II SA/Bd 638/06

WyrokWSA w Bydgoszczy2006-09-19

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Elżbieta Piechowiak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy modernizacja istniejącego budynku gospodarczego, polegająca na zastąpieniu starego obiektu nowym murowanym, stanowi nową budowę wymagającą pozwolenia na budowę, a w przypadku jej braku, czy istnieją podstawy do nakazania rozbiórki obiektu na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. lub z 1994 r.?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że ustalenie daty powstania obiektu budzi uzasadnione wątpliwości i wymaga ponownej analizy materiału dowodowego. W szczególności, konieczne jest ustalenie, czy modernizacja polegająca na zastąpieniu starego obiektu nowym murowanym stanowi nową budowę wymagającą pozwolenia na budowę, a w zależności od ustaleń, należy zastosować właściwy reżim prawny (Prawo budowlane z 1974 r. lub z 1994 r.) i zbadać warunki do legalizacji obiektu.
Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego w 1988 r., uznając go za samowolę budowlaną z uwagi na brak pozwolenia na budowę oraz naruszenie warunków technicznych dotyczących usytuowania obiektu na granicy działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, kwestionując m.in. ustalenie daty budowy, ocenę pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia oraz zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2002 r. do obiektu z 1988 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego kwotę 755 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 19 września 2006r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] 2006r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego kwotę 755 zł ( siedemset pięćdziesiąt pięć ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 638/06 Uzasadnienie Decyzją dnia [...] 2006r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nakazał skarżącym Ł. i S. M., właścicielom budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości P., gm. Ł., jego rozbiórkę. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że budynek został wybudowany 1988r. na bazie istniejącego w tym miejscu od 1975r. obiektu o konstrukcji drewnianej, krytego blachą. Jak ustalono w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego budynek to obiekt o gabarytach 5,5 m x 14,55 m i wysokości w kalenicy 5,0 m, składający się z części o wymiarach 5,5 m x 7,1 m wykonanej w systemie tradycyjnym, murowanej z bloczków gazobetonowych oraz z części o konstrukcji stalowej ze ścianami obitymi blachą ocynkowaną falistą o wymiarach 5,5 m x 7,45 m. Nad całością znajduje się dach dwuspadowy pokryty eternitem. Budynek spełnia funkcję obiektu gospodarczego i usytuowany jest na granicy z działką nr [...] należącą, do J. M. Ustalono także, iż obiekt gospodarczy był przedmiotem modernizacji, w ramach której zastąpiono stary budynek nowym budynkiem murowanym, co nie jest kwestionowane. Zdaniem organu I instancji wybudowany w 1988r. obiekt gospodarczy podpada pod przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. Obiekt został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę z naruszeniem art. 28 ust. 1 cyt. ustawy. Wykonanie takich robót (zarówno w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r., jak i obowiązującej od 1 stycznia 1995r. ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r.), związane było z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r., do obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995r. stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane. Zgodnie z tymi przepisami w stosunku do każdej samowoli budowlanej, winna być wydana decyzja nakazująca przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego bądź też decyzja pozwalająca na jego użytkowanie. Odmowa legalizacji obiektu wybudowanego w czasie obowiązywania cyt. ustawy z 1974r. może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, mającym charakter prawa miejscowego nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, (art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r.) lub gdy powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, (art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r.). Zdaniem organu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na niedopuszczalność legalizacji budynku i konieczność jego rozbiórki, pomimo, że treść zapisów planu miejscowego nie stanowi przesłanki rozbiórki, gdyż na tym trenie przewidziano rozproszoną zabudowę zagrodową. Organ stwierdził, że obiekt nie spełnia jednak warunków technicznych obowiązujących przy sytuowaniu obiektów. W świetle obowiązującego w dacie wykonania obiektu rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. Nr 17 poz. 62) lokalizacja budynku gospodarczego na granicy działki nr 69/2 narusza § 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia oraz jest sprzeczna z § 12 ust. 1 obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Taka sytuacja wskazuje na możliwość niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Wskazał, iż tego rodzaju zabudowa z racji posadowienia, i gabarytów negatywnie oddziaływuje na sąsiednią nieruchomość, działkę nr 69/2, przyczyniając się do niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Na powyższą decyzję S. M. złożył odwołanie. Zdaniem skarżącego wzniesienie budynku służącego do przechowywania