II SA/Bd 644/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Wojciech Jarzembski ( spr. ) Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2009r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy Wandy Kłosowskiej sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Prezydent Miasta B. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. na podstawie art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, ust. 6 -9 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa zobowiązał E. P. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności córki M. P.za okres od [...] maja 2007 r. do [...] kwietnia 2008 r. w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami w ustawowej wysokości, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia jej spłaty. Od tej decyzji odwołanie złożyła E. P. wnosząc o jej uchylenie wywodząc, że nie miała zamiaru oszukiwać organu gdyż uważała, że córka posiada uprawnienia zasiłku. Powstała sytuacja spowodowana została nieprawidłową informacją organu. Przedstawiła także swoją trudną sytuację życiową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] maja 2009 r. – [...] na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 2001 r., Dz. U. Nr 79 poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1, ust. 6, ust. 8 ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. i art. 138 § 1 Kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] kwietnia 2008 r. odwołująca pobierała nienależnie świadczenie w postaci zasiłku pielęgnacyjnego. W chwili składania wniosku, jak również przez cały okres pobierania zasiłku pielęgnacyjnego, odwołująca nie powiadomiła organu o fakcie pobierania przez córkę M. P. renty wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. W ten sposób zataiła jedno ze źródeł dochodu swojej rodziny mimo, że była prawidłowo pouczona o konieczności informowania o wszelkich okolicznościach mogących mieć wpływ na uprawnienia do otrzymania świadczeń rodzinnych. Na powyższą decyzję E. P. złożyła skargę, powtarzając argumentację z odwołania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje rozstrzygnięcie i uzasadnienie wydanej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Odnosząc to do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zadaniem Sądu było zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: Kpa) oraz przepisami ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992 z późn. zm.) oraz przepisami wymienionej w zaskarżonej decyzji ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Z akt wynika natomiast, że skarżąca E. P. w dniu [...] maja 2007 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla córki M. P. legitymującej się znacznym stopniem niepełnosprawności. I oświadczając, że nie posiada prawa do dodatku pielęgnacyjnego wypłaconego przez organ emerytalno-rentowy (ZUS, KRUS) przy emeryturze lub rencie. Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] przyznał wnioskodawczyni zasiłek pielęgnacyjny na okres od [...] maja 2007 r. do [...] kwietnia 2008 r. Z akt wynika także, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. pismem z dnia [...] lutego 2009 r. poinformował organ, że córka skarżącej M. P. pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy przy której od [...] kwietnia 2007 r. wypłacany jest dodatek pielęgnacyjny. Z akt sprawy wynika także, że z uwagi na powstały stan rzeczy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. wznowił w sprawie postępowanie administracyjne w sprawie przyznanego decyzją z dnia [...] maja 2007 r. zasiłku pielęgnacyjnego na córkę M. P. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji Nr [...] w dniu [...] marca 2009 r., mocą, której uchylona została decyzja z dnia [...] maja 2007 r. Decyzję z [...] marca 2009 r. doręczono skarżącej [...] marca 2009 r. Uchylając decyzję z [...] maja 2007 r. organ I instancji jako podstawę uchylenia decyzji wskazał fakt, że skarżąca w okresie od [...] maja 2007 r. do [...] kwietnia 2008 r. pobierała jednocześnie świadczenie z organu I instancji w postaci zasiłku pielęgnacyjnego oraz świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w postaci dodatku pielęgnacyjnego. W tym miejscu należy wskazać, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich ustalenia, przyznawania i wypłacania określa ww. ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (jedn. tekst Dz. U. Nr 139, poz. 992 z 2006 r. ze zm.). Zgodnie z art. 16 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Przysługuje on między innymi osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności. Stosownie jednakże do treści art. 16 ust. 6 powołanej ustawy zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Z akt wynika, że po uprawomocnieniu się decyzji z dnia [...] marca 2009 r. organ I instancji pismem z dnia [...] marca 2009 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Analiza akt postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że postępowanie to było prowadzone na podstawie art. 30 ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2008 r. o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi, że osoba, która pobrała nienależne świadczenia rodzinne, jest zobowiązana do ich zwrotu. Za nienależne świadczenia uznaje się między innymi świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenie. Wynika to z art. 30 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Przepis zaś art. 30 ust. 1 stanowi, że osoba która pobrała nienależne świadczenia rodzinne jest obowiązana do ich zwrotu. Z akt postępowania administracyjnego wynika także, że składając w dniu [...] maja 2007 r. wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego skarżąca dwukrotnie podpisała oświadczenie, że osoba dla której przyznany ma być zasiłek pielęgnacyjny nie jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego. Odwołująca podpisała także oświadczenie, że zapoznała się z warunkami uprawniającymi do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego. W karcie usług którą skarżąca podpisała wymieniona jest sytuacja, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Chybiony zupełnie jest więc zarzut skarżącej dotyczący jej niewiedzy, że sporne świadczenia pobierała nienależnie. Organ prawidłowo zatem przyjął, że skarżąca zapoznała się z odpowiednimi przepisami prawa i nie poinformowała organu o dodatkowym dochodzie córki. W tej sytuacji uznając, że zaskarżoną decyzją- oraz poprzedzającą ją decyzją z [...] kwietnia 2009 r. (Nr [...]) nie doszło do naruszenia prawa tj. wskazanych powyżej ustaw ani też jakiegokolwiek innego przepisu obowiązującego prawa na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono, podkreślając że Sąd zgodnie z przywołanym przepisem ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych rozpoznał skargę wyłącznie w oparciu o kryterium legalności. Na marginesie można jedynie zauważyć- nie przesądzając oczywiście rozstrzygnięcia sprawy, że skarżąca może wystąpić do organu z wnioskiem o rozpatrzenie jej sprawy w trybie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej. Wymaga to jednak odrębnego wniosku i oddzielnego postępowania administracyjnego.