II SA/Bd 643/11

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-10-24

Skład orzekający: Referendarz sądowy Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, nawet jeśli korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Stan faktyczny
Skarżąca U. Ł. – D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej nienależnie pobranego zasiłku stałego. Skarżąca jest osobą starszą i schorowaną, utrzymuje się z emerytury, posiada dom i nieruchomość rolną, ale oświadczyła o braku oszczędności i zadłużeniu. Sąd rozpatrzył wniosek w oparciu o przepisy PPSA dotyczące prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowić adwokata, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. Ł. – D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011r., znak: [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia w formie zasiłku stałego postanowił: 1. ustanowić adwokata, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Dnia 20 października 2011r. U. Ł. – D. złożyła wniosek (formularz PPF) o przyznanie prawa pomocy. Jako, że w pkt. 4 tego formularza nie zaznaczono zakresu wniosku to Referendarz sądowy rozpatrujący niniejszą sprawę uznał, że wniosek ten dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż skarżąca skarży decyzję w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia w formie zasiłku stałego. Należy podkreślić, iż przepis art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm; zwanej dalej p.p.s.a. ) przewiduje ustawowe zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Ponadto ustawodawca umożliwia skorzystanie z prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego również osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 262 powoływanej ustawy). Z tego względu zasadnym jest rozpatrzenie wniosku w oparciu o regulację zawartą w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – ustanowienia adwokata - domagać się może wyłącznie osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonując w niniejszej sprawie oceny sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy ustalono, iż zamieszkuje ona we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z pełnoletnim synem. Wniosek uzasadniła tym, że jest osobą starszą oraz schorowaną. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiada dom o powierzchni około [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Dalej oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Poza tym podała, że posiada zadłużenie w związku z remontem domu. W tym stanie rzeczy, po uwzględnieniu rzeczywistych obciążeń i stałych jej wydatków należało uznać, że U. Ł. – D. uprawdopodobniła zasadność swojego wniosku, a sytuacja majątkowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym zainteresowanego. Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 245, art.246 §1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło