II SA/Bd 647/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-01-15
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Elżbieta Piechowiak, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie skarżącego w przedmiocie stypendium szkolnego, uwzględniając wytyczne zawarte w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykonało wskazań zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 511/17, dotyczących kwestii odliczenia składek na KRUS od dochodu oraz uzasadnienia wysokości przyznanego stypendium. W związku z naruszeniem art. 153 PPSA, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o przyznanie stypendium szkolnego dla syna. Po odmowie przyznania świadczenia przez organ I instancji i uchyleniu decyzji przez SKO, organ I instancji ponownie wydał decyzję, przyznając stypendium w niższej kwocie i na krótszy okres. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. WSA w Bydgoszczy uchyliło decyzję SKO, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem konkretnych zaleceń. Po ponownym rozpatrzeniu, SKO wydało decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, jednak skarżący zarzucił organowi niezastosowanie się do zaleceń WSA. W konsekwencji WSA uchyliło zaskarżoną decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksandra Galla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Wnioskiem z dnia [...] 2016 r. skarżący W. S. wystąpił o przyznanie świadczenia w postaci stypendium szkolnego na syna M. S..
Po rozpatrzeniu wniosku, Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] 2016 r. przyznał skarżącemu wnioskowane świadczenie w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] do [...] 2016 r.
Odwołując się od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi:
- zawyżenie dochodu rodziny i zakwalifikowanie jej do złej grupy dochodowej, poprzez nieodjęcie od dochodu opłaconych składek na KRUS,
- nieprzyznanie stypendium szkolnego na cały rok szkolny zgodnie z deklaracją zawartą we wniosku i związany z tym wymóg osobistego stawiennictwa skarżącego w celu zadeklarowania chęci otrzymywania stypendium od stycznia kolejnego roku kalendarzowego,
- nieuwzględnienie w decyzji istotnych informacji, tj. kwoty, jaką urząd dysponuje, ile wynoszą świadczenia w poszczególnych grupach dochodowych oraz ile wyniesie całkowite świadczenie przyznane na jego syna M. S..
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO" lub "Kolegium") decyzją z dnia [...] 2016 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżona decyzja nie została prawidłowo uzasadniona, co stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i jest podstawą do jej uchylenia. Organ nie uwzględnił, nie wskazując podstawy prawnej, składki na KRUS w wysokości [...] zł za miesiąc [...] 2016 r. za działalność gospodarczą (pismo KRUS z dnia [...] 2016 r.), co świadczy o tym, iż nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, tj. sposobu obliczeń dochodu oraz dowodów, na których w tym zakresie się oparł.
Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...], na podstawie m.in. art. 90d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm., dalej "u.s.o.") Wójt Gminy [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku, orzekł o przyznaniu stypendium szkolnego w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od [...] do [...] 2016 r., w łącznej kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu decyzji organ biorąc pod uwagę przepisy u.s.o. wskazał, że miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia, uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż [...] zł. W toku postępowania administracyjnego organ ustalił, że miesięczna wysokość dochodu rodziny skarżącego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, czyli [...] 2016 r., wynosi łącznie [...] zł, czyli [...] zł na osobę w rodzinie. W związku z tym wnioskodawca zaliczony został do świadczeniobiorców o dochodzie powyżej 50% kryterium dochodowego, uprawnionych do pobierania świadczenia w kwocie do [...] zł miesięcznie i otrzymał stypendium szkolne wysokości [...] zł miesięcznie.
Organ wskazał, że skarżący w uprzednio złożonym odwołaniu zarzucił, że od dochodu z gospodarstwa nie zostały prawidłowo odjęte opłacone składki KRUS ([...] zł za gospodarstwo rolne oraz [...] zł za działalność gospodarczą), co wiązało się z zawyżeniem dochodu rodziny. Wobec tego organ szczegółowo przedstawił, w jaki sposób ustalił dochód rodziny, na który złożyły się: zasiłek rodzinny - [...] zł, dochód z gospodarstwa rolnego - [...] zł ([...] ha przeliczeniowego na podstawie oświadczenia x [...] zł przelicznik z 1 ha przeliczeniowego zgodnie z ustawą o pomocy społecznej minus miesięczna składka KRUS z tyt. prowadzenia gospodarstwa rolnego, tj. [...] zł), dochód z działalności gospodarczej - [...] zł (dochód z działalności gospodarczej za 2015 r. uzyskiwany przez 12 miesięcy wyniósł [...] zł, tj. miesięcznie [...] zł, co ustalono na podstawie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w [...]), alimenty - [...] zł (oświadczenie z dnia [...] 2016 r.).
Organ wyjaśnił również, że stypendium zostało przyznane tylko na rok budżetowy 2016, gdyż bez znajomości kwoty dotacji na drugą połowę roku szkolnego 2016/2017 niemożliwe było, w ocenie organu, przyznanie stypendium szkolnego na cały rok szkolny 2016/2017.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. S., kwestionując w nim sposób wyliczenia dochodu. Zdaniem odwołującego się z przepisów wynika, iż od dochodu należy odliczać składki na ubezpieczenie społeczne bez względu na ich tytuł. Wobec tego, w jego ocenie, od dochodu rodziny należało odjąć 1/3 podwyższonej składki kwartalnej za trzeci kwartał 2016 r. (tj. [...] zł). Odwołujący się dodał, że opłacanej składki na KRUS w żaden sposób nie odlicza w zeznaniu podatkowym PIT (składka nie pomniejsza tam jego dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej).
Odwołujący się zakwestionował również obowiązek złożenia oświadczenia o chęci kontynuowania pobierania świadczenia, ponieważ we wniosku o stypendium wyraził wolę otrzymywania stypendium od [...] 2016 do [...] 2017 roku.
Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...], SKO orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
Organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonej decyzji organ I instancji obliczył dochód w rodzinie skarżącego stosownie do przepisów u.s.o., biorąc pod uwagę dochód uzyskany w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. za sierpień 2016 r.
Kolegium podkreśliło, iż organ I instancji nie uwzględnił składki na KRUS w wysokości [...] zł za miesiąc [...] 2016 r. za działalność gospodarczą, której potrącenia domaga się skarżący, ponieważ nie złożył on na tę okoliczność stosownego oświadczenia.
SKO wskazało również, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] 2016 r. o formie opodatkowania, z którego wynika, że skarżący figuruje w ewidencji podatników, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i kolejne z dnia [...] 2016 r. o osiągniętym dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za rok 2015.
W wyniku skargi złożonej przez skarżącego na powyższą decyzję, WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 511/17 uchylił zaskarżoną decyzję SKO, formułując zaleceniami dla organu odwoławczego, zgodnie z którymi powinien on:
- uzasadnić częściowo uznaniową decyzję organu I instancji o przyznaniu stypendium w kwocie poniżej górnej granicy,
- odnieść się merytorycznie i rozważyć w kompleksowy sposób kwestię opłacania podwyższonej składki na ubezpieczenie społeczne, uiszczanej przez skarżącego, przy uwzględnieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w zakresie charakteru składek uiszczanych przez rolnika w KRUS także z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej oraz rozważyć powiązanie tych przepisów z przepisami o podatku dochodowym od osób fizycznych w kontekście odliczenia od dochodu uiszczonych składek na ubezpieczenie społeczne,
- uzupełnić ewentualne braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji,
- odnieść się merytorycznie do zarzutu dotyczącego braku jednoznacznego rozstrzygnięcia przez organ I instancji o całości żądania wniosku, czyli przyznania stypendium szkolnego na cały rok szkolny, z uwzględnieniem przepisu art. 90d ust. 10 u.s.o.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, SKO decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 511/17 brak jest podstaw prawnych do odliczenia składki uiszczonej na KRUS za trzeci kwartał 2016 r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (1/3 tej składki) od dochodu skarżącego z ha przeliczeniowego za [...] 2016 r.
Odnośnie zarzutu braku przyznania stypendium na okres pierwszego półrocza 2017 r., organ w trakcie prowadzonego postępowania ustalił, iż w tym okresie skarżący otrzymywał stypendium szkolne przyznane na ucznia M. S. w kwocie [...]zł miesięcznie.
Na ww. decyzję SKO skargę do WSA w Bydgoszczy wniósł W. S., zarzucając organowi niezastosowanie się do zaleceń wydanego w sprawie wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 511/17.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji wymaga uwzględnienia kryterium legalności jako wyznacznika sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o którym mowa w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), a także dyrektyw wynikających z treści art. 153 ppsa dotyczących mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, jako że o sprawie wypowiedział się już WSA w Bydgoszczy w prawomocnym wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 511/17 uchylającym decyzję SKO z dnia [...] 2017 r. nr [...], którą to organ odwoławczy utrzymaniu w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2017 r. nr [...], o przyznaniu skarżącemu stypendium szkolnego dla ucznia M. S. w kwocie [...]zł miesięcznie, na okres od [...] do [...] 2016 r., w łącznej kwocie [...]zł.
Ocena legalności zaskarżonej decyzji wymaga więc uwzględniania wskazań oraz ocen zawartych w ww. wyroku WSA w Bydgoszczy, gdyż zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wyjaśnić należy, że przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści konkretnych przepisów prawnych i sposobu ich stosowanie w indywidualnej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy, celem uniknięcie błędów już popełnionych i nakreślenie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie. Z treści przywołanego art. 153 ppsa wynika, iż zarówno organy administracyjne, których działanie (bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) było przedmiotem skargi, jaki i sądy (zarówno wojewódzki sąd administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny) rozstrzygające o przedmiocie sprawy po wcześniejszym wydaniu przez sąd orzeczenia w tej sprawie, ilekroć dana sprawa będzie przez nie rozpoznawana, będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, jeżeli nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał. Jeśli więc dane orzeczenie nie zostanie zakwestionowane w drodze właściwego środka odwoławczego i w efekcie się ono uprawomocni, wówczas kwestie prawne przesądzone w takim orzeczeniu i wskazania w nim zawarte są wiążące dla organów administracyjnych orzekających w sprawie, tegoż sądu oraz sądu II instancji rozpatrującego ewentualnie skargę kasacyjną od kolejnego wyroku dotyczącego tej samej sprawy.
Mając na względnie wymienione kryteria weryfikacji zaskarżonej decyzji wskazać należy, że objęta skargą decyzja SKO z dnia [...] 2018 r. nie odpowiada prawu, gdyż nie uwzględnia ona oceny i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wydanym w sprawie prawomocnym wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 511/17.
W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się przyznania dla syna pomocy materialnej dla uczniów o charakterze socjalnym w formie stypendium szkolnego, o którym mowa w art. 90d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2198 ze zm., dalej "u.s.o."). Przedmiotowe stypendium uzależnione jest m.in. od spełnienia kryterium dochodowego, a więc od wymogu aby miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia nie była większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm., dalej "u.p.s.") tj. kwota 514 zł (art. 90d ust. 7 w zw. z ust. 1 u.s.o. w zw. z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - Dz.U. z 2015 r., poz.1058). Miesięczna wysokość dochodu jest ustalana na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 u.p.s. (art. 90d ust. 8 u.s.o.). Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W stosunku jednak do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych - za dochód przyjmuje się przychód z tej działalności pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, obciążenie podatkiem należnym określonym w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych i składkami na ubezpieczenie zdrowotne określonymi w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, związane z prowadzeniem tej działalności oraz odliczonymi od dochodu składkami na ubezpieczenia społeczne niezaliczonymi do kosztów uzyskania przychodów, określonymi w odrębnych przepisach, z tym że dochód ustala się, dzieląc kwotę dochodu z działalności gospodarczej wykazanego w zeznaniu podatkowym złożonym za poprzedni rok kalendarzowy przez liczbę miesięcy, w których podatnik prowadził działalność, a jeżeli nie prowadził działalności, za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu tej osoby (art. 8 ust. 5 pkt 1 u.p.s.). Wskazać też należy, że dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej i z ha przeliczeniowych oraz z innych źródeł sumuje się (art. 8 ust. 10 u.p.s.), oraz że przyjmuje się, iż z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 288 zł (art. 8 ust. 9 u.p.s.). Kwestię natomiast wysokości stypendium szkolnego reguluje art. 90d ust. 9 u.s.o., stanowiąc iż stypendium szkolne nie może być niższe miesięcznie niż 80% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (124 zł), a więc nie może być niższe niż kwota 90,20 zł i nie może przekraczać miesięcznie 200% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (124 zł), a więc nie może być wyższe niż kwota 248 zł. Stosownie do treści § 9 ust. 1 uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] 2012 r. nr [...] w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym uczniom zamieszkałym na terenie gminy [...] dla rodzin o dochodzie od 0 do 50% kryterium dochodowego (czyli od 0 zł do 257 zł) miesięczna wysokość stypendium może być przyznana do kwoty 248 zł miesięcznie (tj. do wysokości 200% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych), natomiast dla rodzin o dochodzie powyżej 50% kryterium dochodowego (czyli od 258 zł do 514 zł), miesięczna wysokość stypendium wynosi do kwoty 186 zł miesięcznie (tj. do 150% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 o świadczeniach rodzinnych).
Z rozstrzygnięć orzekających w sprawie organów wynika, że ustalając dochód w wysokości [...] zł na osobę w rodzinie ucznia, kwalifikujący wnioskodawcę do drugiej z ww. grup świadczeniobiorców (tj. rodzin o dochodzie powyżej 50% kryterium dochodowego), uwzględniono zasiłek rodzinny - [...] zł, dochód z gospodarstwa rolnego ([...] ha przeliczeniowego x przelicznik z 1 ha przeliczeniowego – 288 zł) pomniejszony o miesięczną składkę na KRUS z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego (130 zł) – [...] zł, dochód z działalności gospodarczej za rok 2015 ([...] zł : 12 miesięcy) – [...] zł oraz alimenty – [...] zł. Nie budzi wątpliwości, że organy ustalając dochód rodziny pomniejszyły go (a dokładnie dochód z gospodarstwa rolnego) jedynie o miesięczną składkę na KRUS za trzeci kwartał 2016 r. uiszczaną w związku z prowadzoną działalnością rolniczą (130 zł), nie pomniejszając dochodu rodziny o uiszczaną także przez skarżącego składką na KRUS z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (88 zł). Ten sposób ustalenia dochodu rodziny, nie uwzględniający składki na KRUS z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej skarżący konsekwentnie w toku całego postępowania kwestionował. Podnosił on także zarzut nieprzyznanie stypendium szkolnego na cały rok szkolny i związany z tym wymógł złożenia dodatkowego oświadczenia o woli kontynuowania pobierania świadczenia.
W tym kontekście wskazać należy, że w wydanym w sprawie i mającym moc wiążącą wyroku z dnia wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 511/17, którym także Sąd orzekający w obecnym składzie jest związany, WSA w Bydgoszczy uchylając decyzję SKO z dnia [...] 2017 r. wskazał na trzy zasadnicze zarzuty wobec podjętego rozstrzygnięcia, tj. brak uzasadnienia wysokości przyznanego stypendium szkolnego w sytuacji, gdy jest ono niższe od górnej granicy w jakiej może zostać ono przyznane, brak wyjaśnienia przyczyn nieuwzględnienia przy wyliczaniu dochodu rodziny uiszczanej przez skarżącego podwyższonej składki na KRUS z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego i jednoczesnego prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a także brak odniesienia się do zarzutu odwołania dotyczącego nie rozstrzygnięcia o całości żądania wniosku.
W następstwie powyższego wyroku, SKO ponownie rozpatrując sprawę, w gruncie rzeczy odniosło się wyłączenia do trzeciego z ww. zarzutów, wskazując że ustaliło ono, iż w okresie na który skarżącemu pierwotnie nie przyznano stypendium tj. na pierwsze półrocza 2017 r., skarżący otrzymywał już stypendium szkolne na ucznia M. S. w kwocie [...]zł miesięcznie. Do pozostałych natomiast zarzutów i wynikających z nich wskazań WSA w Bydgoszczy, organ odwoławczy nie odniósł się w sposób zgodny z prawem.
Z treści zaskarżonej decyzji SKO wynika bowiem, iż całkowicie pominięto w niej kwestię wyjaśnienia przyczyn przyznania skarżącemu stypendium w kwocie [...]zł, tymczasem kwota ta jest niższa od górnej granicy w jakiej może zostać ono przyznane, wynikającej z ww. aktu prawa miejscowego. Skoro ustalona wysokość stypendium szkolnego ma częściowo uznaniowy charakter, to tym samym obowiązkiem organu było wyjaśnienie powodów dla których przyznano skarżącemu świadczenie w takiej, a nie innej wysokości. Uzasadnienia decyzji w tym zakresie jednak zabrakło w zaskarżonej decyzji, pomimo iż WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r. wyraźnie wskazał na taką konieczność.
Organ odwoławczy nie wyjaśnił również zgodnie ze wskazaniami wyroku z dnia 15 listopada 2017 r. zasadniczej i stanowiącej istotę sporu w sprawie kwestii dotyczącej wysokości dokonanego pomniejszenia dochodu rodziny z tytułu opłacanych przez skarżącego składek na KRUS. Z zaskarżonej decyzji SKO wynika, iż organ odwoławczy uznał ustalenie wysokości dochodu rodziny skarżącego w przeliczeniu na osobę za prawidłowe, powołując się wyłącznie na ten fragment uzasadnienia wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., w którym WSA w Bydgoszczy przesądził, wskazując na przepis art. 8 ust. 10 u.p.s., że brak jest podstaw prawnych do odliczenia od dochodu z ha przeliczeniowego za sierpień 2016 r. składki na ubezpieczenie społeczne w innej wysokości, niż uiszczona z tytułu prowadzonej działalności rolniczej za ten właśnie miesiąc oraz, że w konsekwencji brak jest w sprawie podstawy prawnej, aby "od dochodu z ha przeliczeniowych" odliczyć składkę na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej uiszczoną w KRUS za trzeci kwartał 2016 r. Powyższe stanowisko WSA w Bydgoszczy nie wyczerpuje jednak całości zagadnienia dotyczącego możliwości pomniejszenia dochodu rodziny o uiszczane przez skarżącego składki na KRUS, gdyż skarżący uzyskuje także dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej (a nie tylko z gospodarstwa rolnego) i z tego tytułu uiszcza także składki na KRUS. Na powyższe wyraźnie wskazał WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r. zarzucając organowi brak rozważenia i uwzględnienia przepisów ustawy o ubezpieczeni społecznym rolników w zakresie charakteru składek uiszczanych przez rolnika w KRUS także z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej oraz rozważenia powiązania tych przepisów z przepisami o podatku dochodowym od osób fizycznych w kontekście odliczenia od dochodu uiszczonych składek na ubezpieczenie społeczne. Jednocześnie WSA w Bydgoszczy stwierdził, czym zarówno SKO, jak i tut. Sąd jest związany, że nie wskazuje na powyższe jedynie powołanie się, bez wskazania konkluzji z tego płynących na zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o formie opodatkowania oraz osiągniętym dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych za rok 2015. Sąd wskazał też, że w sprawie nie zostało także wyjaśnione czy w roku 2015 skarżący opłacał składkę na ubezpieczanie społeczne z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, w jakiej wysokości i czy była ona obowiązkowa na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Stanowiło to ważną kwestię do wyjaśnienia, gdyż jak wskazano powyżej dla ustalenia dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej istotny był dochód uzyskany w 2015 r., a więc analogicznie stosowne składki na ubezpieczenie społeczne z tego tytułu poniesione za ten właśnie okres. Pomimo powyższych wskazań zawartych w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., żadne z nich nie zostało wykonane przez SKO, na co wskazuje jednoznacznie treść zaskarżonej decyzji.
Wskazać należy, że będąc rolnikiem i jednocześnie prowadząc działalność gospodarczą nie trzeba rezygnować z ubezpieczenia rolniczego KRUS przechodząc na ZUS. Podczas prowadzenia działalności można nadal podlegać ubezpieczeniu w KRUS, przy spełnieniu warunków określonych w art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2336; dalej "u.s.r."). Kontynuacja ubezpieczenia w KRUS wiąże się jednak z obowiązkiem opłacania podwyższonej składki na ubezpieczenie w KRUS. (art. 17 u.s.r.), jako że oprócz działalności rolniczej dany rolnik prowadzi także pozarolniczą działalność gospodarczą. Zbieg ubezpieczenia z tytułu działalności rolniczej z ubezpieczeniem z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, przy spełnieniu warunków, o których mowa w art. 5a u.s.r., powinien zatem zostać wzięty pod uwagę przez organ wydający zaskarżoną decyzję, na co wyraźnie wskazał WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r.
W tym stanie rzeczy skoro SKO nie wykonało żadnych wskazań zawartych, w mającym moc wiążącą w sprawie wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., dotyczących kwestii możliwości odliczenia składki na ubezpieczenie społeczne uiszczane w KRUS z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej (a nie wyłącznie od dochodu z ha przeliczeniowego – w tym zakresie bowiem prawidłowo organ wskazał na brak takiej możliwości, co jak wykazano nie jest jednak ustaleniem wystarczającym to rozstrzygnięcia o istocie sprawy), a także dotyczących częściowo uznaniowej wysokości przyznanego świadczenia, Sąd zobligowany był uchylić zaskarżoną decyzję z uwagi na istotne naruszenie art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 136 i art. 140 k.p.a., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania co do dalszego postępowanie wynikają wprost z motywów wyroku Sądu.
Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło