II SA/Bd 651/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa ( Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ), na rzecz radcy prawnego E. I. kwotę 292,80 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 651/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. znak: [...] Prezydent Miasta G, działając na podstawie art. 20, art. 24, art. 6, art. 10, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych po rozpatrzeniu sprawy H. K, orzekł o zmianie w części swej decyzji z dnia [...] października 2006 r. znak: [...]w ten sposób, że uchylił wypłatę zasiłku rodzinnego na dziecko: A. K. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na mocy decyzji z dnia [...] października 2006 r. znak: [...] przyznano H. K. na syna K. A. zasiłek rodzinny na okres od [...] września 2006 r. do [...] sierpnia 2007 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na okres od [...] września 2006 r. do [...] maja 2007 r. W dniu [...] grudnia 2006 r. H. K. poinformowała organ, że z dniem [...] stycznia 2007 r. wraca do pracy i rezygnuje z dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. znak: SR. [...] uchylono wypłatę w/w dodatku. Ponadto wskazano, że H. K. zaświadczenie zakładu pracy o wysokości wynagrodzenia osiągniętego za pierwszy pełen miesiąc po powrocie do pracy po urlopie wychowawczym, złożyła do organu pierwszej instancji w dniu [...] maja 2007 r. Ustalono, że dochód H. K. w miesiącu styczniu 2007 r. stanowiło wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł (netto) oraz alimenty zasądzone na syna K. A. w kwocie [...] zł. Wobec powyższego ustalono, iż miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł, a w przeliczeniu na jedną osobę wynosi [...] zł. Przekroczone zostało zatem kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego. Odwołanie od wym. decyzji wniosła H. K. zarzucając, że decyzja jest krzywdząca, gdyż poinformowała właściwy organ o powrocie do pracy, lecz dopiero po jakimś czasie dostała wezwanie do przedłożenia zaświadczenia o dochodzie. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T na podstawie art. 3 pkt 24 lit. a, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), § 18 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia 14 czerwca 2007 r. (znak: [...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż organ pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję. Zdaniem SKO stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Zwrócono uwagę, że H. K, ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji nie kwestionuje. Odwołanie dotyczy w głównej mierze stwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż świadczenia pobrane przez stronę uznać należy za nienależne pobrane i podlegające zwrotowi, co będzie orzeczone w odrębnej decyzji. SKO wskazało, że z zaświadczenia z dnia [...] maja 2007 r. wynika, że wynagrodzenie H. K. za miesiąc styczeń 2007 r., ustalone zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, wyniosło [...] zł. Do dochodu rodziny doliczono alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie, zasądzone od sierpnia 2006 r. Łączny dochód wyniósł zatem [...] zł, tj. [...] zł na osobę w rodzinie. Uzyskanie dochodu, w myśl art. 3 pkt 24 lit a ww. ustawy jest uzyskaniem dochodu spowodowane zakończeniem urlopu wychowawczego, a stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 504,00 zł. Tak więc dochód rodzinny H. K., po uwzględnieniu dochodu uzyskanego, przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy i tym samym H. K. od dnia [...] lutego 2007 r. nie spełnia warunków do otrzymywania świadczeń rodzinnych w formie zasiłku rodzinnego. Postawę uchylenia decyzji o świadczeniach rodzinnych stanowi art. 32 powołanej ustawy, w myśl którego, organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zamianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Na powyższą decyzję skargę złożyła H. K., wskazując, że jest ona dla niej krzywdząca, ponieważ nie ukrywała swojej sytuacji i nabycia dochodów, i złożyła rezygnację z pobieranego dodatku oraz dostarczyła zaświadczenie o powrocie do pracy. Gdyby w odpowiednim czasie stwierdzono brak prawa do zasiłku, to by tych pieniędzy nie pobrała. Obecnie nie stać jej na spłatę za trzy miesiące pobranego zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując iż opierając się na przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w tym na art. 5 ust. 1 ustawy, organ odwoławczy uznał za prawidłowe zaskarżone rozstrzygnięcie, z uwagi na nie spełnienie od dnia [...] lutego 2007 r. kryterium dochodowego wynoszącego [...] zł na osobę w rodzinie, czego skarżąca nie kwestionowała w odwołaniu jak i skardze. Wskazano także, że skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w skardze, odnosi się do obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego, zasygnalizowanego w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, podnosząc, że nie stać jej na spłatę pobranego za trzy miesiące zasiłku rodzinnego. Organ wskazał, że stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie stanowi podstawę do stwierdzenia braku prawa skarżącej do zasiłku rodzinnego i uchylenia decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych, a sprawa nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie była przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Występujący na rozprawie pełnomocnik – z urzędu – skarżącej poparł skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzut naruszenia prawa organu art. 25 ust. 1 ustawy oświadczeniach rodzinnych poprzez nie pouczenie strony o jego treści, co stanowi naruszenie art. 9 kpa (Nadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie od organu stosownych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one uiszczone przez skarżącą w całości ani w części). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności administracji publicznej. Kontrola ta, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast art. 133 § 1 (zd. 1) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowią m.in., że sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc to, a w szczególności ostatnie stwierdzenie do niniejszej sprawy należy zauważyć, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było wyłączenie uchylenie decyzji o wypłacie świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku rodzinnego. Nie było natomiast przedmiotem postępowania rozstrzygnięcie o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego. Żaden z organów w niniejszej sprawie decyzji takiej nie wydał. O ile taka decyzja zostanie wydana w przyszłości, to oczywiście będzie ona mogła być przedmiotem odrębnej skargi, o ile – rzecz oczywista spełnione będą przesłanki ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Zbędne jest więc w odniesieniu do niniejszej sprawy rozpoznanie zasadności zgłoszonego na rozprawie zarzutu o naruszenie art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 9 kpa. Nawiasem mówiąc art. 25 ust. 1 stanowi, że w przypadku zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne. Z analizy skargi wynika niezbicie, że skarżąca podważa zasadność żądania od niej "spłaty za trzy miesiące pobranego zasiłku" (chociaż wcale nie wynika to – co trzeba jeszcze raz podkreślić - z zaskarżonej decyzji; nawiasem mówiąc w odpowiedzi na skargę organ zwracając uwagę na treść skargi m.in. stwierdził "...poczynione ustalenia... mogą nie pozwolić na uznanie tych świadczeń za nienależne pobrane, gdyż akta sprawy wskazują, że skarżąca nie była pouczona o braku prawa do ich pobierania"), tym niemniej kierując się treścią przytoczonego na początku tej części uzasadnienia art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. zbadał legalność zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym należy stwierdzić przede wszystkim, że z znajdującego się w aktach zaświadczenia z dnia [...] maja 2007 r. wynika, że wynagrodzenie skarżącej za pracę w styczniu 2007 r., ustalone zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych, wyniosło [...] zł. Do dochodu rodziny należało też doliczyć alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie, przyznane skarżącej od dnia [...] sierpnia 2006 r., ustalone ugodą przed sądem Rejonowym w G. dnia [...] sierpnia 2006 r. w sprawie III RC [...]. Tak więc łączny dochód wniósł [...] zł, tj. [...] zł na osobę w rodzinie skarżącej. Uzyskaniem dochodu, w myśl art. 3 pkt 24 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest natomiast uzyskanie dochodu spowodowane zakończeniem urlopu wychowawczego. Tymczasem zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 504,00 zł. Tak więc uwzględniając dochód uzyskany należy stwierdzić, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę u skarżącej, przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co oznacza, że skarżąca od dnia [...] lutego 2007 r. faktycznie nie spełnia warunków do otrzymywania świadczeń rodzinnych w formie zasiłku rodzinnego. Nadto dodatkowo należy także wskazać na treść art. 32 powołanej ustawy, z którego wynika m.in., że organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. W tym stanie rzeczy uznając, iż organ nie naruszył prawa należało na podstawie art. 151 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. skargę oddalić. I dlatego orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Rozstrzygając o wniosku pełnomocnika skarżącej dotyczącym zasądzenia kosztów udzielonej pomocy prawnej, Sąd w oparciu o przepisy art. 250 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. i § 2 ust. 1 i 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, § 15 oraz 17 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustalonego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), orzekł jak w pkt 2 wyroku.