narzędzi rolniczych nie stanowi naruszenia art. 3 Prawa budowlanego z 1974r. Brak w czasie budowy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłączał możliwość nakazania przez organ przymusowej rozbiórki, gdyż dopuszczono możliwość korzystania z materiału do planu jako podstawy do decyzji planistycznych. Skarżący stwierdził również, że brak pozwolenia na budowę nie jest wystarczającą przesłanką do orzeczenia nakazu rozbiórki, ponieważ w takim przypadku koniecznym jest spełnienie przesłanek wynikających z art. 37 Prawa budowlanego, takich jak: spowodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Skarżący kładł przy tym nacisk na konieczność wykazania istotnego pogorszenia warunków użytkowych, a organ nie wskazał na czym miałoby polegać owo pogorszenie. W ocenie skarżącego zastrzeżenia budzi także zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu § 12 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stwierdził on, że organ powinien wywodzić swoje ustalenia na podstawie przepisów ustawowych w szczególności art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r., a nie opierać się na aktach mniejszej mocy czyli rozporządzeniach. Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż ustalenie pobudowania obiektu budowlanego, bez pozwolenia na budowę, z naruszeniem art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, jest wystarczającą podstawą do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Ponadto uznał, iż jako naruszenie warunków techniczno - budowlanych organ pierwszoinstancyjny zasadnie przywołał § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r, gdyż nie było zgody o jakiej mowa w § 13 rozporządzenia, a działka nie była objęta planem. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wykazał, że sporny obiekt narusza także obowiązujące przepisy techniczno – budowlane zawarte w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił on naruszenie art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) art. 5 ust. 1 i ust. 2, art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), oraz § 12 i § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr l7, poz. 62), a także § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). W uzasadnieniu skargi podniósł, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. powołał w podstawie prawnej decyzji przepisy ogólne upoważniające go do wydania decyzji, z pominięciem przepisów prawa materialnego, które upoważniły go do nałożenia na skarżącego określonego obowiązku, zatem zaskarżona decyzja w ocenie skarżącego została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 K.p.a. Skarżący zarzucił także, że organy nadzoru budowlanego niesłusznie uznały, iż obiekt w sposób niedopuszczalny powoduje pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Obiekt funkcjonuje bowiem od 1988r. do chwili obecnej, co w tych okolicznościach powyższy zarzut czyni niezgodnym z rzeczywistością i jest pozbawiony podstaw. Skarżący argumentował, że przez ponad 18 lat właściciel działki sąsiedniej nie zgłaszał pogorszenia się warunków na jego działce, a był to okres wystarczający do stwierdzenia takich uciążliwości gdyby one występowały. Zdaniem skarżącego, skoro obiekt funkcjonował tyle lat, to trudno podzielić stanowisko organu, że w chwili popełnienia samowoli budowlanej został naruszony przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Nadto, stan zabudowy na działce Nr 69/2 od 18 lat nie uległ zmianie. Zdaniem skarżącego gdyby nawet założyć, że istniejące wody opadowe jak twierdzi organ zalewały sąsiednią działkę - co nie zostało udowodnione poprzez stwierdzenie jakichkolwiek zniszczeń tej działki z powodu wskazanej przyczyny, to biorąc pod uwagę upływ czasu 18 lat byłyby one nieodwracalne. Z uwagi na to, że takich zmian nie stwierdzono, należy przyjąć, że brak odprowadzenia wody opadowej nie stanowi istotnego niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych otoczenia i mógłby być skorygowany stosownie do treści art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. poprzez nakazanie przez organ właścicielowi obiektu wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek w celu dostosowania budynku do stanu zgodnego z przepisami np. poprzez nakazanie wykonania odprowadzenia wody na działkę skarżącego. Skarżący zakwestionował także twierdzenia dotyczące ograniczenia dostępu światła słonecznego na działce sąsiedniej. Stwierdził, iż organ wydający decyzję powinien wykazać, że okoliczności podane, a stanowiące podstawę rozstrzygnięcia faktycznie mają miejsce - czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Podniósł, też że ustawa Prawo budowlane z 1974r. nie nakazuje orzekania rozbiórek z powodu niegodnego z prawem wybudowania obiektu budowlanego, chyba, że jest to wybudowanie obiektu w terenie, który nie jest przeznaczony w planie miejscowym pod zabudowę. Zdaniem skarżącego wobec takiego brzmienia przepisów należałoby wnioskować, że samo naruszenie przepisów budowlanych, bez naruszenia przepisów o planowaniu przestrzennym nie pociąga za sobą możliwości orzekania o rozbiórce, dopóki nie zostanie wykazane, że naruszenie tych przepisów powoduje pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Samo pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia nie daje podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki, a podstawę taką stanowi dopiero istotne niedopuszczalne pogorszenie tych warunków, o czym w rozpatrywanej sprawie nie może być mowy, zważywszy na czas funkcjonowania obiektu, jak i brak zmian na sąsiedniej działce od 18 lat. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie w wyniku wydanych decyzji doszło również do naruszenia § 13 ust. 1 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki z 1980r. z uwagi na kierowanie do skarżącego zarzutu nieposiadania zgody właściwego organu na usytuowanie budynku na granicy działki. W chwili obecnej jest to zarzut chybiony i nie powinien stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Zdaniem strony skarżącej, to organ rozpatrując niniejszą sprawę winien zainicjować działanie prowadzące do uzyskania zgody w zakresie ustaleń, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r., czego jednak nie uczynił. Stanowi to naruszenie wskazanego przepisu i upoważnia do sformułowania zarzutu naruszenia zasad postępowania, o których mowa w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ organ nie dokonał rozpatrzenia sprawy w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości lecz w sposób dowolny, nie uwzględniając interesu skarżącego. Kolejnym naruszeniem, które zarzucił skarżący była analiza przedmiotowej sprawy w świetle przepisów § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Zdaniem skarżącego regulacji tych nie można było zastosować w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, który wyraźnie wskazuje, że w sytuacjach w nim wskazanych należy stosować przepisy dotychczasowe. W rozpatrywanej sprawie są nimi ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.) i rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Rozstrzyganie więc sprawy w świetle zmienionych przepisów prawa materialnego wymienionego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z późn. zm.) stanowi o rażącym naruszeniu prawa i tym samym o wadzie kwalifikowanej powodującej wadliwość decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W uzasadnieniu decyzji obu instancji stwierdzono, że sporny obiekt wybudowano w 1988r., opierając się na zeznaniach Józefa M. i Stefana P. Ustalono jednak, że obiekt był przedmiotem modernizacji, w ramach której zastąpiono stary budynek nowym budynkiem murowanym. Miało to miejsce w 2000r. Zdaniem organu nadanie budynkowi obecnego kształtu nastąpiło jednak przed wymurowaniem obiektu i to jest okolicznością przesądzającą o tym, że obiekt powstał w 1988r. Według organu nie ma tym samym sprzeczności w zeznaniach S. M., J. M. i S. P., a wymurowanie budynku dowodzi jedynie prowadzenia robót budowlanych, które w sytuacji stwierdzonej samowoli nie mogą mieć decydującego znaczenia. W ocenie Sądu taki wniosek budzi uzasadnione wątpliwości. Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że wymurowanie ścian budynku w obszarze zakreślonym przez poprzedni obiekt nie ma decydującego znaczenia dla ustalenia daty samowoli budowlanej, gdyż poprzedni obiekt postawiono również w ramach samowoli budowlanej. Tylko o tyle byłoby to właściwe, gdyby wykonane roboty nie wymagały pozwolenia na budowę. Pobudowanie budynku polegające na zastąpieniu starego obiektu (jego rozbiórka) nowym obiektem budowlanym (budowa w tym samym miejscu), bardziej nowoczesnym pod względem architektonicznym i technologicznym jest budową tj. wykonaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, który nie jest odbudową, rozbudową, nadbudową czy przebudową obiektu budowlanego (J. Siegień Prawo budowlane po nowelizacji, s. 10 - 11). W tych okolicznościach należy stwierdzić, że ustalenie czasu powstania obiektu budzi uzasadnione wątpliwości i wymaga ponownej analizy i uzupełnienia materiału dowodowego w przedmiocie zakresu zmian dokonanych w 2000r., a w konsekwencji ustalenia czy wymagały one pozwolenia na budowę. Gdyby okazało się, że doszło do usunięcia poprzednio istniejącego obiektu i na jego miejsce postawiono wymurowany obiekt, to taka budowa byłaby nową budową, wymagająca pozwolenia na budowę. Brak pozwolenia stanowiłoby podstawę do ustalenia samowoli budowlanej w oparciu o inny reżim prawny – obecnie obowiązującą ustawę Prawo budowlane. Gdyby wynik postępowania dowodowego pozwolił na ustalenie, że obiekt powstał w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. to należy mieć na uwadze art. 103 ust. 2 aktualnej ustawy z 7 lipca 1994r. (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) stanowiący, że do obiektów powstałych przed wejściem w życie ustawy z 1994r., których budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy (1 stycznia 1995r.) nie stosuje się art. 48 lecz stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1974r. (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przepis art. 28 Prawa budowlanego z 1974r. stanowił, że roboty budowlane z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały określone w § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1974r w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego ( Dz. U. Nr 8 poz. 48) wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974r. . Właściwy organ mógł zwolnić z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę położonego na obszarze wsi budynku gospodarskiego i inwentarskiego wznoszonego według projektu typowego lub powtarzalnego na terenie istniejącej zagrody z