II SA/Bd 657/11

Dnia 28 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 28 marca 2012 roku sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adw. A. D. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...]2011 r., nr [...] Prezydent [...] (dalej jako: Prezydent) nałożył na D. M. (dalej jako: skarżący) grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do dokonania zwrotu licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką do Wydziału Ewidencji i Rejestracji Urzędu [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcie organ wskazał, iż decyzją z dnia [...].2009, nr [...] Prezydent [...] cofnął D. M. licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...].2009 r. W dniu [...]2011 r. doręczono skarżącemu upomnienie, wzywające do zwrotu wyżej wymienionej licencji w terminie 7 dni oraz do uiszczenia opłaty w wysokości 8,80 zł z tytułu kosztów upomnienia. Jednocześnie pouczono skarżącego o możliwości nałożenia na niego grzywny. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zarzucił mu nieważność, niezgodność z prawem polskim i podjęcie go za pomocą czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa. Postanowieniem z dnia [...]2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako: Kolegium) uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż organ pierwszej instancji nie podał przesłanek, którymi kierował się ustalając grzywnę w wymienionej w postanowieniu kwocie. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu, Kolegium stwierdziło, że nie ma ona znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Wskazało, również, że żądanie wyznaczenia adwokata z urzędu jest w tym postępowaniu bezprzedmiotowe, bo instytucja ta nie jest znana w procedurze administracyjnej. Jednocześnie nadmieniło, że skarżący może ustanowić dla siebie pełnomocnika. Dodało również, iż badanie kwestii związanych z przestępstwami, o których mowa w zażaleniu należy do kompetencji organów ścigania takich jak prokuratura czy policja. Kolegium podniosło również, że ewentualny pozew cywilny nie może być przedmiotem badań organów egzekucji administracyjnej. Wskazało również, że na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe wyznaczenie terminu do przeprowadzenia kontroli zgodnie z ustawą o transporcie drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zarzucił mu nieważność oraz podniósł, że zostało ono wydane zostało bez podstaw prawnych i podjęto je za pomocą czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa. Skarżący wskazał, że gdy przebywał w szpitalu i w wyniku wypadku miał zniszczony samochód, organ wezwał go do stawienia się wraz z pojazdem na kontrolę. W wyniku braku stawiennictwa organ cofnął mu licencję, a Sąd nie zakwestionował tej decyzji. Skarżący podniósł, że stawi się na kontrolę, gdy zostanie wezwany w sposób zgodny z ustawą o transporcie drogowym. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Badając pod tym kątem sprawę Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną wydania zaskarżonego postanowienia był art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. tj. 2000, Nr 98, poz. 1071; ze zm.). Zgodnie z treścią § 1 tegoż artykułu organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Zgodnie natomiast z § 2 omawianego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie Kolegium uchyliło postanowienie Prezydenta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że organ I instancji nie uzasadnił, dlaczego wymierzył grzywnę w wysokości 1000 zł, a nie w innej. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż postanowienie Prezydenta wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, pociągającym za sobą koniecznością uchylenia tegoż rozstrzygnięcia. Ustalając wysokość grzywny, organ I instancji ograniczony był jedynie wynikającą z przepisu art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. tj. 2005 Nr 229 poz. 1954; ze zm.), maksymalną kwotą grzywny, która każdorazowo nie może przekraczać kwoty 10000 zł w odniesieniu do osoby fizycznej. Wskazać w tym miejscu należy, iż ograniczenie organu jedynie kwotą maksymalną, nie zwalnia go z obowiązku poprzedzenia wydanego rozstrzygnięcie wszechstronnym i wnikliwym rozważeniem całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i okoliczności występujących w sprawie, przy zachowaniu przepisów postępowania administracyjnego, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji i winna z niego wynikać ocena faktów, prawa i subsumpcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Dopiero w takich warunkach wydana rozstrzygnięcie mieści się w granicach uznania administracyjnego, pozostając poza zasięgiem zarzutu dowolności. Organ I instancji, uznając konieczność wymierzenia skarżącemu grzywny, winien był rozważyć wszelkie okoliczności niezbędne do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia o wysokości grzywny. Tymczasem z treści decyzji Prezydenta, nie wynika jakie okoliczności przesądziły o wymierzeniu skarżącemu grzywny w kwocie [...] zł, co czyni rozstrzygnięcie dowolnym. Nie wyjaśniając wszystkich okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę, wydanych postanowienia, organ I instancji naruszyły art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. Nie można się jednak zgodzić z organem odwoławczym, że wyżej wymienione uchybienia, pociągające za sobą konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, winny prowadzić do przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Prezydenta zamiast orzeczeniem przez organ odwoławczy co do istoty sprawy. Należy zauważyć, że w przypadku powzięcia przez organ odwoławczy przekonania o niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, organ odwoławczy nie musi wydawać decyzji kasacyjnej, połączonej ze zwrotem sprawy do organu I instancji. Skoro ustawodawca w art. 136 k.p.a. dał organowi odwoławczemu możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów albo zlecenia przeprowadzenia postępowania organowi, który wydał decyzję, to założył tym samym, że braki w zakresie postępowania dowodowego stanowiące w istocie niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego przez organ I instancji mogą być uzupełnione przez organ odwoławczy bez potrzeby uchylania decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Dodać należy, że z faktu, iż organ drugiej instancji przeprowadza uzupełniające postępowanie dowodowe w żadnym razie nie można wywodzić, że narusza tym samym zasadę dwuinstancyjności. Zdaniem Sądu ustalenie i uzasadnienie, w jakiej wysokości należy nałożyć grzywnę na skarżącego, nie pociąga za sobą konieczności przekazania sprawy do organu I instancji. Nie ma bowiem podstaw do uznania, że zakres przeprowadzonego przez organ odwoławczy, postępowania wyjaśniającego mieszczący się w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie byłby wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.