II SA/Bd 646/09

Dnia 16 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 16 września 2009 roku sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. T. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1 071 z późn. zm.) w zw. z art. art. 5 ust. 1, 3 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych 1 tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) decyzję z [...] Prezydenta Miasta W. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło na podstawie następującego stanu faktycznego. Wyżej wymienioną decyzją organu I instancji odmówiono skarżącej na podstawie art. 7 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.), zgodnie z art. 104 i 107 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), przyznanie dodatku mieszkaniowego z powodu przekroczenia powierzchni. Organ I instancji ustalił, że powierzchnia użytkowa lokalu skarżącej wynosi 45,51 m2 - zgodnie z normą PN-ISO 9836: 1997; gospodarstwo domowe składa się z 1 osoby; łączny dochód członków tego gospodarstwa osiągnięty w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku wynosi 2 377,34 zł. Organ powołując się na art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 1) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych powierzchnia normatywna dla gospodarstwa domowego jednoosobowego wynosi 35,00 m2, powiększona o 30% stanowi 45,50 m2 . Decyzja o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego organ uzasadnił tym, że powierzchnia użytkowa lokalu, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni wynosi 45,51 m², a zatem przekracza ustawowo określony próg. Również udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60%, więc przyjęcie 50% przekroczenia powierzchni normatywnej nie jest możliwe. W odwołaniu od decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] skarżąca podniosła, że decyzja ta jest niezgodna z prawem, a ponadto jest dla niej krzywdząca. W związku z tym wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej dodatku mieszkaniowego. Skarżąca nie kwestionuje ustaleń organu I instancji co do normy, w oparciu o którą powierzchnia jej mieszkania została wyliczona. Zgadza się z tym, że jest to norma PN -ISO 9836: 1997. Nie kwestionuje również wykonania pomiarów zgodnie z tą normą. Nie może natomiast pogodzić się z tym, że z powodu wystąpienia w jej mieszkaniu przekroczenia jego powierzchni o 1 cm w stosunku do powierzchni normatywnej, dodatek mieszkaniowy jej nie przysługuje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nie uwzględniło odwołania. W uzasadnieniu wydanej decyzji zwrócił organ II instancji uwagę ,że powierzchnia lokalu skarżącej została ustalona zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie komunalnym, zmianie kodeksu cywilnego z wykorzystaniem normy PN-ISO 9836: 1997 i wynosi 45,51 m2. Natomiast akta sprawy potwierdzają, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ma własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o pow. 45,51 m2 przy czym łączna powierzchni pokoi i kuchni wynosi 37 m2. W lokalu nie zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku ani osoba niepełnosprawna wymagająca zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju - pkt 6 wniosku. Zwiększona powierzchnia normatywna o 30 % stanowi 45,50 m2 i jest niższa od powierzchni lokalu na który wnioskowany jest dodatek mieszkaniowy. W istniejącym stanie faktycznym nie można też zastosować zwiększenia powierzchni normatywnej o 50 %, bowiem udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60%/37:45,51 =81%. Wobec powyższego wnioskodawczyni nie spełnia jednego z kryteriów uprawniających do przyznania wnioskowanego dodatku mieszkaniowego. Organ podniósł, że przyznanie dodatku mieszkaniowego nie zależy od uznania administracyjnego organu. Wynika ono ze ściśle określonych reguł prawnych i rachunkowych określonych we wskazanych normach prawa, które nie uwzględniają okoliczności podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu. W skardze do Sądu skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji, że jest ona niezgodna z prawem. Uważa również, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca. Nie może pogodzić się z tym, że o odmowie prawa do świadczenia zadecydowała przekroczona normatywna powierzchnia lokalu o 1 cm. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest nie zasadna, ponieważ zarówno organ I jak i II instancji, przy wydawaniu rozstrzygnięć nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Prawidłowo organy przyjęły, że materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.), które regulują zasadę i tryb przyznawania, ustalenia wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych (art. 1 ustawy), oraz krąg osób, którym to świadczenie przysługuje (art. 2 ust. 1 ustawy). W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowany tytuł prawny do lokalu, a także kryterium dochodowe (art. 3 ust. 1 i 2 ustawy). Sporną kwestią w rozpoznawanej sprawie jest natomiast odmowa przyznania dodatku z powodu przekroczonej powierzchni normatywnej lokalu, przy czym skarżąca nie kwestionuje ustaleń w zakresie tej powierzchni. W rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez gospodarstwo domowe uznać należy gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Zgromadzona w sprawie dokumentacja jednoznacznie wskazuje, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a powierzchnia zajmowanego lokalu wynosi 45, 51 m kw. Zgodnie z przepisami prawa powierzchnia uprawniająca do przyznania świadczenia musiała by wynosić 45, 50m kw. Warunek ten nie został spełniony, ponieważ przekroczona została powierzchnia normatywna o 1 cm. Nie został również spełniony warunek do przyznania warunek do przyznania dodatku w sytuacji przekroczenia powierzchni normatywnej do 50 %. Wynikający z art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy. Słusznie zatem organ I instancji wydał decyzję o odmowie przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Mając na uwadze wskazane prawidłowe obliczenia organów administracji, należy podkreślić, iż wbrew twierdzeniom skarżącej, decyzje zapadłe w postępowaniu administracyjnym nie miały charakteru uznaniowego, nie opierały się bowiem na swobodnej interpretacji prawa. Podstawą do wydania zaskarżonych rozstrzygnięć były przywołane przepisy ustawy, które zakreślają granicę, w jakich poruszać się mogą organy właściwe do przyznawania świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego. Powtórzyć przyjdzie, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 5 ust. 5 prawo do otrzymania dodatku mieszkaniowego uzależnia od wielkości lokalu stanowiąc, iż dodatek mieszkaniowy przysługuje wówczas, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni więcej niż o 30% pod warunkiem, że udział pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W sytuacji skarżącej normatywna powierzchnia nie mogła przekraczać 45,50 m-, a więc skarżąca posiadając lokal mieszkalny o powierzchni 45, 51 m - nie spełniła warunków do uzyskania świadczenia na podstawie przepisów ustawy. Sąd z pełnym zrozumieniem odnosi się do sytuacji skarżącej, trzeba jednak podkreślić że sama trudna sytuacja materialna nie wystarcza do przyznania świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego, do którego prawo uzależnione jest co do zasady od zaistnienia przesłanek składających się na jego podstawę prawną. W świetle powyższego Sąd podziela stanowisko organu, że zasady udzielania wnioskowanego świadczenia określa ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( tj. Dz. U. z 2001r. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) oraz Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 200 l r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U z 2001 r., Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 cytowanej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkujących na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu, osobom zamieszkującym lokale mieszkalne stanowiące ich własność i właścicielom lokali mieszkalnych, innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust 8 ustawy (art.3). Przez gospodarstwo domowe rozumie się lokatora samodzielnie zajmującego lokal lub lokatora, jego małżonka i inne osoby wspólnie z nim stale zamieszkujące i gospodarujące, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tego lokatora. Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. - art. 3 ust. 3 ustawy. Dodatek przysługuje jeżeli powierzchnia normatywna lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego w przypadku 1 osoby nie przekracza 35m2• Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn.zm.). Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1)30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60% - vide art. 5 ust. 1,3 i 5 ustawy. Wobec powyższego przyznanie uprawnienia do dodatku mieszkaniowego zależy od dochodu osoby ubiegającej się o to świadczenie jak również od powierzchni lokalu w którym ona zamieszkuje w przypadku gospodarstwa jednoosobowego. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Niespełnienie jednej z nich skutkuje brakiem uprawnienia do tegoż świadczenia. Sąd rozumie sytuację skarżącej, jej rozgoryczenie i poczucie krzywdy z uwagi na bardzo nieznaczne przekroczenie powierzchni normatywnej lokalu. Przepisy prawa nie przewidują jednak żadnych odstępstw nawet w sytuacji bardzo nieznacznych przekroczeń powierzchni normatywnej. Prawo do dodatku mieszkaniowego uzależnione jest co do zasady od zaistnienia przesłanek składających się na jego podstawę prawną. W tym stanie rzeczy, nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.