II SA/Bd 645/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2026-01-27
Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Mariusz Pawełczak, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca wspólnikiem i prezesem zarządu spółki z o.o., nawet jeśli została zawieszona w czynnościach, może być uznana za osobę, która zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym, co jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki z o.o. oraz posiadanie w niej udziałów, nawet w przypadku zawieszenia w czynnościach i niepobierania wynagrodzenia, stanowi aktywność zawodową, która wyklucza spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, niezbędnej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Domniemanie prawdziwości danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym przemawia za uznaniem, że skarżący nadal zarządza spółką, a status zawieszonego członka zarządu nie jest równoznaczny z całkowitą i trwałą rezygnacją z rynku pracy.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) wznowiło postępowanie i uchyliło własną decyzję przyznającą A. C. świadczenie pielęgnacyjne, odmawiając jego przyznania. Powodem była informacja, że skarżący jest wspólnikiem i prezesem spółki z o.o., co w stanie prawnym do końca 2023 r. wykluczało możliwość pobierania świadczenia. Skarżący twierdził, że został zawieszony w czynnościach i nie pracuje w spółce, a jego obowiązki przejął prokurent. SKO utrzymało w mocy swoją decyzję, uznając twierdzenia skarżącego za nieprawdziwe w świetle danych z KRS. WSA oddaliło skargę, uznając, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Mariusz Pawełczak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2025 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") – działając z urzędu we wznowionym postępowaniu administracyjnym w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, na mocy której przyznano A. C. (skarżącemu) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem K. C. – orzekł o uchyleniu w całości własnej decyzji z dnia [...] września 2023 r. nr [...] (pkt 1) oraz odmowie przyznania A. C. ww. świadczenia pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w związku z uzyskaniem informacji od Urzędu Miejskiego – Wydziału Świadczeń Rodzinnych w B., że skarżący nie zrezygnował z pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, ponieważ jest wspólnikiem firmy [...] sp. z o.o. w O. i jednocześnie jest prezesem spółki - postanowieniem z dnia [...] maja 2025 r. wznowiono postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] września 2023 r., uznając, że w dniu wydania tej decyzji istniała nowa okoliczność nieznana organowi, a mająca istotny wpływ na treść wydanej decyzji. Jak wskazało SKO, okoliczność, że skarżący jest wspólnikiem i jednocześnie prezesem ww. spółki znajduje potwierdzenie w Krajowym Rejestrze Sądowym spółki (nr [...]. Z rejestru tego w rubryce 7 wynika, że A. C. jest jednym z dwóch wspólników, który posiada ľ udziałów w spółce. Ponadto jest jedynym członkiem zarządu, który jako prezes zarządu jest uprawniony do reprezentacji spółki. SKO wyjaśniło następnie, że w stanie prawnym do [...] grudnia 2023 r. nie można było jednocześnie być właścicielem firmy i jej prezesem i otrzymywać świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec tego Kolegium uchyliło na podstawie art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a.") własną decyzję z [...] września 2023 r. i wydało nową decyzję, w której odmówiło skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na to, że nie spełnia on warunków z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej jako "u.ś.r.").
Od powyższej decyzji skarżący wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniósł, że od [...] maja 2023 r. nie podejmuje zatrudnienia ani żadnej pracy zarobkowej, ponieważ zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, którą prowadził 30 lat w związku z koniecznością opieki nad obojgiem rodziców. Podkreślił, że nie pracuje w spółce [...], ponieważ od pierwszego dnia działalności spółki został w niej powołany prokurent samoistny do sprawowania wszystkich czynności, a skarżący uchwałą z dnia [...] marca 2023 r. został zawieszony we wszystkich czynnościach z uwagi na sprawowanie całodobowej opieki nad chorymi rodzicami. Wskazał również, że nie ciążą na nim zadania związane z prowadzeniem spółki, że nie pracuje w niej, nie pobiera żadnego wynagrodzenia, nie ma ze spółką stosunku pracy. Wyjaśnił, że spółka nie generuje żadnych zysków i powstała by zabezpieczyć rodzinny majątek.
