II SA/Bd 658/06

Dnia 29 sierpnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant: Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego oddala skargę II SA/Bd 658/06 UZASADNIENIE Starosta Ż. decyzją z dnia [...] 2004 r. zobowiązał G. J. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego za okres od 3 lutego 2004 r. do 31 maja 2004 r. w kwocie 3904,10 zł brutto i decyzja ta stała się ostateczna. Następnie Starosta Ż. decyzją z [...] 2006 r., Nr [...] na podstawie art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) oraz art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm) po rozpatrzeniu wniosku G. J. odmówił umorzenia nienależnie pobranego świadczenia w postaci świadczenia przedemerytalnego za okres od 03.02.2004 r. do 31.05.2004 r. w kwocie 3904,10 zł. Starosta Ż. rozstrzygnięcie swoje oparł o następujące ustalenia i rozważania: G. J. zarejestrowała się w dniu 02.02.2004 r. z prawem do świadczenia przedemerytalnego od dnia 03.02.2004 r. Równocześnie otrzymywała też wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, jakie przysługiwało pracownikowi samorządowemu mianowanemu. Zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. dochodzenie zwrotu nienależnie pobranych zasiłków i świadczeń przedemerytalnych za okres przypadający przed dniem przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty świadczeń dokonują powiatowe urzędy pracy według zasad określonych w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W oparciu o art. 76 ust.7 Starosta może po zasięgnięciu opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia umorzyć nienależnie pobrane świadczenie, jeżeli wystąpiła jedna z następujących przesłanek : 1. w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba która pobrała nienależne świadczenie, nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności; 2. dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3. osoba, która pobrała nienależne świadczenie zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4. zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia. Decyzją Starosty Ż. z dnia [...]2004 r. G. J. zobowiązana została do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego w kwocie 3904,10 zł. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia 5 sierpnia 2004 r. G. J. złożyła wniosek o umorzenie w/wym. kwoty. W wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. ustalono, że G. J. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Łączny dochód w rodzinie wynosi 2054,49 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 1027,24 zł. Powiatowa Rada Zatrudnienia na posiedzeniu w dniu 20.03.2006 r. pozytywnie zaopiniowała wniosek w sprawie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego, powołując się na względy społeczne, ludzkie i na stan zdrowia G. J. Pomimo pozytywnej opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia Starosta Ż. odmówił G. J. umorzenia nienależnie pobranego świadczenia, ponieważ nie wystąpiła żadna z przesłanek cyt. wyżej ustawy. Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia G. J. podniosła, iż w/w decyzja jest dla niej krzywdząca i w jej odczuciu jest przejawem złośliwości Burmistrza Ł. tym bardziej, że Powiatowa Rada Zatrudnienia wniosek o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego opiniuje pozytywnie. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania G. J. decyzją z [...] 2006 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji, a tym samym nie znalazł podstaw do jej uchylenia. Powołał się podobnie jak organ pierwszej instancji na uregulowania z art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z którego jednoznacznie wynika, że chociaż umorzenie nienależnie pobranego świadczenia jest możliwe, to jednak uzależnione jest od spełnienia konkretnych (enumeratywnie wymienionych) przesłanek i ich oceny przez organ decyzyjny, a wobec tego ma charakter uznaniowy. W skardze wniesionej do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc jednocześnie, że jest ona dla niej bardzo krzywdząca, a przy orzekaniu w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego organy administracji wzięły pod uwagę jedynie jej sytuację materialną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia, umorzyć te należności w całości albo w części jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek w nim wymienionych ( przytoczonych wyżej w opisie stanu faktycznego). Z postanowień tego przepisu wynika, że podejmowane na jego podstawie rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy, gdyż ustawodawca posłużył się w nim zwrotem "może". Uznaniowość działania w tym zakresie ma jednak charakter ograniczony może, ona znajdować zastosowanie dopiero po spełnieniu przez wnioskodawcę chociaż jednej z przesłanek wymienionych w art. 76, ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia. Ustawodawca jednoznacznie określa bowiem, iż umorzenie może mieć miejsce dopiero po spełnieniu, któregoś z warunków określonych w tym przepisie. W przedmiotowej sprawie organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny, z którego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż sytuacja materialna G. J. nie jest zła. W związku z tym w jej przypadku zwrot nienależnie pobranego świadczenia nie wpłynie w sposób znaczący na pogorszenie warunków materialnych rodziny wnioskodawczyni (w zakresie wymienionym w art. 76, ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). W związku z tym, w tym brak było prawnych podstaw do zastosowania instytucji umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Odnosząc się natomiast do zarzutów przedstawionych przez skarżącą, to należy stwierdzić, że sprawy administracyjne mają charakter indywidualny. Dlatego umorzenie należności w jednym przypadku, nie wskazuje, że powinno mieć ono miejsce we wszystkich pozostałych. Sytuacja materialna wnioskodawców w zbliżonych sprawach może być, bowiem diametralnie różna. Natomiast fakt ewentualnego wprowadzenia w błąd przez ostatniego pracodawcę nie ma wpływu na ewentualne umorzenie zobowiązania. Gdyż taka przesłanka nie została wymieniona w art. 76, ust. 7 cytowanej ustawy. Dlatego też Sąd niestwierdziwszy innych naruszeń prawa, która mogłaby mieć wpływ na prawidłowość zaskarżonej decyzji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.