II SA/Bd 643/08

11 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008r. sprawy ze skargi L.C. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o rozbiórce napowietrznej linii 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] maja 2008r. nr [...], 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat M.B.-W. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118), oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z 1974 r., z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku L. C., odmówił orzeczenia rozbiórki napowietrznej linii nn poprowadzonej nad terenem działki przy ul. G. w B. W uzasadnieniu orzekający organ podniósł, iż w wyniku prowadzonego postępowania i zebranych materiałów dowodowych ustalono, że przedmiotowa linia jest eksploatowana od roku 1961, o czym świadczą m.in. podkłady geodezyjne z 1962 r., natomiast według oświadczenia pełnomocnika spółki E w P. linia powstała w latach 1960 - 61 na podstawie ustawy o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli zgodnie z projektem Wojewódzkiego Biura Projektów w B. znak: ż...ś w związku z czym zgodnie z art. 103 ust. 2 aktualnej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, sprawę należy rozpatrywać w oparciu o przepisy prawa budowlanego z 1974 r. Jednocześnie organ stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Ustalono również, że budynek mieszkalny L. C. został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] wydanego na poprzedniego właściciela nieruchomości p. B. tj. w momencie kiedy istniała przedmiotowa linia, a obecny właściciel działki – L. C. dysponuje jedynie decyzją na budowę budynku bez projektu, na bazie którego zostało wydane pozwolenie. Zdaniem organu orzekającego, organ architektoniczno - budowlany rozpatrujący w 1972 r. sprawę udzielenia P. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego musiał wziąć pod uwagę przebieg linii kablowej nn nad w/w działką. Ponadto wskazano, że przekazana przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy opinia biegłego sądowego nie wskazuje występującego zagrożenia wynikającego z przebiegu linii nn, a jedynie co do ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z w/w nieruchomości gruntowej zabudowanej. W odwołaniu od powyższej decyzji L. C. wyraziła swoje niezadowolenie z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, żądając kategorycznie usunięcia ze swojego terenu bezprawnej, jej zdaniem, elektroenergetycznej linii napowietrznej nn stanowiącej własność spółki E w P. W treści odwołania strona zwróciła uwagę na fakt, iż w aktach sprawy o sygn. akt. IC 628 / 04 toczącej się przed Sądem Rejonowym w Bydgoszczy, znajdują się zeznania (złożone przez biegłego ustnie do protokołu), jednoznacznie potwierdzające zagrożenie pożarowe i niebezpieczeństwo wynikające z bliskiego przebiegu linii nn obok ściany budynku mieszkalnego stanowiącej jej własność. Zdaniem odwołującej linia nn stanowi bezpośrednie zagrożenie dla użytkowników jej posesji, jest posadowiona bez żadnego zezwolenia, a przede wszystkim bez jej zgody i zbyt blisko budynku (w świetle okna l jego kondygnacji). Odwołująca podniosła, że istnieje możliwość przeprowadzenia tejże linii nn w świetle ulicy G. i nad nią wskazując, że w innych miejscach tejże ulicy (przy innych posesjach) tak właśnie jest. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego fakt istnienia ww. linii energetycznej i jej przebiegu przez teren działki od blisko 50 lat jest niepodważalny, a linia ta wykonana została w ramach powszechnej elektryfikacji obejmującej doprowadzenie przewodów elektrycznych napięcia użytkowego do budynków mieszkalnych gospodarczych oraz założenie w tych budynkach wewnętrznego urządzenia odbiorczego, na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli (Dz.U. z 1950 r., Nr 28, poz. 256 ze zm.). W świetle obowiązujących w momencie budowy linii nn. przepisów prawa, zgoda na usytuowanie linii energetycznej należała do organów gminy. Wskazano, że zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z 28 czerwca 1950 r., właściciel, użytkownik, dzierżawca, najemca, posiadacz lub zarządca budynku albo posesji obowiązany był umożliwić wstęp na posesję i wykonanie robót oraz czynności jakich wymagała powszechna elektryfikacja. Ponadto linia ta, jak wynika z akt sprawy, powstała w latach 1960 -1961 i istniała w momencie, kiedy występowano o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego przy ul. G., a organ architektoniczno - budowlany, udzielający p. B. w 1972 r. pozwolenia na budowę musiał wziąć pod uwagę przebieg linii energetycznej nad ww. działką. W opinii organu zarzut skarżącej, że ww. linia stanowi bezpośrednie zagrożenie dla użytkowników jej posesji, z uwagi na odległość jej przebiegu od budynku, jest nietrafny, bowiem zgodnie z normą PN-75/E-05100, minimalna odległość nieuziemionych linii o napięciu do 1 kV przy największym zwisie w określonych warunkach pogodowych wynosi 1 m od każdej dostępnej części budynku, konstrukcji lub krawędzi dachu, co w przypadku przedmiotowej linii nie zostało przekroczone. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. C. zarzuciła naruszenie prawa przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy przez właściwe organu nadzoru budowlanego. Jej zdaniem bez żadnego zezwolenia, pozwolenia i bez zgody właściciela działki posadowiono nieizolowaną linię elektroenergetyczną pod napięciem, która jest dla skarżącej wysoce niebezpieczna i przebiega nad jej prywatnym terenem. Ponownie tez strona przywołała okoliczność zeznań biegłego, jednoznacznie potwierdzających zagrożenie pożarowe i niebezpieczeństwo wynikające z bliskiego przebiegu linii nn obok ściany budynku mieszkalnego stanowiącej jej własność. Skarżąca zakwestionowała też plany elektryfikacji z lat pięćdziesiątych, gdyż do postępowania w sprawie takowych w oryginale nigdy - wedle jej wiedzy - nie przedłożono, załączając jedynie fragmentaryczne kserokopie. Z uwagi na powyższe, zdaniem skarżącej, wątpliwa jest legalność posadowienia kwestionowanej linii napowietrznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymując dotychczasową argumentację, przywołał szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie, które zostało już zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Realizując wyrażoną w niniejszym przepisie zasadę swobodnej oceny dowodów, organ powinien opierać się na zebranym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenia dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Stosownie zaś z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy. Analizując akta sprawy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów procedury, gdyż zebrany materiał dowodowy jest niepełny i nie pozwala na jednoznaczne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Należy bowiem wskazać, iż upływ 50 lat od czasu budowy napowietrznej linii niskiego napięcia, jak również przekształcenia organów i inwestora, utrudniające zebranie kompletu dokumentów dotyczących tej inwestycji, nie zwalniają organów z obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem w tym przypadku jednoznacznego ustalenia, czy przedmiotowy obiekt wybudowany został w oparciu o decyzję zezwalającą na jego budowę. Poszukiwanie przez organy administracji dokumentacji związanej z realizacją inwestycji zlokalizowanej m.in. na działce skarżącej ograniczono tymczasem jedynie do zwrócenia się do właściciela linii energetycznej o udzielenie wyjaśnień związanych z realizacją linii. Nieuzyskawszy stosownej dokumentacji architektoniczno-budowlanej od właściciela linii, organy obu instancji oparły swoje ustalenia na przedłożonych przez następcę prawnego inwestora: załączniku do protokołu odbioru technicznego z [...], protokołu z posiedzenia Komisji Roboczej Oceny Projektu Inwestycyjnych z [...]oraz map sytuacyjno-wysokościowych Należy w tym miejscu wskazać na treść przepisu art. 6 ust.1 ustawy z dnia 14 lipca 1983r. o narodowym zasobie archiwalnym (tekst jedn. Dz. U. z 2006r., Nr 97, poz. 673; ze zm.) zgodnie z którym organy państwowe oraz państwowe jednostki organizacyjne, organy jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowe jednostki organizacyjne obowiązane są zapewnić odpowiednią ewidencję, przechowywanie oraz ochronę przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą powstającej w nich dokumentacji, w sposób odzwierciedlający przebieg załatwiania i rozstrzygania spraw oraz nadsyłanej i składanej do nich dokumentacji, w taki sam sposób. Z art. 5 ust.1 tejże ustawy wynika z kolei, że dokumentacja powstająca w organach państwowych i państwowych jednostkach organizacyjnych, w organach jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostkach organizacyjnych oraz napływająca do nich jest przechowywana przez te organy i jednostki organizacyjne przez okres ustalony na podstawie upoważnienia zawartego w ust. 2, po tym zaś okresie: 1) dokumentacja stanowiąca materiał archiwalny jest przekazywana do właściwych archiwów państwowych; 2) dokumentacja inna niż wymieniona w pkt 1 może ulec brakowaniu. W związku z powyższym należy podnieść, iż organ I instancji dowiedziawszy się o tym, że następca prawny inwestora nie dysponuje dokumentacją dotyczącą pozwolenia na budowę linii elektroenergetycznej, winien był ustalić, czy pozwolenie to stanowiło materiał archiwalny wchodzący do państwowego zasobu archiwalnego, a jeśli tak, to zwrócić się o jego udostępnienie. Obok powołania się na wyżej wskazaną argumentację mającą świadczyć o tym, że w stosunku do omawianego obiektu wydano pozwolenie na budowę, organ odwoławczy wywiódł również, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do orzeczenia na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) o rozbiórce budowli. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy dany obiekt budowlany lub jego część wykonano niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, a zwłaszcza bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zatem w sytuacji, gdyby z ustaleń organu wynikało, iż dla omawianej sieci elektroenergetycznej wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę, organ administracji nie może, jako materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia wskazywać art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. i dokonywać oceny zaistnienia wymienionych w pkt 1 i 2 tego przepisu przesłanek do orzeczenia o rozbiórce obiektu. Zgodnie z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do art. 107 § 1 tegoż Kodeksu jednym ze składników decyzji administracyjnej jest uzasadnienie faktyczne, które w myśl § 3 tegoż artykułu powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z treści powyższych przepisów wynika zatem, że rozstrzygając sprawę organ administracji musi jednoznacznie wskazać, które fakty uznaje za udowodnione, a ponadto dokonując takiego wskazania nie może uchylić się od wyraźnego przedstawienia w uzasadnieniu decyzji, na podstawie jakich dowodów uznał te fakty za udowodnione. Rola organu administracji nie może przy tym ograniczać się jedynie do biernego oczekiwania na dowody zaoferowane przez stronę. Tymczasem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy uzasadniając swoje stanowisko w zakresie braku istnienia przesłanek do orzeczenia na podstawie art.37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. o rozbiórce obiektu, stwierdził jedynie ogólnikowo, iż linia została zrealizowana w ramach powszechnej elektryfikacji na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli (Dz. U. z 1954 r. Nr 32, poz. 135) Otóż wyjaśnić w tym miejscu należy, że fakt obowiązywania w dacie realizacji linii przepisów tej ustawy nie stanowi wystarczajacej przesłanki do stwierdzenia, że właśnie nieruchomość skarżącej została zelektryfikowana w trybie uregulowanym tą ustawą. Ponadto wskazać trzeba również, że artykuł 4 ustawy z dnia 28 czerwca 1950 r. o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli nie dotyczy pozwolenia na budowę i nie wyłącza w sprawach robót budowlanych, związanych z powszechną elektryfikacją, stosowania przepisów prawa budowlanego w zakresie uzyskania pozwolenia na budowę. Także żaden inny przepis cytowanej ustawy o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli nie zawiera unormowań odmiennych w stosunku do przepisów prawa budowlanego, gdyż ustawa ta w ogóle nie reguluje zagadnień normowanych przez prawo budowlane. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej, sprowadzającego się do braku zgody właściciela nieruchomości na zlokalizowanie obiektu na tej nieruchomości, należy wskazać, iż w myśl art. 37 prawa budowlanego z 1974r., brak prawa do dysponowania nieruchomości na cele budowlane, na której zrealizowano obiekt budowlany, nie stanowi samodzielnej podstawy do nakazania rozbiórki w drodze decyzji administracyjnej. Roszczeń swoich opartych na prawie własności może skarżąca dochodzić przed sądem powszechnym. Ponieważ zarzut ten wykracza poza sferę prawa administracyjnego, organy administracji nie były uprawnione do oceny jego słuszności. Reasumując, w pierwszej kolejności organ powinien podjąć szersze działania zmierzające do ustalenia, czy budowa linii napowietrznej nn była zgodna z obowiązującym prawem, a zatem czy inwestycja poprzedzona była uzyskaniem pozwolenia na budowę. W zależności od tych ustaleń należy zastosować właściwy reżim odpowiedzialności i zbadać warunki do legalizacji. Wskazania do ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. Zebranie pełnych dowodów w należycie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, przy wnikliwej analizie zebranego materiału pozwolić powinno na ustalenie, czy żądane przez skarżącą nakazanie rozbiórki obiektu znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.).