zachowaniem warunków określonych w § 46 ust. 1 pkt 4, jeżeli budynek nie będzie naruszał warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane, a zwłaszcza ze względu na odległość od granic sąsiednich nieruchomości nie będzie naruszał zasad zagospodarowania terenu, wymagań ochrony środowiska i bezpieczeństwa ludzi lub mienia (§ 44 pkt 3 rozporządzenia). Problematykę zasad usytuowania obiektu regulowało rozporządzeni Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62 ze zm.). Dla wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na wskazanej wyżej podstawie oprócz ustalenia, że obiekt wybudowano niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy trzeba ustalić wystąpienie jednej z okoliczności wymienionych w punktach 1 i 2 cytowanego przepisu. Gdyby nie wystąpiły sytuacje opisane w punktach 1 i 2 art. 37 zaistniałyby przesłanki do legalizacji, przy czym stan ten należałoby ocenić na dzień rozstrzygania. Z akt sprawy wynika, że organ zwracał się do Wójta Gminy Łubianka z zapytaniem czy budynek nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania. Podano informację, że budynek został zrealizowany w 1988r. w warunkach samowoli budowlanej. W odpowiedzi Wójt poinformował, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został zatwierdzony uchwałą Gminnej Rady Narodowej Nr [...] z dnia 29 grudnia 1988 ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa T. Nr 2 z 1989 poz. 13. i stwierdził, że Stanisław M. realizował budynek w sytuacji, gdy działka nr [...] nie była objęta ustaleniami planu miejscowego. Nie jest natomiast wiadomo, czy na terenie na którym znajduje się działka skarżącego obecnie obowiązuje plan miejscowy i czy sporna zabudowa znajduje się na terenie przeznaczonym pod tego typu zabudowę, by ewentualnie rozważyć spełnienie przesłanek do legalizacji obiektu. Zgodnie z art. 87 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80 poz. 717) uchwalone przed 1 stycznia 1995r. plany zachowały moc do czasu uchwalenia nowych planów, nie dłużej niż do 31 grudnia 2003r. Przedwczesne jest zatem ustalenie, że budowa jest zgodna z planem. Unormowanie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. nie dopuszcza możliwości odstąpienia przez organ administracji od zastosowania sankcji rozbiórki w razie stwierdzenia wzniesienia obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy i na terenie nieprzewidzianym pod zabudowę lub przewidzianym w przepisach o planowaniu przestrzennym pod zabudowę innego rodzaju. Ocena czy wzniesiony obiekt jest na terenie nieprzewidzianym pod zabudowę lub przewidzianym w przepisach o planowaniu przestrzennym pod zabudowę innego rodzaju odbywa się na podstawie obowiązujących w chwili orzekania przez organ administracji przepisów o planowaniu przestrzennym. Organ nie ustalił czy obecnie obowiązuje na spornym terenie plan miejscowy, a jeśli nie obowiązuje to okoliczność ta nie uzasadnia co do zasady stwierdzenia, że teren nie jest przeznaczony pod zabudowę. Sytuowanie obiektów jest możliwe, gdy odbędzie się w zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), według zasad określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 164 poz. 1588). Należy też mieć na uwadze zgodność z przepisami odrębnymi, a więc między innymi przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690). Legalizacja byłaby o tyle możliwa, o ile na podstawie art. 40 poprzedniej ustawy –pr. bud. byłoby możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Reasumując, w pierwszej kolejności organ powinien ustalić właściwą datę powstania obiektu, czy jest to jeden obiekt- częściowo murowany, częściowo drewniany, czy różne obiekty. Czy w części murowanej jest to obiekt wybudowany od podstaw w 2000r. W zależności od tych ustaleń należy zastosować właściwy reżim odpowiedzialności i zbadać warunki do legalizacji. Przy ustaleniu, że obiekt powstał pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy, należy zastosować art. 37,Prawa budowlanego z 1974r. a wiec ustalić czy obiekt powstał w zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy. Jeżeli nie, to ocenić czy wystąpiły przesłanki zawarte w punktach 1 i 2 cytowanego przepisu. Jeżeli wystąpiła którakolwiek z nich na dzień orzekania to orzec rozbiórkę. Jeśli obiekt powstał w czasie obowiązywania nowej ustawy, ocenić stan faktyczny w oparciu o zawarte w niej przepisy – art. 48. Wydając rozstrzygnięcie organ powinien wskazać podstawę prawną, która obejmuje nie tylko przepisy formalne i kompetencyjne, ale też podstawę materialnoprawną. Sąd nie podziela zarzutu skargi dotyczącego obowiązku organu co do podjęcia działań o których mowa w § 13 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62). Warunkiem usytuowania obiektu przy granicy działki była zgoda o którą winien zabiegać inwestor przed pobudowaniem obiektu, a nie organ badający okoliczności z punku widzenia popełnienia samowoli budowlanej. Mając na uwadze stwierdzone uprzednio uchybienia, które odnoszą się do prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego i ustalenia właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, Sąd na podstawie na podstawie art. 145 art. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Na podstawie art. 152 orzeczono jak w punkcie 2, a na podstawie art. 200 jak w punkcie3.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło