II SA/Bd 649/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik ( spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2008r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...]nr [...]z dnia [...] maja 2008r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją [...] z dnia [...] (znak [...]) Prezydent Miasta I. nałożył na B. Z. karę pieniężną w wysokości 541,62 zł. za zajęcie bez wymaganego zezwolenia pasa drogowego drogi gminnej ulicy P. w I., poprzez lokalizację reklamy o powierzchni 1,18 m² w okresie od 3 marca do 22 kwietnia 2008 r. W motywach rozstrzygnięcia organ, powołując się na art. 40 ust. 12 pkt 1 w związku z pkt 6 ustawy z dnia 21 marca 1995 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115) wskazał, iż powyższa kara wymierzona została jako dziesięciokrotność opłaty będącej iloczynem liczby metrów kwadratowych powierzchni reklamy 1,18 (wymiary reklamy 0,85 m x 0,70 m x 2 – reklama dwustronna), liczby dni zajmowanego pasa drogowego, w omawianym przypadku – 51 dni i stawki opłaty za zajęcie 1m², wynoszącej 0,90 zł. Iloczyn wszystkich wskazanych wartości łącznie stanowi kwotę 541,62 zł. (1,18 x 51 x 0,90 x 10 = 541,62 zł.). Jak wynika z dalszej części uzasadnienia, B. Z. została w dniu umieszczenia tablicy reklamowej (3 marca 2008 r.) poinformowana przez pracowników Wydziału Dróg i Transportu Urzędu Miasta o konieczności posiadania zezwolenia na wywieszenie przedmiotowej tablicy. Mimo to stosowny wniosek złożyła dopiero w dniu 23 kwietnia 2008 r., czyli już po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia i wymierzenia kary pieniężnej (10 kwietnia 2008 r.). Decyzją Nr [...], wydaną w dniu [...] zezwolono B. Z. na umieszczenie reklamy w pasie drogowym ulicy P. w I. od dnia złożenia wniosku, co oznacza, że w dniach 3 marca 2008 r. – 22 kwietnia 2008 r. reklama zajmowała pas drogowy bez zezwolenia. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu, B. Z. oświadczyła, że w istocie poinformowano ją o konieczności uiszczenia opłaty za umieszczoną przez nią reklamę i złożenia wniosku o zezwolenie zajęcia pasa drogowego, jednakże nie mogła tego uczynić natychmiast, ze względu na rozliczne obowiązki związane z prowadzeniem firmy. W związku z powyższym stosowne pismo odwołująca się planowała złożyć przy najbliższej nadarzającej się okazji, którą było wniesienie wniosku o wymianę dowodu osobistego co uczyniła, nie wiedząc, że konieczne jest również posiadanie mapki sytuacyjnej, o wydanie której również należy złożyć wniosek. Komplet dokumentów został w następstwie powyższych okoliczności złożony przez odwołującą się w dniu odbioru dowodu osobistego, czyli [...] Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wskazał organ II instancji zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w formie decyzji administracyjnej, natomiast jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, B. Z. zajmowała pas drogowy ulicy P. w I. , poprzez umieszczenie w nim reklamy bez wymaganego zezwolenia, przez okres 51 dni. Fakt ów potwierdzony został przez pracowników Wydziału Dróg i Transportu Urzędu Miasta I., którzy sporządzili na tę okoliczność stosowną dokumentację fotograficzną. Jak stwierdził organ odwoławczy, wysokość kary pieniężnej ustalona została przez organ I instancji zgodnie z parametrami przyjętymi w ustawie o drogach publicznych, w związku z czym wydana w tym przedmiocie decyzja nie narusza prawa, zwłaszcza, że nałożenie kary nie mieści się w granicach uznania administracyjnego, jest bowiem warunkowane ustawą, która nie przewiduje zmniejszania ustalonej kary, ani odstąpienia od jej wymierzenia. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skardze B. Z. wniosła o uchylenie decyzji zarówno I, jak i II instancji. Skarżąca podniosła, iż nałożona na nią kara jest bezzasadna, bowiem oznaczenie budynku, w którym mieści się siedziba przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą należy do jego obowiązków, zgodnie z ustawą z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.). Oznaczenie nazwy firmy i przedmiotu działalności nie jest reklamą, a wykonaniem wynikającego z ustawy obowiązku, w związku z czym nałożenie w tym przedmiocie kary jest sprzeczne z prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.wniosło o jej oddalenie. Organ nie podzielił w niej argumentu skarżącej wykonania przez nią obowiązku ujętego w art. 11 ustawy Prawo działalności gospodarczej, bowiem jest to akt nieobowiązujący, zastąpiony przez ustawę z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095). Nowe przepisy regulujące działalność gospodarczą nie nakładają natomiast na przedsiębiorców obowiązków wynikających z art. 11 poprzednio obowiązującej ustawy. W myśl z kolei art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych, umieszczony przez skarżącą szyld bezsprzecznie stanowi reklamę, która podlega opłacie zgodnie z unormowaniami zawartymi w tej ustawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które należało wziąć pod uwagę z urzędu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 40 ust. 12 pkt 1 w związku z art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1995 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.). Zgodnie z wymienionymi przepisami za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam wymierza się karę pieniężną stanowiącą 10-krotność opłaty ustalonej stosownie do art. 40 ust. 6. Pasem drogowym jest, w rozumieniu art. 4 pkt 1 wskazanej ustawy, wydzielony linami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. W świetle znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów – wypisu z rejestru gruntów oraz urzędowego dokumentu geodezyjnego z zaznaczonymi linami granicznymi pasa drogowego ulicy P. i oznaczeniem usytuowania tablicy istniejącej, a także kserokopii fotografii tablicy w tle ulicy, bezsporny jest fakt zajmowania części pasa drogowego przez umieszczoną prostopadle do ściany budynku wspominaną tablicę z napisami "Biuro podatkowo-księgowe" i Zakład fryzjerski – Ania". Jak trafnie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, tablica stanowi reklamę biura i zakładu, a obwiązująca ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U z 2007 r., Nr 155, poz.1095) nie reguluje kwestii oznaczania miejsca prowadzonej działalności. W myśl art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych reklamą jest nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że jeśli tablica zajmująca pas drogowy stanowi, tak jak w niniejszym przypadku, widoczną dla użytkowników ulicy (czyli odbiorców) informację o rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej w miejscu jej umieszczenia (lub innym), to stanowi ona reklamę, za której usytuowanie bez zezwolenia organ zobligowany jest wymierzyć karę. Bez znaczenia przy tym dla wymierza kary są przyczyny nie wystąpienia o odpowiednie zezwolenie lub zbyt późnego wystąpienia o nie. Jeśli skarżąca chciałaby uniknąć koniczności uzyskania zezwolenia i jego opłacenia, nie ma przeszkód by odpowiednio mniejszy szyld informacyjny umieścić na ścianie budynku w taki sposób, by nie kolidował on z pasem drogowym. Przepis art. 40 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych stanowi, że opłatę za zajęcie pasa drogowego m.in. w celu reklamy ustala się jako iloczyn powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m² pasa drogowego (określonej uchwałą rady gminy). Karę natomiast za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia wymierza się, jak wynika z ust. 12 wymienionego przepisu, jako 10 –krotność opłaty ustalonej w powyższy sposób. Unormowania te nie uzależniają wysokości ani opłaty, ani kary od innych jeszcze przesłanek, to jest np. od liczby zamieszczonych na tablicy reklam, jak również od tego, czy reklamy widnieją na obydwu stronach tablicy, czy też na jednej stronie. W niniejszym przypadku zaś iloczyn elementów uwzględnianych, stosownie do art. 40 ust. 6, przy ustaleniu opłaty pomnożono przez dwa, uznając to za uzasadnione dwustronnością reklamy na tablicy (umieszczeniem jej na obydwu stronach tablicy). Efektem tego było zawyżenie przez organ I instancji o 100% najpierw obliczonej w oparciu o art. 40 ust. 6 opłaty, a w dalszej konsekwencji –nałożonej na skarżącą kary. Uznając w związku z powyższym, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Inowrocławia wydane zostały z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego w stopniu rzutującym na wynik sprawy, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jak w sentencji wyroku.