Po rozpoznaniu powyższego wniosku, SKO decyzją z dnia [...] czerwca 2025 r. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że zawieszenie członka zarządu należy zgłosić do KRS w terminie 7 dni od dnia zawieszenia. Wiąże się to z koniecznością złożenia wniosku o wpis zmiany. Wobec tego w ocenie organu podane przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności są nieprawdziwe, gdyż z informacji zawartych w KRS w dziale 2, jednoznacznie wynika że A. R. C. – prezes zarządu nie był zawieszony w czynnościach. Ponadto Kolegium podkreśliło, że [...] sp. z o.o. w O. cały czas funkcjonuje. Wobec tego, że nie można było w stanie prawnym do [...] grudnia 2023 r. jednocześnie być prezesem spółki i jej właścicielem i otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne, organ uznał, że skarżący nie spełnił warunków z art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej zmianę, w ten sposób by uchylała ona decyzję z [...] czerwca 2025 r., co winno skutkować pozostawieniem w mocy decyzji z dnia [...] września 2023 r. oraz zarzucając naruszenie:
- art. 18 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. poprzez uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do wnioskowanego świadczenia, ponieważ pozostaje on członkiem zarządu i współwłaścicielem sp. z o.o.;
- art. 6 k.p.a. poprzez arbitralną odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia i nieuwzględnienie okoliczności, że współwłaściciele [...] sp. z o.o. podjęli uchwałę w której skarżący został zawieszony w wykonywaniu obowiązków członka zarządu, a jego obwiązki w całości przejął prokurent samoistny spółki;
- art. 7 i 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewzięcie pod uwagę interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli oraz w całkowitej sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania rozpatrzenia materiału dowodowego oraz braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także niedokonanie oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący w szczególności opisał stan zdrowia rodziców oraz swoją sytuację życiową, w tym związaną z założeniem spółki. Podkreślił, że nie wiedział, że uchwała o jego zawieszeniu nie została zgłoszona do KRSu, ponieważ miał tego dopilnować jego wspólnik, a jednocześnie prokurent samoistny. Podkreślił również, że nie otrzymywał żadnych wynagrodzeń przez cały czas bycia prezesem i wskazał, że spółka od 2 lat wykazuje jedynie stratę, więc nie ma mowy o wypłatach jakichkolwiek dywidend.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sprawy jest decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym, którą uchylono ostateczną decyzję SKO z dnia [...] września 2023 r. przyznającą skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem oraz odmówiono przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z instytucją wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, które może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub ustaw szczególnych. Jednym z tzw. nadzwyczajnych trybów postępowania jest instytucja wznowienia postępowania (art. 145 i nast. k.p.a.). "W literaturze istnieje utrwalony pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna" (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. LEX 2010. Komentarz do art. 145 k.p.a.). W postępowaniu w sprawie wznowienia wyodrębnia się dwa zasadnicze etapy. W pierwszym, zwanym etapem wstępnym (wyjaśniającym), bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Z kolei etap drugi (właściwy), rozpoczynający się po wydaniu postanowienia o wznowieniu, ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia i zmierza do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Oznacza to, że przedmiotem drugiego etapu postępowania jest: 1) ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a, art. 145aa, bądź art. 145b; 2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną lub postanowieniem (zob. M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 149 k.p.a.).
W drugim etapie postępowania wznowieniowego właściwy organ w pierwszej kolejności bada zatem spełnienie ustawowej przesłanki (bądź przesłanek) wznowienia, a następnie - w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii - rozpatruje sprawę w zakresie wpływu danej wady kwalifikowanej na decyzję wydaną w trybie zwyczajnym (zob. wyroki NSA: z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt II GSK 145/23, LEX nr 3578119; z dnia 3 grudnia 2024 r. sygn. akt II GSK 444/24, LEX nr 3788095). Oznacza to, że istota wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia (zweryfikowania), czy dana wada postępowania - a mianowicie, jedna z wad enumeratywnie wymienionych w przywołanych przepisach prawa - nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia.
Wznowienie postępowania zmierza zatem do usunięcia określonych wad postępowania administracyjnego, które ujawniły się po wydaniu decyzji ostatecznej. Jego istotą nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz rozpatrzenie danej sprawy wyłącznie pod kątem wpływu kwalifikowanej wady, jakimi obarczone było postępowanie w ramach którego wydano tę decyzję. Podkreślić należy, że postępowanie prowadzone w trybie art. 145 i n.k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym. Dlatego też z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 k.p.a. wykładnia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia winna mieć charakter zawężający.
Podstawą wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W niniejszym postępowaniu nową okolicznością jest ustalenie poczynione przez organ, że skarżący na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia jak i w dniu wydania decyzji przyznającej mu świadczenie pielęgnacyjne był wspólnikiem [...] sp. z o.o. w O. oraz jednocześnie prezesem tej spółki, co znajduje potwierdzenie w Krajowym Rejestrze Sądowym. Okoliczność ujawnienia skarżącego w rejestrze jako wspólnika oraz prezesa zarządu ww. spółki jest bezsporna i wynika jednoznacznie z wydruku odpisu z KRS ww. spółki znajdującego się w aktach sprawy. W związku z tym uznać należy, że w ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego wykazano wystąpienie nowej okoliczności, tj. że skarżący składając wniosek o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego sprawował w ww. spółce funkcję prezesa oraz był jej wspólnikiem.
Kwestią wymagającą przeanalizowania w sprawie jest natomiast to jaki okoliczność ta ma wpływ na możliwość przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w świetle art. 17 ust. 1 ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm., dalej "u.ś.r.").
Skarżący, odnosząc się do tejże okoliczności, zakwestionował jej wpływ na rozstrzygnięcie, wyjaśniając że w istocie zrezygnował on z zatrudnienia i nie podejmuje on pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem, a zatem spełnia przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jak wskazał, od [...] maja 2023 r. nie podejmuje bowiem zatrudnienia ani żadnej pracy zarobkowej, w szczególności nie pracuje w spółce [...], ani nie pobiera żadnego wynagrodzenia z tego tytułu, nie ciążą na nim żadne zadania związane z prowadzeniem spółki. Wyjaśnił przy tym, że spółka ma prokurenta samoistnego, który sprawuje wszystkie czynności, natomiast skarżący uchwałą z dnia [...] marca 2023 r. został zawieszony we wszystkich czynnościach z uwagi na sprawowanie całodobowej opieki nad chorymi rodzicami. Podkreślił, że spółka posiada również innego wspólnika, który prowadzi koordynację spółki. Zaznaczył również, że spółka nie ma pracowników, została założona by zabezpieczyć majątek rodzinny i od 2 lat wykazuje jedynie stratę.
Wspomniany art. 17 ust. 1 u.ś.r. we wrześniu 2023 r. stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. określał więc przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, które musiały zaistnieć, aby danej osobie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Istotne przy tym było to, że świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało osobom wymienionym w tym przepisie, jeżeli nie podejmowali lub rezygnowali z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą w nim wskazaną. Nie było ono przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym, ale za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania (zob. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1333/21, LEX nr 3349289).
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w okolicznościach sprawy organ zasadnie uznał, że skarżący nie spełnia przesłanki materialnoprawnej z art. 17 ust. 1 u.ś.r. polegającej na rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jak wynika z KRS od dnia [...] sierpnia 2023 r. (tj. dnia od którego przyznano skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na mocy decyzji z dnia [...] września 2023 r.) do dnia wydania wyroku, skarżący figurował bowiem jako wspólnik oraz prezes zarządu [...] sp. z o.o. w O.. W konsekwencji, wobec braku wiarygodnego i skutecznego wykazania zaprzestania aktywności zawodowej, organ prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie nie doszło do ziszczenia się ustawowych warunków niezbędnych do przyznania wnioskowanego świadczenia, co w pełni uzasadniało wydanie decyzji uchylającej decyzję ostateczną z dnia [...] września 2023 r. oraz odmawiającej przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Bez wpływu na powyższe stanowisko, pozostaje argumentacja skarżącego, że uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników został on zawieszony jako prezes we wszystkich czynnościach oraz że nie był świadomy tego, iż prokurent nie zgłosił podjęcia tej uchwały do KRS. W tym miejscu podkreślić należy po pierwsze, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie zakwestionował skutecznie okoliczności wynikających z KRS. Ograniczył się bowiem jedynie do gołosłownych twierdzeń o zaprzestaniu aktywności zawodowej. Tym samym organ, działając w oparciu o zasadę prawdy obiektywnej, słusznie oparł rozstrzygnięcie na danych z Krajowego Rejestru Sądowego, które korzystają z domniemania prawdziwości. Przedłożenie uchwały o zawieszeniu dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego należy uznać za spóźnione. Przy czym podkreślić należy, że zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy, przedłożenie ww. uchwały o zawieszeniu na etapie postępowania administracyjnego, również nie mogłoby odnieść skutku w postaci przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Należy bowiem zauważyć, że niezgłoszenie do KRS zmiany w zakresie zawieszenia w wykonywaniu czynności prezesa zarządu, będącego jedynym członkiem zarządu spółki, pomimo upływu już niemal 3 lat od dnia podjęcia uchwały o zawieszeniu (gdyż na dzień wydania wyroku zmiany tej nadal nie ujawniono w KRS), podważa wiarygodność twierdzeń o faktycznym zaprzestaniu aktywności zawodowej przez skarżącego, czyniąc z uchwały jedynie czynność pozorną, podjętą na potrzeby uzyskania świadczenia socjalnego. Na marginesie wypada również zauważyć, że skarżący jako wspólnik większościowy ma ľ udziałów, wobec czego ma realny wpływ na decyzje podejmowane przez zgromadzenie wspólników, w którego gestii pozostaje również podjęcie ewentualnej uchwały o przywróceniu prezesowi pełni kompetencji zarządczych. Tym samym Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy organ miał prawo przyjąć, że skarżący nadal zarządza spółką kapitałową, w oparciu o domniemanie prawdziwości danych wpisanych do KRS.
Ponadto wskazać należy, że nawet gdyby przyjąć skuteczność zawieszenia w czynnościach skarżącego jako prezesa spółki, status zawieszonego członka zarządu wciąż jest statusem osoby posiadającej mandat w spółce, co wyklucza uznanie, że doszło do pełnej i trwałej rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Instytucja zawieszenia ma z natury charakter tymczasowy i nie powoduje wygaśnięcia mandatu członka zarządu. Skarżący w dalszym ciągu pozostaje w stosunku prawnym ze spółką, zachowując potencjalną gotowość do pełnienia funkcji, co jest sprzeczne z ratio legis świadczenia pielęgnacyjnego, mającego stanowić rekompensatę za całkowite i trwałe wyłączenie się z rynku pracy.
Bez znaczenia pozostają również argumenty skarżącego odnośnie braku uzyskiwania dochodów z tytułu bycia prezesem oraz wspólnikiem spółki. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela dominujące stanowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym pełnienie funkcji w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, świadczy o niespełnieniu przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r. (por.m.in. wyroki: WSA w Łodzi z 12 stycznia 2022 r., sygn. II SA/Łd 258/21, z 23 września 2021 r. sygn. II SA/Łd 274/21, WSA w Bydgoszczy z 13 marca 2018 r. sygn. II SA/Bd 1137/17, z 26 listopada 2019 r. sygn. II SA/Bd 910/19, wyrok NSA z 1 marca 2017 r. I OSK 3283/15, z dnia 19 lipca 2023 r. sygn. I OSK 1098/22 - wszystkie dostępne na stronach internetowych NSA - w CBOSA). Uzasadniając to stanowisko należy również odwołać się do uchwały NSA z 11 grudnia 2012 r. sygn. akt I OPS 5/12, w uzasadnieniu której stwierdzono między innymi, że istota świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 u.ś.r. polega na tym, że świadczenie to jest adresowane wyłącznie do tych osób, których źródłem utrzymania jest wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i które nie podejmują lub rezygnują z tego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Oznacza to, że nie jest osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego osoba, która nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w sytuacji, gdy ma inne źródło utrzymania (dochodów) i to bez względu na wielkość tych dochodów. Przemawia za tym również wyłączenie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do osób, które otrzymują jakiekolwiek świadczenia (dochody) z innych tytułów, wymienionych w art. 17 ust. 5 u.ś.r. Ponadto udziałowiec (wspólnik) ma prawo do uzyskania w przyszłości od spółki przysporzenia majątkowego w postaci dywidendy, w takim przypadku wynagrodzeniem wspólnika jest wynikające z art. 191 § 1 k.s.h. prawo do udziału w zysku tej osoby prawnej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 9.04.2025 r., II SA/Po 841/24, LEX nr 3862190).
Wobec tego, stwierdzić należy, że pełniąc funkcję prezesa w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz posiadając w niej udziały skarżący nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a tym samym, że w okresie od dnia [...] sierpnia 2023 r. – tj. od dnia od którego przyznano mu świadczenie pielęgnacyjne na mocy decyzji z dnia [...] września 2023 r. – nie był on uprawniony do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.
Wyjaśnić należy jednocześnie, że Sąd nie neguje sprawowanej przez skarżącego opieki nad niepełnosprawnym ojcem i jej prawidłowości, jednakże wskazane wyżej okoliczności nakazują uznać, że skarżący prowadził aktywność zawodową w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r., co z kolei stanowiło w okresie do dnia [...] grudnia 2023 r. przeszkodę do przyznania świadczenia w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Świadczenie pielęgnacyjne kompensuje bowiem opiekunowi potencjalnie utracony dochód z pracy zarobkowej. Świadczenie to nie jest przyznawane tylko i wyłącznie z powodu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, która legitymuje się orzeczeniem określonym w art. 17 ust. 1 u.ś.r., ale jest przyznawane z uwagi na niepodejmowanie lub rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W przypadku osób rezygnujących z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej świadczenie pielęgnacyjne ma więc zrekompensować utratę szans zarobkowych. Przy czym rezygnacja ta nie równa się jedynie z brakiem uzyskiwania dochodów. Przepisy u.ś.r. nie uzależniają bowiem przesłanki niepodejmowania zatrudnienia i rezygnacji z zatrudnienia od uzyskiwania wynagrodzenia. Wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. uzasadnia stanowisko, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nie może być iluzoryczna, pozorna i budzić wątpliwości. Musi być to stan trwały, czyli osoba taka musi zrezygnować zarówno z aktualnego zatrudnienia jak i nie podejmować tego zatrudnienia w przyszłości. Posiadanie przez skarżącego udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i jednoczesne pełnienie przez niego funkcji prezesa zarządu – co wynika z KRS, wskazuje na wykonywanie przez niego działań, które wypełniają definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r. To zaś stoi na przeszkodzie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów u.ś.r. okazały się niezasadne. Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do przekonania, że również zarzuty naruszenia przepisów postępowania – w tym art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. – są bezpodstawne. Organ podjął bowiem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie dokonał analizy i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, i na tej podstawie prawidłowo stosując przepisy u.ś.r. wydał zasadne rozstrzygnięcie.
Reasumując, Sąd uznał za zgodne z prawem zaskarżone rozstrzygnięcie SKO, mocą którego – po ustaleniu, że skarżący w dacie wydania decyzji z dnia [...] września 2023 r. nie spełniał przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej – uchylono w trybie wznowieniowym decyzję ostateczną i odmówiono przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło