II SA/Bd 650/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-09-28
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Elżbieta Piechowiak, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres 6 lat, przez który studentowi przysługuje stypendium rektora, należy liczyć od momentu rozpoczęcia studiów, czy od momentu faktycznego pobierania stypendium po spełnieniu kryteriów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędna jest interpretacja organów stypendialnych, zgodnie z którą 6-letni okres przysługiwania stypendium rektora należy liczyć od momentu rozpoczęcia studiów. Sąd stwierdził, że pojęcie 'przysługiwania świadczeń' należy rozumieć potocznie jako świadczenie faktycznie przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów, a nie jedynie jako posiadanie statusu studenta. W związku z tym, do obliczenia 6-letniego okresu należy wliczać jedynie te okresy, w których student faktycznie pobierał stypendium lub spełniał przesłanki do jego otrzymania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania studentowi M. L. stypendium rektora. Organy uznały, że student przekroczył 6-letni okres, przez który przysługuje świadczenie, licząc ten okres od momentu rozpoczęcia studiów. Student argumentował, że należy liczyć jedynie okres faktycznego pobierania stypendium po spełnieniu kryteriów. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej, student wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Edukacji Narodowej oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu M. K. w T. i zasądził od Odwoławczej Komisji Stypendialnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu M. K. w T. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium rektora 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu M. K. w T. z dnia [...] grudnia 2020r., 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...].12.2020 r. Komisja Stypendialna Uniwersytetu M. K. w T., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 256 ze zm.), art. 93 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. 2020 r., poz. 85 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 i 2 zarządzenia nr [...] Rektora UMK z dnia [...] października 2019 r. - Regulamin świadczeń dla studentów Uniwersytetu M. K. w T. (t.j. Biuletyn Prawny UMK z 2020 r., poz. 360), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...].10.2020 r., orzekła o nie przyznaniu M. L. stypendium rektora.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 93 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 4 ust. 1 i 2 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu M. K. w T., stypendium rektora przysługuje studentowi studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Stypendium rektora nie przysługuje studentowi posiadającemu tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny. Nie przysługuje również studentowi posiadającemu tytuł zawodowy licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia.
W związku z powyższym orzeczono, że przyznanie zainteresowanemu stypendium rektora nie jest możliwe.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. L. podniósł, że wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., należy je odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, musi mieć znaczenie to, czy student występował o świadczenie i czy zostało mu ono przez uczelniany organ stypendialny przyznane, tj. czy pobierał świadczenie.
Zdaniem odwołującego zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 86 ust. 1 p.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o przyznanie stypendium, ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego stypendium (art. 87 p.s.w.n. określa przesłanki prawa do ubiegania się o stypendium socjalne, w art. 89 p.s.w.n. wskazano warunki uzyskania stypendium dla osób niepełnosprawnych, w art. 91 p.s.w.n ustalono warunki stypendium rektora).
Oznacza to w przekonaniu odwołującego, że aby świadczenie przysługiwało, muszą zostać spełnione co najmniej trzy warunki:
• ubiegający się musi mieć status studenta;
• ubiegający się musi wyrazić wolę ubiegania się o pomoc,
• ubiegający się musi spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danej kategorii pomocy finansowej.
Strona zwróciła też uwagę, że art. 93 ust 2 p.s.w.n stanowi, iż świadczenia przysługują studentowi nie dłużej, niż przez okres 6 lat, a w omawianym przypadku, gdy stypendium jest przyznawane na 9 miesięcy, nie sposób jest do okresu 6 lat przysługiwania stypendium, zaliczać trzech miesięcy wakacji, podczas których nie może otrzymać świadczenia. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje przez cały rok kalendarzowy. W każdym roku maksymalny upływ okresu to 9 miesięcy. Ustawodawca nie posłużył się pojęciem roku akademickiego, tylko kalendarzowego, co należy uznać za zabieg świadomy.
Ponadto skarżący podkreślił, iż zdobył nie tylko wystarczającą średnią uprawniającą do zdobycia stypendium rektora (4,88), ale również wystąpił podczas ubiegłego roku akademickiego na międzynarodowej konferencji naukowej, intensywnie uczestniczy w życiu naukowym uczelni. Oprócz tego jest członkiem Komisji Rewizyjnej Studenckiej Towarzystwa Naukowego oraz Studenckiego K. Naukowego. W zeszłych latach był współautorem wielu prac naukowych. Jest zaangażowany również w działalność Międzynarodowego Stowarzyszenia S. M. I.-Poland.
Odwołujący dodał również, że powyższy kierunek interpretacyjny jest zgodny z linią orzeczniczą nakreśloną przez sądy administracyjne w podobnych sprawach: wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 czerwca 2021 r., sygn. akt. II SA/Go 155/20, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 462/20, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. II SA/Sz 222/20, wyrok WSA w Kielcach z dnia 23 września 2020 r., sygn. II SA/Ke 356/20.
Minister Edukacji Narodowej po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 91 wymienionej ustawy, stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe. Szczegółowe zasady przyznawania świadczeń studentom określone zostały na mocy art. 95 wymienionej ustawy, w Regulaminie.
Odnosząc się do argumentów wymienionych w odwołaniu zauważono, że kwestia możliwości przyznania stypendium osobom studiującym powyżej 6 lat została uregulowana zarówno w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jak i w ust. 1 § 4 Regulaminu. Ust. 2 § 93 wymienionej ustawy mówi, że świadczenia przysługują studentowi na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że zainteresowany odbywał kształcenie na następujących kierunkach:
• od [...].10.2012 r. do [...].04.2014 r. studia na kierunku filologia słowiańska, studia stacjonarne pierwszego stopnia,
• od [...].10.2013 r. do [...].03.2014 r. studia na kierunku weterynaria, studia stacjonarne jednolite magisterskie,
• od [...].10.2014 do [...].09.2015 r. studia na kierunku chemia, studia stacjonarne pierwszego stopnia,
• od [...].10.2015 r. do [...].11.2017 r. studia na kierunku weterynaria, studia stacjonarne jednolite magisterskie,.
• od [...].10.2017 r. do [...].10.2018 r. studia na kierunku lekarskim, studia niestacjonarne jednolite magisterskie,
• od [...].10.2018 r. do chwili obecnej studia na kierunku lekarskim, studia stacjonarne jednolite magisterskie.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego na swojej stronie internetowej, w zakładce "Świadczenia dla studentów od [...] października 2019 r." zamieściło informację, że świadczenia przysługują studentom nie dłużej niż przez okres 6 lat co oznacza, łączny okres (nieprzekraczający 6 lat kalendarzowych, tj. 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia, czy je pobiera, a 6-letni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta na pierwszym kierunku studiów. Termin ten biegnie także, gdy osoba przebywa na urlopie od zajęć, ale nadal pozostaje studentem. W przypadku przerwania studiów i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa.
Ponadto nadmieniono, że do 6-cio letniego okresu przysługiwania świadczeń wlicza się także okresy studiowania sprzed wejścia ustawy tj. sprzed [...] października 2018 r., natomiast prawo do świadczeń nie przysługuje także studentowi posiadającemu tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny, licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeśli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia, w tym również tytuł uzyskany za granicą.
Przeliczając okres czasu gdy odwołujący był studentem, 6 lat czyli 72 miesiące studiowania upłynęły w dniu [...] lutego 2019 r.
Odnośnie argumentu, że interpretacja przepisów jest zgodna z orzecznictwem sądów administracyjnych w podobnych sprawach tj. II SA/Go 155/20, lII SA/Gd 462/20, lI SA/Sz 222/20, II SA/Ke 356/20, organ odwoławczy wyjaśnił, że orzeczenia te nie wiążą komisji stypendialnych w sprawie, a ministerstwo nadzorujące szkolnictwo wyższe nie zmienia swojego stanowiska w sytuacji wskazanych orzeczeń sądów administracyjnych. Ponadto, co do wykładni przepisu art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie wypowiedział się jeszcze Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK dopiero zajęcie stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny ukształtowałoby linię orzeczniczą, którą mogłyby uwzględnić organy stypendialne w sytuacji rozbieżnych wykładni przepisów prawa stosowanych przez wojewódzkie sądy administracyjne i ministerstwo nadzorujące szkolnictwo wyższe.
Sytuacja w tym zakresie jest rozwojowa, bowiem w dniu 16 lutego 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt III OSK 3219/21) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora, na który między innymi odwołujący się powołał (sygn. akt II SA/Go 155/20). Zauważono także, że nawet wojewódzkie sądy administracyjne nie są zgodne, co do wykładni przepisu art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – orzeczenie sygn. akt Ill SA/Gl 247/20.
W skardze do Sądu M. L. wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.; zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego oraz rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mającego znaczenie dla sprawy:
1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.2020.256, zwanego dalej k.p.a.) - poprzez nie zebranie i nie rozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy -naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez Organ, że do 6-cio letniego okresu przysługiwania świadczeń wlicza się także okresy studiowania a nie tylko pobierania stypendium
2. art. 7a k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia sprawy na korzyść strony (studenta) w sytuacji gdy w sprawie pozostawały wątpliwości co do natury sprawy;
3. art. 7b k.p.a. poprzez brak współdziałania ze sobą Organów z zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, w wyniku czego Organ nie miał na względzie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli ani sprawności postępowania. Organ nie posługiwał się środkami adekwatnymi do charakteru okoliczności i stopnia złożoności przedmiotowej sprawy;
4. art. 9 k.p.a. Organ wydając decyzję na podstawie wybiórczych i niekompletnych, informacji dokumentów oraz wypowiedzi - nie wykonał swojego obowiązku co do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły lub mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w wyniku czego, mimo że Organ ma obowiązek czuwać, aby skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa - nie udzielił mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;
5. art. 11 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie skarżącemu zasadności przesłanek, którymi kierował się Organ przy załatwianiu sprawy, to jest nie wyjaśnił dlaczego do 6-cio letniego okresu przysługiwania stypendium wlicza się okresy studiowania przed wejściem w życie ustawy tj. sprzed [...] października 2018 roku;
6. art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018 poz. 1669) z związku z art. 93 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku - Prawo o szkolnictwie wyższy i nauce (Dz.U. 2018 poz. 1668 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, a przez to błędne zastosowanie i uznanie, że do 6-cio letniego okresu przysługiwania stypendium, należy uznać okres w którym skarżący posiada status studenta, a nie faktycznie pobiera stypendium
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 93 ust. 2 i 3 ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 4 ust. 1 i 2 zarządzenia nr [...] Rektora UMK z dnia [...] października 2019 roku Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu M. K. w T. (Biuletyn Prawny UMK z 2019 r., poz. 326 ze zm.) poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie należy przyznać stypendium rektora z powodu hipotetycznego przekroczenia 6-cio letniego okresu przysługiwania stypendium,
W uzasadnieniu zarzutów skargi jej autor podniósł, że wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., należy je odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów Programu Stałego ds. Wymiany Naukowej, Członek Zespołu Ogólnopolskiego Programu Stałego ds. Praw Człowieka i Pokoju ds. Współpracy Międzynarodowej).
Skarżący podkreślił, że powyższy kierunek interpretacyjny jest zgodny z linią orzeczniczą nakreśloną przez sądy administracyjne w podobnych sprawach: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. II SA/Ol 107/20; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 462/20; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. II SA/Sz 222/20; wyrok WSA w Kielcach z dnia 23 września 2020 r., sygn. II SA/Ke 356/20; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. II SA/Sz 260/20.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami prawa procesowego, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że narusza on bądź przepisy prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisy dające podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania. Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że narusza ona prawo materialne i procesowe w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia.
Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Minister Edukacji Narodowej z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Komisji Stypendialnej tejże uczelni z dnia [...] grudnia 2020 r. o odmowie przyznania skarżącemu stypendium rektora.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 z późn. zm.) oraz postanowienia Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu M. K. w T. zawartego w Zarządzeniu nr [...] Rektora Uniwersytetu M. K. w T. z dnia [...] października 2019r.
Stypendium rektora, o które ubiegał się skarżący jest świadczeniem w ramach pomocy materialnej dla studentów przewidzianym w art. 86 ust.1 pkt 4 ustawy. Zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1(a zatem także stypendium rektora wymienione w art. 86 ust. 1 pkt 4), przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.
Organy obu instancji wydając decyzje w sprawie dokonały interpretacji powołanego przepisu w ten sposób, iż uznały, że do obliczenia powyższego terminu kluczowy jest okres, w jakim skarżący posiadał status studenta, ustalając tym samym, że na moment złożenia wniosku o przyznanie stypendium skarżący posiadał status studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. W kontekście sposobu obliczania poszczególnych okresów wliczających się do sześcioletniego terminu, o którym mowa w treści art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy organ przyjął założenie, iż w przepisach ustawy nie wskazano, aby okres 6 lat dotyczył wyłącznie okresów studiów, w których student pobierał stypendium lub spełniał przesłanki do pobierania danego stypendium, stąd uwzględniono wszystkie okresy, kiedy dana osoba miała status studenta, a zatem potencjalnie mogła pobierać świadczenia określone w art. 86 ust. 1 ustawy. O zaistnieniu negatywnej przesłanki przyznania stypendium rektora, zdaniem organów obu instancji, decydował zatem wyłącznie okres studiowania.
W ocenie Sądu wykładnia art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce dokonana w niniejszej sprawie przez organy stypendialne UMK jest błędna. Organy przyjęły bowiem, że pojęcie "przysługiwania świadczeń" jest tożsame z pojęciem "przysługiwania statusu studenta". Natomiast takie rozumienie omawianego pojęcia nie wynika z treści art. 93 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wymieniona ustawa nie zawiera własnej definicji pojęcia "przysługiwania świadczenia". Wobec braku definicji ustawowej, pojęcie to należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów.
W związku z tym nie można podzielić poglądu organu odwoławczego, że dla biegu okresu, w którym można otrzymać stypendium nie ma znaczenia, czy student występował o świadczenia oraz czy zostało mu ono przyznane przez właściwy organ uczelni, to jest czy pobierał świadczenie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 106/20 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 155/20 i przytoczony w tych orzeczeniach pogląd doktryny).
Wykładnia językowa wyklucza zatem możliwość zrównania znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczeń", o którym mowa w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenia" (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 155/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 460/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 106/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 107/20 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r., II SA/Sz 222/20).
Zasadnym jest zatem stwierdzenie, że w świetle art. 86 ust. 1 ustawy student może jedynie ubiegać się o przyznanie stypendium. Samo posiadanie statusu studenta nie jest równoznaczne z przysługiwaniem prawa do stypendium. Sześcioletni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy powiązano bowiem bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta przez osobę ubiegającą się o jedną z form pomocy materialnej.
Mając powyższe na uwadze, 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy należy zatem odnosić do okresu, w którym student spełniał przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie był beneficjentem takiej pomocy przyznanej mu przez organy uczelni. To właśnie ten czas zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy nie może przekroczyć łącznie 6 lat.
Nie można zaś, jak błędnie przyjęły w niniejszej sprawie organy stypendialne, wiązać początku tego okresu z momentem rozpoczęcia studiów przez studenta ubiegającego się o przyznanie pomocy. Skoro bowiem z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania, to jest otrzymywania świadczeń stypendialnych, to nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec termin 6 lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Reasumując, należy stwierdzić, że badając zaistnienie przesłanek przyznania skarżącemu wnioskowanego stypendium orzekające w sprawie organy do sześcioletniego okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy wliczyły cały okres studiowania przez skarżącego, nie rozważając, czy rzeczywiście świadczenie to skarżącemu przysługiwało w rozumieniu wyżej wskazanym. W konsekwencji powyższego przyjęcie, iż wspomniany sześcioletni okres upłynął, a tym samym odmowa przyznania skarżącemu stypendium była uzasadniona, nie zasługuje na akceptację.
Wobec powyższego Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy przez błędną jego wykładnię. Konsekwencją wymienionego uchybienia było ponadto naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, to jest art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niedokonanie ustaleń dotyczących okresów pobierania przez skarżącego świadczeń istotnych dla ustalenia przysługiwania prawa do stypendium rektora. Powyższe względy uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również uchylenie decyzji ją poprzedzającej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną, którą jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a.
R.. O. J.. B. E.. P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło