II SA/Bd 654/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-11-20
Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik, Krzysztof Gruszecki, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka przysługuje osobie, która jest zameldowana na pobyt stały w danej gminie, ale faktycznie przebywała w innej miejscowości przez okres krótszy niż wymagany rok przed urodzeniem dziecka, mimo że jej mąż i dziecko posiadają tytuł prawny do lokalu w tej gminie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanki zamieszkiwania na terenie gminy przez okres nie krótszy niż rok przed urodzeniem dziecka, co było wymogiem uchwały rady gminy. Sąd podkreślił, że pojęcie 'zamieszkiwania' należy rozumieć jako faktyczne przebywanie z zamiarem stałego pobytu, a nie samo zameldowanie. Okoliczności faktyczne, takie jak pobyt w innej miejscowości, zameldowanie dziecka w innej miejscowości oraz oświadczenia dotyczące wspólnego gospodarstwa domowego, wskazywały na brak zamiaru stałego pobytu w gminie ubiegania się o zapomogę.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, powołując się na zameldowanie w mieście. Organ I instancji odmówił przyznania zapomogi, uznając, że skarżąca nie zamieszkiwała w mieście przez wymagany rok przed urodzeniem dziecka, mimo zameldowania. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię pojęcia 'miejsce zamieszkania' i naruszenie przepisów KPA oraz uchwały rady miasta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2007r. sprawy ze skargi K. G.-H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka oddala skargę.
II SA/Bd 654/07
Uzasadnienie
K. G. – H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia[...] , Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856, ze zm.), art. 22a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 130, poz. 992, z poźn. zm.), § 1, § 2, § 4 ust. 2 Uchwały Nr LXVI/ 1244/06 Rady Miasta [...] z dnia 29 marca 2006 r. w sprawie udzielania szczegółowych zasad udzielania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka (Dz. Urz. Województwa Kujawsko- Pomorskiego, Nr 59, poz. 982 ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z poźn. zm.).
Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania skarżącej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, realizowanej z budżetu miasta [...], na córkę K.
Z akt sprawy wynika, że K. G. zameldowana na pobyt stały w [...] przy ul. [...] w dniu [...] urodziła córkę K. Okoliczność tą potwierdza odpis skrócony aktu urodzenia.
W dniu [...] ww. złożyła do Prezydenta Miasta [...] wniosek o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, realizowanej z budżetu miasta [...].
W trakcie prowadzonego postępowania przed organem I instancji skarżąca przedłożyła kartę z leczenia szpitalnego w Wielospecjalistycznym Szpitalu Miejskim w [...] w okresie od [...] z zaleceniem kontroli u lekarza leczącego za 2 tygodnie, zaświadczenia lekarskie z comiesięcznych wizyt w gabinecie lekarskim w [...], potwierdzające jej niezdolność do pracy w okresie [...] oraz kartę z leczenia szpitalnego w Wielospecjalistycznym Szpitalu Miejskim w [...], potwierdzającą pobyt skarżącej w okresie [...] po urodzeniu dziecka.
W ramach prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że skarżąca jest zatrudniona na Uniwersytecie im. [...] na stanowisku lektora od [...] do [...]. Uczelnia na prośbę organu na potrzeby postępowania wydała zaświadczenie potwierdzające tę okoliczność oraz oświadczyła, że skarżąca od [...] do [...] zrealizowała 330 godzin dydaktycznych. Uczelnia wyjaśniła również, że skarżąca nie zamieszkiwała w hotelu asystenckim, ani w mieszkaniu wynajmowanym przez Uczelnię, lecz przebywała pod adresem: [...], ul. [...].
Uczelnia nadmieniła, że według posiadanej wiedzy, w okresie od [...] do [...] (w czasie sesji), oraz w okresie pozaurlopowym dla odbycia dyżurów dydaktycznych dla studentów skarżąca dojeżdżała z [...].
Organ I instancji załączył do akt również pisma Towarzystwa Budownictwa Społecznego w [...] z dnia [...], z treści których wynika, że skarżąca wraz z mężem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Na żądanie organu I instancji Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] udzielił informacji, z której wynika, że skarżąca jako podatnik rozliczała się w US w [...].
Organ I instancji odmówił skarżącej przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, realizowanej z budżetu miasta [...].
W uzasadnieniu decyzji odmownej organ powołał się na treść § 2 uchwały Rady Miasta [...], który stanowi, że zapomoga przysługuje rodzicom dziecka zamieszkałym na terenie miasta [...] nie krócej niż rok przed urodzeniem się dziecka.
Organ uznał za bezsporną okoliczność, że skarżąca rok przed uradzeniem się dziecka w dniu [...] była zameldowana w [...]. Zdaniem organu skarżąca nie przebywała na terenie [...] z zamiarem stałego pobytu.
Do takiego wniosku organ I instancji doszedł z uwagi na to, że skarżąca jest zatrudniona na [...] i w związku z realizacją godzin dydaktycznych w semestrze letnim do dnia [...] zamieszkiwała w [...] pod adresem [...]. Organ I instancji nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącej, co do powodów zgłoszenia jej przez męża do wspólnego gospodarstwa domowego celu uzyskanie mieszkania z TBS w [...]. Organ uznał, że mąż skarżącej sam spełniał przesłanki do przyznania mieszkania z uwagi na kryterium dochodowe. W ocenie organu I instancji skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu przy ul [...] w [...] na podstawie umowy najmu z dnia [...] z Towarzystwem Budownictwa Społecznego [...] i jest w nim wykazana jako osoba pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz córką K. Organ nadto powołał się na okoliczność, że mąż skarżącej zameldowany na pobyt stały w [...] w lokalu przy ul. [...], na mocy decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] nr [...] otrzymał jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka w kwocie 1000 zł. Przyznanie tego świadczenia przez ośrodek w [...] dowodzi o tym, że miejscem zamieszkania strony był [...] (art. 3 pkt 11 ustawy o świadczeniach rodzinnych).
Zdaniem organu również treść wniosku o przyznanie zapomogi oraz oświadczenia w nim zawarte przez skarżącą nie dają podstaw do przyznania spornej zapomogi.
Organ powołał się w uzasadnieniu na obowiązujący w dacie wydania decyzji stan prawny. Dokładnie na treść art. 22a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz na przepisy Uchwały Rady Miasta [...] z dnia 29 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.
Zgodnie z pkt 4 lit. c i e załącznika do powyższej uchwały osoba ubiegająca się o przyznanie zapomogi składa oświadczenie, że zamieszkuje (przebywa z zamiarem stałego pobytu ) na terenie Miasta [...] wraz z oznaczeniem daty od kiedy ma to miejsce oraz, że pozostaje z dzieckiem we wspólnym gospodarstwie domowym.
Organ dokonując wykładni terminu "miejsce zamieszkania" z uwagi na brak definicji w przepisach szczególnych, powołał się na art. 25 KC oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego do tego przepisu. Organ stwierdził, że miejsca zamieszkania z zamiarem stałego pobytu nie należy utożsamiać z miejscem zameldowania.
Z powyższych względów organ I instancji odmówił przyznania zapomogi, gdyż nie dał wiary, że skarżąca rok przed urodzeniem dziecka zamieszkiwała na terenie [...] z zamiarem stałego pobytu, mimo, iż pozsiadała zameldowanie na pobyt stały w tym mieście.
Od rozstrzygnięcia organu I instancji skarżąca wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędną wykładnię pojęcia "miejsce zamieszkania" oraz naruszenie art. 80 i art. 107 § 3 Kpa poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy jej twierdzeń, materiału dowodowego dostarczonego przez nią, oraz brak odniesienia się do tego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca zarzuciła nadto w odwołaniu naruszenie § 2 uchwały Rady Miasta [...] z dnia 29 marca 2006 r., poprzez uznanie, że nie zamieszkiwała na terenie miasta [...] na rok przed urodzeniem się dziecka, a także naruszenie pkt 6 lit. c regulującego zasady składania wniosku, poprzez żądanie dokumentów potwierdzających stałe zamieszkanie w [...], w sytuacji, gdy jej dokument tożsamości zawierał wpis o zameldowaniu jej na pobyt stały. Skarżąca odwołała się od rozstrzygnięcia organu I instancji, w którym wniosła o uchylenie decyzji tego organu i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie zapomogi.
Organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji.
Zdaniem Kolegium okoliczność, że skarżąca wraz z mężem na mocy umowy najmu z dnia [...] nabyła tytuł prawny do lokalu w [...], a od [...] również tytuł prawny do lokalu nabyło urodzone dziecko, jak również miejsce pracy skarżącej oraz pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dzieckiem w lokalu w [...], uzasadnia uznanie, że stałym miejscem zamieszkania skarżącej jest [...], mimo, że formalności meldunkowe nie zostały dopełnione. Nadto organ dodał, że w dacie składnia wniosku skarżąca fatycznie zamieszkiwała w [...].
W ocenie Kolegium przedłożone przez skarżącą zaświadczenia lekarskie o korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych w [...] nie są przekonywujące o zamieszkiwaniu w tym mieście. Za nieuzasadnioną organ uznał argumentację opłacania podatków na terenie [...], gdyż uchwała ww. nie uzależnia przyznania zapomogi od miejsca opłacania podatków. Wbrew twierdzeniu skarżącej organ stwierdził, że miała ona zapewniony czynny udział w postępowaniu.
W skardze do Sądu skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], Nr [...] naruszenie art. 7, 77 § 1 , 80 oraz 107 § 3 w związku z art. 138 Kpa poprzez ich niezastosowanie oraz naruszenie § 2 ww. uchwały poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie zamieszkiwała na terenie miasta [...] rok przed urodzeniem dziecka, a także naruszenie pkt 6 lit. c załącznika do uchwały, poprzez jego błędne zastosowanie.
Z uwagi na podniesione zarzuty skarżąca wniosła ona o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej zwanej :P.p.s.a. oraz wiążące dla organów orzekających w niniejszej sprawie wskazanie, że należy jej przyznać jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka z budżetu miasta [...] na córkę K. H., stosownie do treści art. 153 P.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania, według nom przepisanych na podstawie art. 200 P.p.s.a.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył , co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należy ustalić kryteria przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka.
Zgodnie z art. 22a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, rada gminy w drodze uchwały może przyznać zamieszkałym na terenie jej działania osobom jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia ich dziecka.
Powyższy przepis rangi ustawowej określa, że uprawnionym do przyznania zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka będzie każda osoba, która zamieszkuje na terenie działania gminy.
W art. 22 ust. 3 ustanowiono, że szczegółowe zasady udzielania zapomogi określa uchwała rady gminy.
Poza sporem jest, że na terenie miasta [...] Rada Miasta [...] podjęła stosowną uchwałę w dniu 29 marca 2006 r.
W § 2 tej uchwały przyjęto, że zapomoga przysługuje rodzicom dziecka zamieszkałym na terenie Miasta [...] nie krócej niż rok przed urodzeniem się dziecka. W § 3 ust. 2 uchwały postanowiono, że wypłata zapomogi przysługuje rodzicowi, który pozostaje z dzieckiem we wspólnym gospodarstwie domowym.
W § 4 ust. 2 określono, że zapomoga przyznana zostaje na wniosek uprawnionego do jej otrzymania. Treść wniosku, wykaz załączników, które należy do niego dołączyć oraz szczegółowy sposób postępowania w sprawie o przyznanie zapomogi określa załącznik do uchwały.
Załącznik określający zasady składania wniosku oraz sposób postępowania w sprawie o jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka w pkt 4 lit c zawiera wymóg, aby wniosek zawierał oświadczenie, że uprawniony zamieszkuje (przebywa z zamiarem stałego pobytu) na terenie miasta [...] wraz z oznaczeniem daty od kiedy to ma miejsce. W dalszej części pkt 4 lit. d wprowadzony został wymóg wykazania członków rodziny, którzy uwzględniani są przy ustalaniu kryterium dochodowego uprawniającego do zapomogi, a w pkt 4 lit. e na wnioskodawcę nałożono obowiązek złożenia oświadczenia o pozostawaniu z dzieckiem we wspólnym gospodarstwie domowym. Dalej w pkt 6 załącznika określone zostały dokumenty, które należy załączyć do wniosku o przyznanie zapomogi. I tak zgodnie z pkt 6 lit. a, do wniosku należy dołączyć uwierzytelniona kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zapomogę, odpis skrócony urodzenia dziecka ( lit. b), dokument potwierdzający stałe zamieszkanie w mieście [...] przez rok przed urodzeniem dziecka, w sytuacji, w której dokument wymieniony w pkt 6 lit. a, nie zawiera wpisu o zameldowaniu na pobyt stały na jej terenie. W pkt 6 lit. e podano wykaz zaświadczeń dokumentujących dochód rodziny, które należy załączyć do wniosku o zapomogę.
Uchwała zgodnie z załącznikiem uregulowała, że pojęcia dochód, czy dochód rodzinny, należy definiować w sposób uregulowany w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Oceniając stan faktyczny sprawy Sąd stwierdza, że skarżąca w piśmie z dnia [...] oświadczyła, iż aktualnie przebywa od ponad miesiąca w [...], a wcześniej ponad 10 miesięcy przebywała w [...] pod adresem rodziców lub jej własnym. W tym samym piśmie oświadczyła ona, że miejscem zameldowania jej córki jest [...]. Z pisma TBS w [...] (K- 72) wynika, że od [...] córka skarżącej nabyła tytuł prawny do lokalu, do którego również tytuł prawny na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] nabyła skarżąca wraz z mężem. W związku z powyższą umową najmu mąż skarżącej w oświadczeniu o dochodach wskazał, że skarżąca wraz z nim prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Oceniając powyższy stan faktyczny i prawny w rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdza, iż mimo posiadania przez skarżącą zameldowania w [...] na pobyt stały, nie spełniła ona przesłanki określonej w § 2 ww. uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...].
Oświadczenie zawarte w piśmie z dnia [...] przez skarżącą, że ponad 10 miesięcy przebywała w [...], nie spełnia wymogu zamieszkiwania ponad roku na terenie [...]. Przepis uzależnia zamieszkiwanie nie krócej niż rok, a nie do roku. Przedłożone przez skarżącą zaświadczenia z pobytu szpitalnego oraz wizyt w gabinecie lekarskim w [...], nie są równoznaczne z zamieszkiwaniem w tym mieście.
Rada Miasta [...] w pkt 4 lit. c załącznika do uchwały uściśliła, że przez zamieszkiwanie, należy rozumieć przebywanie z zamiarem stałego pobytu, a nie zameldowanie. Wobec tego w chwili składania wniosku, osoba ubiegająca się o zapomogę powinna zamieszkiwać na terenie miasta [...].
Skoro § 2 uchwały mówi o uprawnieniu dla osób zamieszkałych na terenie [...] a załącznik do uchwały wymaga, aby osoba składająca wniosek oświadczyła, że zamieszkuje na trenie tego miasta z zamiarem stałego pobytu, to zapomoga przysługuje tym, co zamieszkują na terenie miasta z zamiarem stałego pobytu. Tak więc interpretacja zamieszkiwania dokonana przez organy jest właściwa.
Organy trafnie posiłkowały się przy interpretacji terminu "zamieszkiwania" art. 25 Kc i orzecznictwem do tego przepisu Sądu Najwyższego.
Trudno przyznać skarżącej rację, że przebywała ona na terenie [...] z zamiarem stałego pobytu. Okoliczności, które nastąpiły już po urodzeniu dziecka dowodzą, że zamiarem było zamieszkiwanie w [...].
W ocenie Sądu zameldowanie dziecka w [...] stanowi świadomy zamiar koncentracji centrum życiowego w [...]. W momencie zameldowania córki doszło do sytuacji, gdzie w [...] powinno być prowadzone wspólne gospodarstwo domowe.
Nie można składać różnych oświadczeń woli w zależności od potrzeb. Oświadczenie o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego wraz z żoną przez męża skarżącej na potrzeby uzyskania mieszkania z TBS pociągnęło za sobą skutki prawne. To samo spowodowało zameldowanie córki w [...]. Okoliczności te świadczą, że skarżąca w chwili składania wniosku o świadczenie nie miała tak naprawdę zamiaru przebywania w [...] na stałe i prowadzenia wspólnego gospodarstwa z córką w tym mieście.
Uchwała, może nie jest doprecyzowana w sposób bardzo szczegółowy, ale nie da się ująć w ramy przepisów wszystkich stanów faktycznych, które mogą mieć miejsce. Niemniej jednak duchem tej uchwały było objecie pomocą w formie zapomogi tych wszystkich mieszkańców miasta [...], którzy przebywali w tym mieście i przebywają od ponad roku z zamiarem stałego pobytu i daje ona prawo również tym, którzy nie są zameldowani w tym miesicie. Stąd, w przypadku braku zameldowania, wymagane jest udokumentowanie w inny sposób stałego pobytu, do czego zobowiązuje pkt 6 lit. c. uchwały
Z uwagi na powyższe na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło