II SA/Bd 639/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Prorektora Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę. II SA/Bd 639/08 Uzasadnienie P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], wydaną podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 99 ust. 3, art. 160 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z poźn. zm.), § 39 ust. 1 pkt a i § 39 ust. 2 pkt c Regulaminu Studiów Wyższych [...] (Uchwała Senatu [...] Nr 26 z dnia 27 marca 2007 r.), utrzymującą w mocy decyzję Prodziekana Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania z dnia [...] kwietnia 2008r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania [...] w T. skarżący został przyjęty na I rok studiów na kierunek zarządzanie – studia pięciosemestralne niestacjonarne II stopnia na Uniwersytecie [...] w T. w roku akademickim 2007/2008 na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania. Pismem z dnia [...] marca 2008 r. skarżący zwrócił się do Rektora [...] w T. o zmianę umowy dotyczącej warunków odpłatności za kształcenie na studiach, na które został przyjęty, z uwagi na wyjątkowo małą ilość zgłoszonych kandydatów i faktycznych uczestników - studentów na danym kierunku oraz na określoną sytuację warunków finansowych z jego strony do końca czerwca w związku m.in. z kontynuowaniem nauki na kursach językowych . Skarżący w powyższym podaniu złożył Rektorowi własną propozycję, warunków płatności za studia. Pismem z dnia [...] marca 2008 r. Prodziekan ds. Studiów Niestacjonarnych na podstawie art. 50 § 1 kpa oraz § 38 ust. 1 pkt a Regulaminu Studiów [...] (Uchwała nr 26 Senatu [...] z dnia 27 marca 2007 r.) wezwał skarżącego do podpisania umowy dotyczącej warunków odpłatności za kształcenie i uiszczenia opłaty za zajęcia dydaktyczne w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami w terminie 7 dni od doręczenia pisma pod rygorem skreślenia z listy studentów zgodnie z § 39 ust. pkt c Regulaminu Studiów [...]. W odpowiedzi na pismo skarżącego Prorektor ds. Studenckich oświadczył w piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r., że zaproponowane przez niego warunki umowy są nie do przyjęcia dla Uczelni, a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Prodziekan ds. Studiów Niestacjonarnych skreślił skarżącego decyzją, nr albumu [...] z dniem [...] kwietnia 2008 r. z listy studentów pierwszego semestru ww. kierunku z powodu niepodjęcia studiów. Skarżący od powyższej decyzji organu I instancji złożył odwołanie, w którym stanowisko organu o niepodjęciu przez niego studiów do dnia [...] kwietnia 2008 r. uznał za nietrafne. Organ pominął bowiem okoliczność podjętych przez niego negocjacji w piśmie z dnia [...] marca 2008 r. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Prorektor ds. Studenckich utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 160 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym warunki odpłatności za studia określa umowa zawarta pomiędzy uczelnią, a studentem w formie pisemnej natomiast art. 99 ust. 3 tej ustawy określa zasady pobierania opłat oraz tryb i warunki zwalniania z opłat za świadczone usługi edukacyjne. Kompetencje w powyższym zakresie należą do senatu uczelni. Zasady pobierania opłat oraz tryb i warunki zwalniania z opłat Senat [...] określił w Uchwale nr 62 z dnia 26 czerwca 2007 r. Zdaniem organu odwoławczego z uwagi na to, że skarżący nie podpisał umowy, a zatem nie ustalił w ten sposób zasad odpłatności za studia, nie wywiązał się z obowiązku studenta wynikającego z art. 160 ust. 3 ww. ustawy. I tym samym nie podjął studiów. Organ II instancji uznał w uzasadnieniu wydanej decyzji, jako niezasadne argumenty skarżącego o podjęciu negocjacji, co do warunków umowy odpłatności za studia czy też obowiązków edukacyjnych. W skardze do Sądu na powyższą decyzję organu II instancji, skarżący wniósł o jej uchylenie ze względu na brak podstawy jej wydania oraz uchybienia formalne powołania się na przedmiot podstawy jej wydania, tj. braku dokonania opłaty za studia oraz braku podjęcia studiów. W uzasadnieniu skargi określił, że podjął studia i należał do najbardziej aktywnych studentów. Uważa również, że chęć płacenia za studia wykazał w pismach do Rektora, w których złożył propozycję odpłatności ratalnej (6 rat od miesiąca marca do września) z uwagi na jego sytuację finansową. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd działając w oparciu o powyższe przepisy stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym uczelnia publiczna (a więc w rozpoznawanej sprawie [...]) może pobierać opłaty za świadczone usługi edukacyjne związane z kształceniem studentów na studiach niestacjonarnych oraz uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich. W ust. 3 art. 99 tej ustawy przekazano kompetencje w zakresie opłat senatowi uczelni. Przepis bowiem stanowi, że Senat uczelni publicznej określa szczegółowe zasady pobierania opłat, o których mowa w ust. 1, w tym tryb i warunki zwalniania - w całości lub w części - z tych opłat studentów lub doktorantów, w szczególności osiągających wybitne wyniki w nauce, a także tych, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej. Senat [...] w uchwale nr 62 z dnia 26 czerwca 2007 r. określił zasady opłat za usługi dydaktyczne oraz tryb i warunki zwalniania z tych opłat. W § 1 pkt 1 powyższej uchwały określone zostało, że za kształcenie studentów na studiach niestacjonarnych pobierane są opłaty za usługi dydaktyczne. Obowiązek odpłatności za usługi dydaktyczne powstaje na podstawie pisemnej umowy zawieranej na okres studiów przez [...] ze studentami przyjmowanymi od roku akademickiego 2007/2008 na I rok studiów niestacjonarnych prowadzonych jako studia pierwszego, drugiego stopnia lub jako jednolite studia magisterskie( § 2 pkt 1 ppkt 1 Uchwały). Wyjątki od obowiązku odpłatności za usługi dydaktyczne niewymagające zawarcia umowy zostały określony w § 3 Uchwały i nie dotyczą one osób dopiero przyjętych na studia w roku akademickim 2007/2008. W rozdziale II uchwały uregulowane zostały zasady pobierania opłat. I tak, dla studentów studiów niestacjonarnych, dla których obowiązek odpłatności za studia powstaje na podstawie umowy, a więc tak jak w sytuacji skarżącego opłata za studia składa się z opłaty za pierwszy rok studiów, której wysokość dla danego kierunku i systemu studiów określa Rektor w drodze zarządzenia (§ 4 pkt 1 ppk 1 Uchwały). Rektor też określa w drodze zarządzenia wysokość opłat uiszczanych w systemie ratalnym ( § 4 pkt 3 Uchwały). Zasady uiszczania opłat uregulowane zostały w rozdziale III Uchwały. Zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 2 opłaty za studia przez studenta studiów niestacjonarnych pierwszego roku studiów winny być uiszczone w jednym z systemów płatności : 1 . w systemie rocznym – jednorazowa wpłata do dnia 31 października , 2. w systemie semestralnym a) za semestr zimowy- wpłata do 31 października, b) za semestr letni –wpłata do dnia 15 marca, 3. w systemie miesięcznym – pierwsza wpłata do 31 października i 7 wpłat do 7-go każdego miesiąca. Zgodnie jednak z § 11 ust. 4 wyboru systemu płatności za studia należy dokonać wraz z zawarciem umowy o odpłatności za studia, gdy wybór nie zostanie dokonany przyjmuje się, że opłaty będą dokonywane w systemie semestralnym. Przepisy Uchwały nie przewidują zatem zaproponowanej przez skarżącego odpłatności za studia kwoty I semestru w rozbiciu na 6 miesięcznych rat z możliwością prolongaty jeszcze opóźnień rat z przyczyn losowych. Z uwagi na zaistniały stan faktyczny, a więc to że skarżący w ogóle nie zawarł umowy z uczelnią oraz to, że nie uiścił opłat za zajęcia dydaktyczne wg przepisów uczelni zawartych w Uchwale, organ I instancji zasadnie wezwał skarżącego do podpisania umowy w zakresie warunków odpłatności za studia oraz do uiszczenia opłaty wraz z należnymi odsetkami. Zgodnie bowiem z art. 160 ust. 1 i 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Warunki odpłatności za studia określa umowa zawarta między uczelnią, a studentem w formie pisemnej. Regulamin studiów w Uniwersytecie narzuca na studenta za kształcenie na studiach niestacjonarnych obowiązek ponoszenia opłat za usługi dydaktyczne (§ 38 pkt 1 lit. a Regulaminu studiów Uniwersytetu [...] wprowadzonego Uchwałą Senatu [...] w T. z dnia 27 marca 2007r.). Zgodnie z § 39 ust. 1 lit. a Regulaminu, Dziekan skreśla studenta z listy studentów w przypadku niepodjęcia studiów. Natomiast zgodnie z § 39 ust. 2 lit. c Regulaminu, Dziekan może skreślić studenta z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Podjęcie studiów niestacjonarnych uzależnione jest od opłat za usługi dydaktyczne i zawarcia umowy ustalającej warunki odpłatności za studia pomiędzy uczelnią a studentem w formie pisemnej. Brak umowy w formie pisemnej świadczy o niepodjęciu studiów pomimo, iż skarżący brał udział w zajęciach dydaktycznych. Brak opłat uiszczonych za studia jest dalszym następstwem niezawarcia umowy przez skarżącego z uczelnią. Pisma skarżącego świadczą o nie przyjęciu warunków umowy Uczeni i stanowią fakultatywną przesłankę skreślenia z listy studentów pozostawioną uznaniu dziekana. Brak umowy stanowi w ocenie Sądu obligatoryjną przesłankę tego skreślenia. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.