II SA/Bd 640/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik ( spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2008r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia T. T. w domu pomocy społecznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...]z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...]w zakresie punktu 2 i 3 oraz stwierdza nieważność punktu 2 i 3 decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] 2. w pozostałym zakresie skargę oddala, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w punkcie 1 nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 640/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta M. orzekł na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) o umieszczeniu T. T. w Domu Pomocy Społecznej w S., określając jednocześnie ponoszenie odpłatności za pobyt w nim w ten sposób, że koszty utrzymania w domu pomocy społecznej regulowane będą przez wyżej wymienioną w wysokości 70% uzyskiwanego dochodu, a pozostałe koszty pobytu ponosić będzie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. Odwołując się od decyzji organu I instancji opiekun całkowicie ubezwłasnowolnionej T. T. – W. T. podniósł, że nie wyraża zgody na umieszczenie żony w domu pomocy społecznej, gdyż zapewnia jej ciepły posiłek i opiekę, na jaką nie będzie stać opiekunki sprawującej pieczę nad kilkunastoma chorymi. W jego ocenie żona jest spokojna, nie wykazuje agresji, wobec obcych jest nieufna i nie zniesie pobytu w obcym miejscu, z dala od domu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie uwzględniając odwołania wydało w dniu [...] decyzję nr [...] utrzymującą decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że T. T. spełnia określone w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przesłanki do umieszczenia w domu pomocy społecznej - jest osobą niepełnosprawną niemogącą samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, wymagającą całodobowej opieki, której nie jest w stanie zapewnić w sposób właściwy będący w podeszłym wieku odwołujący się, a jedyną osobą udzielającą mu w tym zakresie pomocy jest jego siostra. Nadto o umieszczeniu wyżej wymienionej w domu pomocy społecznej zadecydował w wyniku złożonego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej [...] w B. wniosku, po uzyskaniu opinii psychiatryczno-psychologicznej stwierdzającej całkowitą jej niezdolność – z powodu choroby - do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i samodzielnej egzystencji, przy braku wystarczającej opieki ze strony męża, Sąd Rejonowy w B. Wydział Rodzinny i Nieletnich w wydanym w dniu [...] postanowieniu sygn. [...]. Podstawę postanowienia sądowego stanowił art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego uprawniający sąd opiekuńczy do rozstrzygnięcia o umieszczeniu osoby, o której mowa w art. 38 tej ustawy, w domu pomocy społecznej w razie niewyrażenia na to zgody przez jej przedstawiciela ustawowego. Poza tym w uzasadnieniu decyzji powołano się na wydaną wcześniej w dniu 27 listopada 2007 r. – przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B., z upoważnienia Prezydenta Miasta, w oparciu o art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ostateczną decyzję o skierowaniu T. T. do Domu Pomocy Opieki Społecznej dla Osób Przewlekle Chorych w S. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalający skargę na decyzję organu II instancji utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...]. Organ odwoławczy podniósł również, że będąc związany postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], nie posiada także kompetencji do merytorycznej oceny przesłanek umieszczenia w domu pomocy społecznej uwzględnionych już przez wymieniony sąd. W. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wskazując w niej na te same okoliczności, które podniósł w odwołaniu. Jego zdaniem jest w stanie, przy sporadycznej pomocy siostry, zapewnić właściwą opiekę chorej żonie, która zażywa leki zgodnie z zaleceniem lekarza, samodzielnie spożywa pokarmy i samodzielnie załatwia w w.c. potrzeby fizjologiczne. Żona jest przy tym spokojna, nie wykazuje agresji, a Dom Pomocy Społecznej w S. nie posiada fachowej pielęgniarskiej obsługi i nie będzie w stanie zapewnić lepszej opieki niż on. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest częściowo uzasadniona z przyczyn, które należało uwzględnić z urzędu. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Z kolei, stosownie do art. 101 ust. 1 cyt. ustawy, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ze względu na to, że T. T. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną pozostającą pod opieką, w myśl art. 27 Kodeksu cywilnego, miejscem jej zamieszkania jest miejsce zamieszkania opiekuna. W przypadku niniejszej sprawy miejsce zamieszkania opiekuna i podopiecznej były w 2007 r. i nadal są tożsame, a więc nie może budzić wątpliwości, iż organem kompetentnym nie tylko do orzeczenia o skierowaniu do domu pomocy społecznej M. T., lecz także orzeczenia o odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej jest upoważniony przez Prezydenta Miasta B. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. Tymczasem w punkcie 2 sentencji decyzji z dnia [...] o odpłatności za pobyt wyżej wymienionej w domu Pomocy Społecznej w S. rozstrzygnął Starosta M., a więc starosta powiatu prowadzącego wskazany dom pomocy społecznej. Naruszenie przepisu określającego właściwość rzeczową organu stanowi bezwzględną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji przewidzianą w art. 156 §1 pkt 1 kpa, podobnie jak naruszenie każdego innego rodzaju właściwości. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub części, jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przypadkach. W tym stanie rzeczy należało, w oparciu o powyższy przepis stwierdzić nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie utrzymującym w mocy pkt 2 i 3 decyzji Starosty M. z dnia [...] oraz nieważność decyzji organu I instancji w zakresie tychże punktów 2 i 3. W zakresie natomiast rozstrzygnięcia w przedmiocie umieszczenia M. T. w Domu Pomocy Społecznej w S. zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej wynika, że umieszczenie konkretnej osoby w domu pomocy społecznej wymaga wydania dwóch odrębnych decyzji administracyjnych. Najpierw zapaść musi w oparciu o ust. 1 cyt. artykułu decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej, a następnie po uzyskaniu przez nią przymiotu ostateczności, w miarę wolnych miejsc we właściwej placówce opiekuńczej, wydaje się decyzję o umieszczeniu osoby w tejże placówce. Decyzja kierująca do domu pomocy społecznej oznacza przyznanie uprawnienia, w związku z zaistnieniem ustawowych przesłanek do pobytu w domu pomocy społecznej, (rozstrzyga o potrzebie w nim umieszczenia), zaś decyzja o umieszczeniu w konkretnym domu pomocy społecznej, wydana na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy, będąca przedmiotem niniejszej skargi, ma jedynie charakter wykonawczy w stosunku do powyższej decyzji i oznacza realizację przyznanego nią uprawnienia. Skierowanie M. T. do placówki pomocy społecznej - domu pomocy społecznej zostało przesądzone decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] utrzymaną w mocy przez organ II instancji. O zgodności z prawem wymienionych decyzji orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku oddalającym skargę sygn. II SA/Bd 128/08 z dnia 8 kwietnia 2008 r. Wskazany prawomocny wyrok Sądu jest wiążący zarówno dla stron jak i organów administracji, a także dla samego Sądu, który go wydał. W związku z podnoszonymi w skardze argumentami dotyczącym możliwości zapewnienia przez skarżącego odpowiedniej opieki chorej żonie, w nawiązaniu do tego, co zostało wyżej powiedziane, wyjaśnić należy, że argumenty te nie mogą być skuteczne w przedmiotowej sprawie, gdyż podważają przesłanki "wysłania" M. T. do domu Pomocy Społecznej, która to kwestia została już rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu. W związku z powyższymi argumentami skarżącego jednak dodatkowo Sad wyjaśnia, że zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowa psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 z późn. zm.) osoba, która wskutek choroby psychicznej nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób lub potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej. Wydając w dniu [...] decyzję o skierowaniu M. T. do domu pomocy społecznej organ pomocy społecznej dysponował prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. stwierdzającym istnienie podstaw do przyjęcia wyżej wymienionej do domu pomocy społecznej bez zgody jej opiekuna - skarżącego. Wydanie powyższego postanowienia było możliwe jedynie przy spełnieniu ustawowych przesłanek. Badanie tych okoliczności należało zatem nie do organu administracji publicznej lecz do sądu. Wydana w dniu [...] przez organ pomocy społecznej decyzja kierująca do domu pomocy społecznej stanowiła wykonanie wiążącego, prawomocnego postanowienia sądowego. W niniejszej sprawie dotyczącej umieszczenia M. T. w Domu Pomocy Społecznej w S. na podstawie art. 59 ust. 2 o pomocy społecznej, badane mogą być tylko zarzuty dotyczące nie celowości, czy przesłanek skierowania do tego domu, lecz umieszczenia jej wyłącznie w tej konkretnej placówce. Tego rodzaju zarzutów, poza gołosłownym twierdzeniem dotyczącym braku fachowej obsługi pielęgniarskiej, skarżący jednak nie podniósł. Ewentualne zastrzeżenia co do sposobu opieki nad żoną, jeśli zajdzie tego rodzaju potrzeba, skarżący będzie mógł zgłosić w odpowiednim czasie dyrektorowi wymienionej placówki. Z przedstawionych wyżej względów uznając, że w powyższym zakresie wskazana decyzja nie narusza prawa orzeczono, jak w sentencji niniejszego wyroku.