabezpieczającej na połączeniu czujnika ruchu z obudową skrzyni biegów odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca w sytuacji, kiedy tachograf sprawdzany był we właściwym czasie przez warsztat posiadający stosowne zezwolenie. Skarżąca spółka konsekwentnie podnosiła, że dokonała zakupu pojazdu marki [...] [...] w dniu [...].2016 z ważnym poświadczeniem okresowej kontroli urządzenia rejestrującego (tachografu) wykonanym w dniu [...].2015 r., oraz nienaruszonym oplombowaniem na tachografie i czujniku ruchu. Dodatkowo w dniu [...].2016 r. pojazd został skierowany na stację kontroli pojazdów w celu przeprowadzenia okresowego badania technicznego przed pierwszą rejestracją, gdzie uprawniony diagnosta potwierdził sprawność techniczną pojazdu, a tym samym ważność poświadczenia okresowej kontroli urządzenia rejestrującego (tachografu). Spółka wprowadzając pojazd do eksploatacji na terytorium RP nie miała obowiązku dokonać sprawdzenia okresowego tachografu w uprawnionym warsztacie, ponieważ nie upłynął termin 24 miesięcy od poprzedniego sprawdzenia okresowego wykonanego w dniu [...].2015 r. oraz nie ujawniono jakichkolwiek uszkodzeń i niedomagań urządzenia określonych w §7 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] 2005 r. Dodatkowo podczas kontroli w dniu [...].2017 r. Inspektorzy ITD nie dokonali kontroli tabliczki pomiarowej urządzenia rejestrującego umieszczonej na ścianie bocznej stopni schodów przednich (przy przednich drzwiach wejściowych), a dokonali jedynie oględzin wklejki na szybie bocznej od strony kierowcy. Tabliczka pomiarowa na ścianie bocznej stopni schodów posiada wszystkie cechy poświadczające wykonanie sprawdzenia okresowego w uprawnionym warsztacie. Skarżąca spółka podniosła również zarzut błędnej wykładni art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. gdyż w jej ocenie nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało wskutek okoliczności których strona skarżąca nie mogła przewidzieć. Stwierdzone przez organ I instancji naruszenie dotyczyło nieprawidłowego założenia plomby zabezpieczającej na połączeniu czujnika ruchu z obudową skrzyni biegów, a zatem nie miało miejsca zerwanie plomby ani jej naruszenie. Strona skarżąca podkreśliła, że obowiązek prawidłowego oplombowania urządzenia rejestrującego (tachografu) oraz czujnika ruchu przy skrzyni biegów pojazdu spoczywa na zakładzie uprawnionym do wykonywania okresowych kontroli i napraw tachografów. Przedsiębiorca nie może zaś odpowiadać za jakość usługi w postaci kontroli i plombowania tachografu, która wykonywana jest przez niezależny i profesjonalny podmiot, a przedsiębiorca nie musi posiadać wiedzy, w jaki sposób powinna zostać założona plomba zabezpieczająca. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd w zakresie wyznaczonym treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r. poz. 2188) ujawniła, że postępowanie toczące się przed organami inspekcji transportu drogowego było obarczone uchybieniami, które uzasadniły wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Podstawą prawną nałożenia na strony kary pieniężnej w wysokości 1.000zł był pkt 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten przewiduje nałożenie kary w w/w wysokości w sytuacji, gdy stwierdzone zostanie wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Przepis ten sankcjonuje nieprzestrzeganie przez przewoźników obowiązków wskazanych w przytoczonych przez organy przepisach unijnych, a także w § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym tachografów samochodowych (Dz. U. Nr 33, poz. 295), polegających na czuwaniu nad prawidłowym działaniem urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe i poddawania go okresowym sprawdzeniom i badaniu kontrolnemu, czy kalibracji. Z powołanego przepisu wynika, że sprawdzenie takiego urządzenia wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego, przekroczenie dopuszczalnych wartości błędów, uszkodzenie bądź utrata cechy nałożonej w czasie sprawdzenia lub tabliczki pomiarowej. W ocenie organów obydwu instancji, w realiach niniejszej sprawy taka sytuacja miała miejsce, albowiem w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] 2017r. stwierdzono, że plomba zabezpieczająca znajdująca się na połączeniu czujnika ruchu z obudową skrzyni biegów była nieprawidłowo założona i nie łączyła czujnika ruchu z obudową skrzyni biegów, ani czujnika ruchu z pancerzem przewodów elektrycznych, co umożliwiało zdemontowanie czujnika ruchu bez naruszenia plomby, a tym samym oznaczało utratę przez urządzenie rejestrujące cech legalizacyjnych i świadczyło o nieważności sprawdzenia okresowego. Rozumowanie organu nie jest pozbawione podstaw, jednak abstrahuje ono całkowicie od okoliczności zgłaszanych przez stronę skarżącą, która konsekwentnie podnosi, że przedmiotowy tachograf był niewłaściwie oplombowany w zakładzie uprawnionym do wykonywania okresowych kontroli urządzeń rejestrujących, na co strona nie miała wpływu. Dlatego też w ocenie Sądu powołane wyżej okoliczności i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawały podstawy do sformułowania tezy przyjętej przez organy za podstawę rozstrzygnięcia. Organ nie wykazał bowiem, na jakiej podstawie uznał, że za wadliwe założenie plomby na tachografie odpowiedzialność ponosi skarżąca spółka, a w szczególności, czy utrata pierwotnej cechy nałożonej w czasie sprawdzania nastąpiła na skutek działania przedsiębiorcy bądź osób trzecich, czy też stwierdzony podczas kontroli w dniu [...] 2017r. stan zabezpieczenia tachografu za pomocą plomby był wynikiem wadliwego jej zainstalowania w uprawnionym warsztacie. Ustalenie to jest istotne z punktu widzenia ewentualnego zastosowania w niniejszej sprawie dyspozycji art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który wyłącza odpowiedzialność przewoźnika, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W rozpatrywanym przypadku strona skarżąca dowodzi bowiem, że zarówno poświadczenie okresowej kontroli urządzenia rejestrującego z dnia [...] 2015r. jak i okresowe badanie techniczne przed pierwszą rejestracją z dnia [...] 2016r. wskazywały na nienaruszony stan oplombowania tachografu, a nadto kontrola w dniu [...] 2017r. nie wykazała zerwania plomby lub jej naruszenia, tylko jej nieprawidłowe zainstalowanie, za co odpowiada zakład uprawniony do dokonywania okresowych kontroli i napraw tachografów. Potwierdzenie tej okoliczności uzasadniałoby przyjęcie, że przewoźnik dochował należytej staranności w prowadzeniu przedsiębiorstwa i mógł zakładać, że wyspecjalizowany i uprawniony do kontroli oraz napraw tachografów warsztat dokona w sposób prawidłowy instalacji urządzenia rejestrującego oraz jego oplombowania. Organ zaś założył, że przedsiębiorca powinien był wiedzieć o nieprawidłowym zamontowaniu plomby na tachografie i poddać go sprawdzeniu i ponownej legalizacji. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstawy do sformułowania takich wniosków wobec czego doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Ustalenia dowodowe, na których została oparta decyzja organu tak pierwszej jak i drugiej instancji nie dawały bowiem podstaw do obciążenia przedsiębiorcy karą pieniężną za wystąpienie okoliczności opisanych w pkt 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy u.t.d., gdyż okoliczności te nie zostały dowiedzione. Sąd uznał, że wskazane wyżej uchybienia w zakresie postępowania dowodowego mogą być konwalidowane w postępowaniu toczącym się przed organem odwoławczym, dlatego też uchylona została tylko zaskarżona decyzja. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369).