II SA/Bd 653/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-01-09
Skład orzekający: sędzia WSA Grzegorz Saniewski, sędzia WSA Renata Owczarzak, asesor WSA Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który sprzedał swoje gospodarstwo rolne przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach systemu dla małych gospodarstw, może zostać pozbawiony tej pomocy z powodu niespełnienia warunku posiadania gospodarstwa od co najmniej roku do dnia złożenia wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż gospodarstwa rolnego przed złożeniem wniosku o pomoc finansową nie stanowi przeszkody do jej przyznania, jeśli rolnik spełnia pozostałe warunki docelowe. Literalna wykładnia przepisów prowadzi do nieprawidłowych wniosków, a wykładnia funkcjonalna nie daje podstaw do pozbawienia pomocy. Proces ubiegania się o pomoc jest wieloetapowy, a odroczenie realizacji niektórych przesłanek w czasie nie może pozbawiać prawa do jej uzyskania.Stan faktyczny
Rolnik Z. B. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach systemu dla małych gospodarstw, deklarując przekazanie gospodarstwa rolnego. Wcześniej, w marcu 2016 r., sprzedał większość gruntów rolnych. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że rolnik nie spełnił warunku posiadania gospodarstwa od co najmniej roku do dnia złożenia wniosku. Rolnik złożył skargę do sądu administracyjnego, twierdząc, że spełnił wszystkie warunki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z siedzibą w S. z dnia [...] października 2016 r., nr [...].
Decyzją z dnia [...].10.2016 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w S. orzekł o odmowie przyznania Z. B. pomocy finansowej w ramach poddziałania "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W uzasadnieniu tej decyzji orzekający organ podniósł, iż w dniu [...].10.2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w S. wpłynął wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach poddziałania "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi" w ramach PROW na lata 2014-2020, złożony przez Z. B., który zadeklarował do przekazania grunty rolne o powierzchni 2,13 ha położone w powiecie lipnowskim, obejmujące dwie działki ewidencyjne o nr: 249/4, 255/3. We wniosku producent oświadczył, że 70% przekazywanego gospodarstwa rolnego stanowią grunty rolne, które co najmniej od jednego roku są własnością lub współwłasnością wnioskodawcy. Powierzchnia gruntów rolnych pozostawionych na własne potrzeby wnioskodawcy wynosiła 0,09 ha.
Wnioskodawca dołączył do wniosku m.in. umowę sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego (repertorium A Nr [...]) z dnia [...].03.2016 r., na podstawie której sprzedał działki nr [...] po połowie: J. T. i K. N.. Do wniosku zostało również dołączone oświadczenie wnioskodawcy i przejmującego o podjęciu zobowiązania do zawarcia umowy przekazania gospodarstwa rolnego, na którym dopisano adnotację: "Gospodarstwo od Pana Z. B. zostało zakupione w dniu [...].04.2016 r."
Uwzględniając ustalony powyżej stan faktyczny sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w S. orzekł, iż podstawą odmowy przyznania pomocy finansowej było niespełnienie przez Z. B. warunków przyznania pomocy tj. na dzień złożenia wniosku, wnioskodawca nie był rolnikiem i nie uczestniczył w systemie dla małych gospodarstw.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. B. podniósł, że nie można jednocześnie przekazać gospodarstwa rolnego i jednocześnie być w jego posiadaniu. Strona wyjaśniła, że wniosek o przyznanie płatności na rok 2016 nie został złożony z powodu zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży działek.
Wobec powyższego w ocenie odwołującego się, warunki do przyznania pomocy finansowej zostały spełnione, dlatego wniósł o pozytywne rozpatrzenie odwołania.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy uzasadniając decyzję wskazał, że w przedmiotowej sprawie Z. B. we wniosku z dnia [...].10.2016 r. w sekcji VIII wskazał, iż powierzchnia gospodarstwa będącego jego własnością co najmniej od roku do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy wynosi 2,22 ha, zaś w sekcji I wniosku zadeklarował, że uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw, lecz powyższe dane stoją w sprzeczności z dokumentami załączonymi do wniosku oraz danymi, którymi dysponuje ARiMR. Jak bowiem wynika z dołączonej do wniosku umowy sprzedaży z dnia [...].03.2016 r. zawartej w formie aktu notarialnego (Repertorium A nr [...]), Z. B. sprzedał po połowie: J. T. i K. N. działki nr 249/4 i nr [...] o łącznej powierzchni 2,13 ha. Wydanie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło z dniem sprzedaży tj. [...].03.2016 r. Tym samym z dniem [...].03.2016 r. doszło do przeniesienia własności i posiadania ww. działek, zaś prawo własności i posiadanie przysługiwało Z. B. jedynie w stosunku do działki nr [...] o powierzchni 0,09 ha, wydzielonej z działki nr [...] dla korzystania z budynku mieszkalnego.
Jak wynika z danych posiadanych przez ARiMR, Z. B. nie złożył wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 i powyższe ustalenia faktycznie zdaniem organu II instancji są niesporne, gdyż odwołujący nie kwestionuje ani faktu przekazania gospodarstwa rolnego, na które składały się działki nr [...], ani tego, że nie ubiegał się o przyznanie płatności na rok 2016.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że na dzień złożenia wniosku (4.10.2016 r.) Z. B. nie był w posiadaniu gospodarstwa rolnego i nie prowadził działalności rolniczej, a zgromadzone w sprawie dowody jednoznacznie wskazują, iż wnioskodawca nie spełnił wymogów określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 i § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków, trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach poddziałania "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 598). Przepisy tego rozporządzenia wymagają aby warunek trwałego przekazania gruntów rolnych dotyczył gruntów rolnych będących własnością lub współwłasnością rolnika co najmniej od roku do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy, a nie do dnia zawarcia umowy sprzedaży.
Organ II instancji wyjaśnił również, że na dzień składania wniosku o przyznanie pomocy w ramach przedmiotowego poddziałania PROW, wnioskodawca winien wykazać się posiadaniem gospodarstwa rolnego i uczestniczeniem w systemie dla małych gospodarstw, a nie przekazaniem gospodarstwa rolnego. Dopiero po otrzymaniu decyzji o przyznaniu pomocy finansowej rolnik jest zobowiązany przekazać gospodarstwo rolne i zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej, co z kolei warunkuje wypłacenie przyznanej pomocy finansowej, na złożony w terminie 90 dni wniosek o płatność.
Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne i prawne organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zastosował do sytuacji zaistniałej w przedmiotowej sprawie przepisy § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2016 r. i wobec bezspornego stanu faktycznego sprawy, czyli braku uczestnictwa Z. B. w systemie dla małych gospodarstw z uwagi na przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, brak jest możliwości przyznania żądanej przez stronę pomocy.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu wskazano, że nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem odwołujący sam przyznaje, że nie złożył wniosku o przyznanie płatności na rok 2016, a tym samym nie uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw. Jednocześnie umowa z dnia [...].03.2016 r. nie jest umową przedwstępną, ale umową sprzedaży, która przenosi własność działek zadeklarowanych we wniosku.
Ponadto podkreślono, że Z. B. składając wniosek o przyznanie pomocy, podpisał się pod oświadczeniem we wniosku, że znane są mu zasady ubiegania się i wypłaty pomocy określone w przepisach przywoływanego powyżej rozporządzenia.
W skardze do sądu Z. B. podniósł, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz zasad logicznego rozumowania. Nadto wskazał, że spełnił wszystkie warunki przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw rolnych, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygniecia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm. zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013), Państwa członkowskie mogą ustanowić system dla małych gospodarstw zgodnie z warunkami określonymi w niniejszym tytule ("system dla małych gospodarstw").
Na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 349) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał Rozporządzenie z 18 kwietnia 2016r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach poddziałania "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2016r. poz. 598). W § 2 ust.1 rozporządzenia określono, że pomoc finansowa w ramach poddziałania "Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi", zwana dalej "pomocą", jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej (...)", będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące warunki:
1) uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw, o którym mowa w art. 61 rozporządzenia nr 1307/2013 i ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 1551 oraz z 2016 r. poz. 337);
2) trwale przekaże gospodarstwo rolne innemu rolnikowi będącemu osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który spełnia łącznie następujące warunki:
a) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,
b) jest wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
c) zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na przejętych gruntach rolnych, a w przypadku osoby fizycznej - do prowadzenia tej działalności osobiście, i zachowania całkowitej powierzchni gospodarstwa rolnego powiększonego w wyniku przejęcia gruntów rolnych, przez 5 lat od dnia przejęcia gospodarstwa rolnego
- zwanemu dalej "przejmującym gospodarstwo rolne";
3) jest wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
4) zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej od dnia przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz przejmującego gospodarstwo rolne i nie podejmie działalności rolniczej co najmniej przez 5 lat, licząc od dnia przekazania gospodarstwa rolnego;
5) po przekazaniu gospodarstwa rolnego nie będzie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników - w przypadku gdy rolnik w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników;
6) jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
7) w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy ma ukończone 18 lat.
Już sam tytuł rozporządzenia wskazuje, że pomoc przyznaje się na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi ( przejmującemu).
Podmiot spełniający dodatkowe kryteria a więc, który jest rolnikiem w rozumieniu rozporządzenia nr 1307/2013, uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw, trwale przekaże gospodarstwo rolne innemu rolnikowi, spełniającemu warunki określone w § 2 ust 2 lit a-c, jest wpisany do ewidencji producentów, zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, nie będzie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, jest pełnoletnim obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskie, może być beneficjentem pomocy.
W § 3 ust 1 rozporządzenia doprecyzowano przesłankę określoną w § 2 ust. 1 pkt 2 tj. spełnienie warunku trwałego przekazania gospodarstwa rolnego. Zgodnie z tym przepisem warunek trwałego przekazania gospodarstwa rolnego, uważa się za spełniony, jeżeli:
1) zostały przekazane wszystkie grunty rolne w rozumieniu przepisów o ewidencji gruntów i budynków oraz zwierzęta gospodarskie, objęte systemem dla małych gospodarstw wchodzące w skład gospodarstwa rolnego rolnika, będące zarówno przedmiotem jego odrębnej własności, jak również przedmiotem współwłasności, z zastrzeżeniem § 4;
2) przekazanie nastąpiło przez przeniesienie własności wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz zwierząt gospodarskich, o których mowa w pkt 1, na rzecz przejmującego gospodarstwo rolne, (...)
Ustęp 2 § 3 precyzuje zaś przedmiot trwałego przekazania. Może nim być wyłącznie gospodarstwo rolne, w którym co najmniej 70% wszystkich gruntów rolnych wchodzących w jego skład stanowią grunty rolne będące co najmniej od roku do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy własnością lub współwłasnością rolnika.
Skarżący wystąpił z wnioskiem o pomoc [...] października 2016r.
Na podstawie tego przepisu organ wywiódł, że skarżący nie spełnił warunku do otrzymania pomocy, gdyż na podstawie umowy sprzedaży z [...] marca 2016r. zbył gospodarstwo rolne, (w dniu zawarcia umowy zostało też wydane nabywcy), co spowodowało, że nie spełnił przesłanki - że co najmniej od roku do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy był właścicielem nieruchomości. W okresie od sprzedaży do dnia złożenia wniosku nie był właścicielem, nie posiadał gospodarstwa i nie prowadził działalności rolniczej.
Zgodnie z § 3 ust. 4 rozp., przekazanie gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, może nastąpić wyłącznie na podstawie umowy sprzedaży albo umowy darowizny. Warunek przekazania gospodarstwa rolnego uważa się za spełniony w dniu zawarcia umowy sprzedaży albo umowy darowizny, jeżeli w tym samym dniu nastąpiło wydanie przedmiotu umowy. W tych okolicznościach skarżący w dniu składania wniosku nie był w posiadaniu gospodarstwa rolnego, nie prowadził działalności rolniczej a przepisy rozporządzenia wymagają aby warunek trwałego przekazania gruntów rolnych dotyczył gruntów będących własnością lub współwłasnością rolnika co najmniej od roku do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
W ocenie organu w dniu składania wniosku zainteresowany powinien wykazać się posiadaniem gospodarstwa i uczestniczeniem w systemie dla małych gospodarstw a nie przekazaniem gospodarstwa. Dopiero po otrzymaniu decyzji o przyznaniu pomocy jest zobowiązany przekazać gospodarstwo i zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej.
Takie stanowisko wypływa z przewidzianej w rozporządzeniu procedury, która nie wymaga, by w momencie złożenia wniosku o przyznanie pomocy doszło do definitywnego przekazania gospodarstwa. Rozporządzenie przewiduje bowiem wieloetapowy proces zmierzający do uzyskania płatności.
Wniosek o przyznanie pomocy zawiera m.in. oświadczenie rolnika o zadeklarowanych do przekazania gruntach rolnych, stanowiących jego własność lub współwłasność. We wniosku należy jednocześnie podać dane przejmującego gospodarstwo rolne (a przejmującym jest ten, który zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na przejętych gruntach rolnych (v. § 2 ust. 2 lit. c)) i załączyć oświadczenie, na udostępnionym przez Agencję formularzu, w którym przejmujący gospodarstwo rolne zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na przejętych gruntach rolnych oraz kopię dokumentu tożsamości przejmującego gospodarstwo rolne.
W ocenie Sądu ratio legis takiej regulacji znajduje uzasadnienie w ograniczeniu ryzyka związanego ze skutkami wyzbycia się własności gospodarstwa bez gwarancji uzyskania pomocy. Dlatego też przekazanie gospodarstwa nie jest warunkiem bezwzględnym do spełnienia w momencie składania wniosku o przyznanie pomocy. Prawodawca przyjął, że w pierwszej kolejności zainteresowany składa wniosek o pomoc, następnie organ wydaje decyzję o przyznaniu pomocy, wskazując na konieczność wykazania się zbyciem gospodarstwa, a następnie, po zbyciu nieruchomości, należy złożyć wniosek o płatność.
Gdyby dokonywać wyłącznie literalnej wykładni podanych regulacji okazuje się, że prowadzi ona do niewłaściwych wniosków, np. tak jak uznał organ, że w przypadku definitywnego zbycia nieruchomości przed złożeniem wniosku o pomoc, wnioskodawca nie ma prawa uzyskać pomocy,( przez niespełnienie warunku, że co najmniej od roku do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy był właścicielem nieruchomości) lub można mieć wątpliwości, jaką może mieć skuteczność prawną, zobowiązanie się przyszłego nabywcy do prowadzenia działalności rolniczej na przejętych gruntach rolnych, skoro na etapie złożenia wniosku o pomoc nie doszło jeszcze do zbycia gospodarstwa a więc przejęcia gospodarstwa przez nabywcę. Przyszła strona umowy w momencie składania wniosku o pomoc nie ma żadnych praw do gruntu wobec którego ma podjąć zobowiązania obligacyjne.
W ocenie Sądu, na podstawie przywołanych przepisów nie można jednoznacznie stwierdzić istnienia przeszkody do przyznania pomocy gdy w momencie ubiegania się o nią, doszło już do przekazania gruntów. Przepis na który powołuje się organ określa przedmiot trwałego przekazania a nie warunki przyznania samej pomocy, zatem jego wykładnia w kierunku braku podstaw do przyznania pomocy jest nieuprawniona. Jeśli rozporządzenie przewiduje udzielenie pomocy za zbycie gospodarstwa, to w takich warunkach, jak słusznie wskazuje skarżący nie można jednocześnie przekazać gospodarstwa i je posiadać oraz spełnić warunków prowadzenia działalności rolniczej na wcześniejszych warunkach.
Zdaniem Sądu zapis, że co najmniej od roku do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy zainteresowany jest właścicielem nieruchomości ma na celu zapobieżenie działaniom spekulacyjnym i dawać uprawnienie podmiotom rzeczywiście i trwale prowadzącym małe gospodarstwa.
Zgodnie z § 4 rozporządzenia o pomocy, warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 4, uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia gruntów rolnych posiadanych lub współposiadanych przez rolnika i jego małżonka nie przekracza 0,5 ha, a działalność rolnicza prowadzona na tych gruntach służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb własnych rolnika oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Rolnicy kwalifikujący się do systemu dla małych gospodarstw rolnych są uprawnieni do korzystania ze specjalnego instrumentu w ramach PROW 2014-2020. Pomoc przyznana zostanie tym rolnikom, którzy trwale przekażą swoje gospodarstwo rolne innemu rolnikowi na powiększenie gospodarstwa. Wysokość takiego wsparcia w ramach PROW stanowi 120% rocznego wsparcia, do otrzymania którego beneficjent kwalifikowałby się w ramach systemu dla małych gospodarstw. Zgodnie z § 5 pomoc przyznaje się jednorazowo, w wysokości stanowiącej iloczyn 120% rocznej stawki płatności dla małych gospodarstw, o których mowa w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przyznanych w roku, od którego rolnik uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw i liczby lat kalendarzowych obejmujących okres od roku, w którym rolnik trwale przekaże gospodarstwo rolne, do dnia [...] grudnia 2020 r.
Pomoc wypłacona zostanie jednorazowo – za okres od dnia przekazania gospodarstwa rolnego do dnia [...] grudnia 2020 r.
Pozbawienie prawa do płatności musi być dokonywane na podstawie jednoznacznie wyrażonego przez ustawodawcę przepisu. Omawiana sytuacja nie została w taki sposób określona w ustawie. W przypadku pomocy o jaką ubiegał się skarżący, podstawą regulacji jest akt niższego rzędu, rozporządzenie. Proces uzyskania płatności poprzedza szereg różnych zdarzeń i czynności prawnych, odbywających się w określonych odstępach czasu, przez co jednoczesne ich spełnienie nie jest możliwe np. nie można utrzymać statusu właściciela gospodarstwa po jego zbyciu, nie można skutecznie zobowiązać się do prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu rozporządzenia 1307/2013 na cudzym gruncie, gdy strony nie łączył stosunek zobowiązaniowy lub prawnorzeczowy. Wykładnia funkcjonalna przepisów rozporządzenia nie daje jednak podstaw do pozbawienia prawa przy spełnieniu warunków docelowych do uzyskania płatności. Nie można uznać, by przepis określający przedmiot przekazania, pozwalał na pozbawienie prawa do pomocy przy spełnieniu wszystkich istotnych warunków do jej uzyskania a w konsekwencji osiągnięcia celu postawionego przez prawodawcę wspólnotowego i krajowego w przytoczonych na wstępie przepisach- regulacji wspólnotowej i funkcjonalnej wykładni przepisów rozporządzenia. To, że zrealizowanie docelowych przesłanek może być częściowo odroczone w czasie na podstawie rozporządzenia, wskutek przewidzianej wieloetapowości procesu ubiegania się o pomoc a następnie płatność nie oznacza, że spełnienie ich w momencie złożenia wniosku o pomoc może pozbawiać prawa do ubiegania się o pomoc i w konsekwencji jej przyznania. Brak wyraźnego uregulowania rozporządzeniem podstaw do nieprzyznania płatności przy osiągnięciu założonego celu regulacji a oparcie się wyłącznie na fragmencie przepisu dotyczącego innej przesłanki w wieloetapowym postępowaniu, w sposób rażący naruszałoby konstytucyjną zasadę równości podmiotów wobec prawa. Pozbawiony prawa byłby podmiot, który podjął większe ryzyko przyznania płatności, gdyż wyzbył się gospodarstwa przed wydaniem decyzji w sprawie pomocy, niż ten, który przesłanki docelowe przyznania pomocy zrealizował po wydaniu decyzji w tym przedmiocie. Kłóci się to w ocenie Sądu z zasadą sprawiedliwości i równości.
Mając powyższe na względzie, należało uznać, że zaskarżona decyzja jak i ją poprzedzająca, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, zadaniem organu będzie ustalenie czy skarżący zachował termin do złożenia wniosku o pomoc, spełniał warunki systemu dla małych gospodarstw oraz czy on oraz nabywca gospodarstwa, spełniali pozostałe przesłanki podmiotowe określone w rozporządzeniu do uzyskania płatności. Spełnienie wszystkich warunków docelowych w momencie złożenia wniosku o pomoc nie może być przeszkodą do jej uzyskania z powodów podanych powyżej.
W tych okolicznościach Sąd orzekł jak sentencji - stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło