II SA/Bd 645/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-11-22
Skład orzekający: sędzia WSA Grzegorz Saniewski, sędzia WSA Joanna Brzezińska, sędzia WSA Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (starosta) ma prawo badać prawidłowość wpisów punktów karnych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, czy też jest związany wnioskiem Komendanta Policji w tym zakresie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej (starosta) oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie są uprawnione do badania prawidłowości wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Są one związane wnioskiem Komendanta Policji i zobowiązane do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia 24 punktów karnych. Kwestionowanie prawidłowości ewidencji może odbywać się jedynie przed organami Policji lub w skardze na ich czynność/bezczynność.Stan faktyczny
Skarżący R. B. został pozbawiony prawa jazdy decyzją Starosty, a następnie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Skarżący argumentował, że nie został prawidłowo poinformowany o liczbie posiadanych punktów, co uniemożliwiło mu skorzystanie z kursu doszkalającego przed przekroczeniem limitu. Kwestionował również nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając argumentację organów za zasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę
Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Starosta n. na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia [...] marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Z 2015 r. poz. 541) zatrzymał skarżącemu R. B. prawo jazdy kat. A, B, BE, C, CE, D, DE.
Organ wskazał, że podstawą wydania decyzji był wniosek Komendanta Wojewódzkiego P. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem przez skarżącego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] lutego 2016 r. do [...] grudnia 2016 r.
We wniesionym odwołaniu skarżący podniósł, że kilka dni po ukaraniu go mandatem karnym nr [...] udał się do Komendy Powiatowej P. w N. nad N. gdzie otrzymał informację, że na dzien [...] grudnia 2016 r. a więc już po ukaraniu ostatnim mandatem w ewidencji przypisanych ma 20 punktów karnych. W związku w związku z tym, jako uprawniony na podstawie art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, w dniu [...] grudnia 2016 r. odbył szkolenie dla osób naruszających przepisy ruchu drogowego. Zaświadczenie o odbyciu kursu zostało przesłane do Komendy Wojewódzkiego P. w B..
Ponadto skarżący podniósł, że nie został poinformowany przez funkcjonariuszy nakładających na niego ostatni mandat oraz mandat nr [...] o ilości przyznanych mu za wykroczenie punktów. Brak pełnej informacji o stanie zaewidencjonowanych punktów pozbawił go możliwości wcześniejszego skorzystania z uprawnienia określonego w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym.
Odwołujący wskazał także, iż brak przesłanek do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia [...] marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolena na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otzymanych na podstwawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4. Stosownie zaś do art. 130 ust. 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, o którym mowa w ww. art. 7 ust. 1 pkt. 5 ww. ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, przypisywanie punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego należy do wyłącznej kompetencji P.. Starosta wydając na wniosek komendanta wojewódzkiego P., w razie przekroczenia 24 punktów karnych za przekroczenie przepisów ruchu drogowego, skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie ma uprawnienia do badania prawidłowości postępowania, w związku z którym naliczone zostały określonemu kierowcy punkty karne.
W rozpatrywanym przypadku zaskarżona decyzja Starosty o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy została wydana na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego P. w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w związku z przekroczeniem przez skarżącego dopuszczalnej liczby punktów za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. Akta sprawy potwierdzają, że odwołujący przekroczył 24 punkty, otrzymując łącznie 26 punktów za za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Kolegium podkreśliło, że właściwy organ, do którego wpływa wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jest tym wnioskiem związany w tym sensie, że nie może prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Ponadto dla konsekwencji prawnych wynikających z naruszeń prawa ruchu drogowego, których dopuścił się kierowca decydujące znaczenie ma data popełnienia czynu stwierdzonego prawomocnym mandatem karnym lub wyrokiem, nie zaś data przypisania punktów karnych za popełnione wykroczenie. Z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze szkolenia może skorzystać tylko i wyłącznie kierowca, który przed rozpoczęciem szkolenia nie dopuścił się naruszeń, za które suma przypisanych mu punktów karnych nie przekroczyła 24. Wobec tego odbycie szkolenia po przekroczeniu liczby 24 punktów karnych nie może skutkować zmniejszeniem liczby tych punktów, co miało miejsce w przedmiotowym przypadku.
W skardze do sądu administracyjnego R. B. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium zarzucając naruszenie:
- art. 7 i 9 k.p.a. w związku z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez nienależyte poinformowanie skarżącego o ilości posiadanych przez niego punktów karnych przypisanych w ewidencji kierowców naruszających przepisy prawa ruchu drogowego, co uniemożliwiło mu skorzystanie z prawa do kursu doszkalającego w odpowiednim czasie,
- art. 108 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o nadaniu zaskarżonej decyzji Starosty rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji gdy przedwczesnym i zbyt daleko idącym jest na tym etapie postępowania stwierdzenie zaistnienia wymaganych przesłanek tj. ochrony zdrowia lub życia ludzkiego,
- art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w sytuacji gdy skarżący po sprawdzeniu liczby posiadanych punktów karnych po ostatnim wykroczeniu drogowym w KPP Nakło nad Notecią i uzyskaniu informacji o posiadanych 20 punktach karnych odbył kurs doszkalający.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a.").
Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji pod kątem zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii A, B, BE, C, CE, D, DE.
Postępowanie w sprawie toczyło się na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia [...] marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, w skrócie "u.z.Kk"), zgodnie z którym do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4, czyli ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej przywoływanej jako: "p.r.d."). Na podstawie tego ostatniego przepisu organy policji prowadzą ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Danemu naruszeniu przepisów przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 a stosowną adnotację umieszcza się w tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (art. 130 ust. 2 p.r.d.).
Wpisu do ewidencji dokonuje policjant lub pracownik jednostki Policji (§ 4 ust. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego) z tym, że wpisu ostatecznego dokonuje się, jeżeli naruszenie przepisów ruchu drogowego stwierdzone zostanie prawomocnym wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, a wpisu tymczasowego niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, przy czym po stwierdzeniu naruszenia jednym z ww. rozstrzygnięć wpis ten staje się wpisem ostatecznym (§ 4 ust. 1, 2 i 4 ww. rozporządzenia).
Zawarty w art. 7 ust. 1 punkt 5 u.z.Kk zwrot "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Organ administracji publicznej w takiej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. Nie ma wyboru co do odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy, w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta. Każdorazowo w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego właściwy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w zakresie wszystkich posiadanych przez tego kierowcę kategorii. Słusznie wskazuje organ w zaskarżonej decyzji, że nie jest on uprawniony do badania, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, prawidłowości wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
W ocenie Sądu Kolegium trafnie wskazało, że nie można odjąć punktów za szkolenie od łącznej ilości punktów otrzymanych przez skarżącego, skoro skarżącemu przyznano 26 punktów w dniach od 29 lutego do [...] grudnia 2016 r., zaś szkolenie odbył on w dniu [...] grudnia 2016 r. a więc po okresie w którym przekroczył 24 punkty. Odbycie szkolenia po przekroczeniu 24 punktów nie powoduje zmniejszenia liczby punktów. Wynika to wprost z treści § 8 ust. 6 rozporządzenia z [...] kwietnia 2012 r. Innymi słowy odbycie szkolenia skutkuje zmniejszeniem ilości punktów tylko wówczas gdy zostanie odbyte przez kierowcę przed przekroczeniem przez niego 24 punktów. W sytuacji gdy kierowca przekroczy 24 punkty to późniejsze odbycie szkolenia nie redukuje ilości przyznanych punktów.
Trzeba podkreślić, że prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego należy do wyłącznej kompetencji właściwych organów Policji. Wobec tego kwestionowanie przez kierowcę prawidłowości stanu ewidencji – czy to w związku z zarzutem braku wystarczającej informacji o ilości posiadanych punktów karnych czy też w związku z brakiem odnotowania, iż kierowca przed przekroczeniem 24 punktów karnych odbył stosowne szkolenie skutkujące zmniejszeniem ilości punktów karnych – może mieć miejsce jedynie przed organami Policji, a następnie przed sądem administracyjnym w skardze na czynność lub bezczynność w przedmiocie wpisu do ewidencji.
Natomiast do uprawnień starosty jak i samorządowego kolegium odwoławczego nie należy podważanie i badanie zgodności wpisów z prawem. Rolą starosty i kolegium jest ustalenie, w oparciu o wniosek, czy doszło do przekroczenia w określonym czasie ustalonej przez ustawodawcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Za niezasadny w tej sytuacji należy uznać zarzut naruszenia art. 7 i 9 k.p.a. w związku z art. 130 ust. 3 p.r.d. oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o nadaniu decyzji Starosty rygoru natychmiastowej wykonalności, należy zauważyć, że jak wynika z treści art. 108 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności odnosi się wyłącznie do decyzji organu pierwszej instancji – zgodnie ze wskazanym przepisem dotyczy on "decyzji, od której służy odwołanie", a więc decyzji nieostatecznej. Odnoszenie go do zaskarżonej ostatecznej decyzji Kolegium jest zatem bezzasadne.
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu za trafne należy uznać stanowisko organu, że w sprawie zaistniała podstawa do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, skoro dane wskazane we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. o sprawdzenie kwalifikacji potwierdzały okoliczność, że skarżący przekroczył 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek Komendanta określił 7 przypadków naruszenia przez skarżącego przepisów o ruchu drogowym, za które to otrzymał on łącznie 26 punktów. Wszystkie naruszenia miały miejsce w okresie od dnia [...] lutego 2016 r. do [...] grudnia 2016 r., czyli w okresie krótszym niż rok. Skarżący tych ustaleń w żaden sposób nie podważył, albowiem nie wykazał, aby którykolwiek wpis do ewidencji, wskazany przez Komendanta Wojewódzkiego P. we wniosku, w związku ze wskazanymi przez niego okolicznościami, został z niej usunięty lub nie istniał.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło