II SA/Bd 658/17
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-01-31
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Jerzy Bortkiewicz, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji, dokonując dopisku w protokole przesłuchania osoby podejrzanej o wykroczenie po jego zakończeniu i bez jej obecności, popełnia przewinienie dyscyplinarne, nawet jeśli dopisek ten ma na celu sprostowanie nieprawidłowego sformułowania zarzutu?Ratio decidendi
Dokonanie przez funkcjonariusza Policji dopisku w protokole przesłuchania osoby podejrzanej o wykroczenie, po jego zakończeniu i bez obecności tej osoby, stanowi naruszenie dyscypliny służbowej, nawet jeśli celem było sprostowanie nieprawidłowego sformułowania zarzutu. Takie działanie jest niezgodne z przepisami prawa procesowego i zarządzeniami Komendanta Głównego Policji, a także stanowi przekroczenie uprawnień, co uzasadnia odpowiedzialność dyscyplinarną.Stan faktyczny
Funkcjonariuszka Policji W. F. dopisała w protokole przesłuchania D. Ł. treść "Prostuje, w stanie po użyciu alkoholu" po tym, jak pierwotnie wpisano "będąc pod wpływem alkoholu". Dopisanie nastąpiło po zakończeniu czynności, bez obecności i zgody przesłuchiwanej osoby, a na skutek zwrócenia uwagi przez przełożonego na nieprawidłowe sformułowanie zarzutu. Postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte w sprawie przekroczenia uprawnień. Po postępowaniu przed organami Policji, sprawa trafiła do WSA, który rozpatrywał skargę na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W. F. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. F. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego oddala skargę.
Orzeczeniem z dnia [...] lutego 2017r. nr [...], Komendant Miejski Policji, na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3, ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), W. F. obwinioną o to, że w dniu [...] lutego 2015r. w G., prowadząc czynności wyjaśniające w sprawie o wykroczenie (sygn. [...]), po uprzednim przedstawieniu zarzutu i przesłuchaniu w dniu [...].02.2015r. o godz. 8:00 D. Ł., jako osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia, po zwróceniu uwagi przez Kierownika Rewiru Dzielnicowych III Wydziału Prewencji na niewłaściwie sformułowaną konkluzję zarzutu dotycząca zwrotu "będąc pod wpływem alkoholu", w protokole z dnia [...].02.2015r. godz. 8:00 przesłuchania osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie, pod nieobecność i bez zgody przesłuchiwanej osoby, dopisała do konkluzji zarzutu treść "Prostuje, w stanie po użyciu alkoholu", przekraczając uprawnienia określone w przepisach prawa, tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2015r. poz. 355), uznał winną zarzucanego czynu i wymierzył jej karę nagany.
Organ dyscyplinarny ustalił, że w dniu [...] lutego 2015r. mł. asp. W. D. (obecnie F.) – dzielnicowy Rewiru Dzielnicowych III Wydziału Prewencji – przesłuchiwała w KMP w G. D. Ł. w charakterze obwinionej o popełnienie wykroczenia z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń w sprawie prowadzonej pod numerem [...]. Policjantka w treści protokołu przesłuchania w miejscu "opis czynu o jaki osoba podejrzewana może być obwiniona...", dokonała wpisu o treści: "W dniu [...] lutego 2015 ok. godz. 8.50 w miejscowości M. gm. G. kierowała pojazdem Mercedes o nr [...] będąc pod wpływem alkoholu (0,22mg/l)". Po zwróceniu dzielnicowej uwagi na źle sformułowany zarzut popełnionego wykroczenia przez Kierownika Rewiru Dzielnicowych III, mł. asp. W. F. w obecności kierownika Rewiru Dzielnicowych III w ww. protokole przesłuchania – D. Ł. z dnia [...] lutego 2015 r., dopisała: "Prostuję w stanie po użyciu alkoholu". Dopisek ten został wykonany w pomieszczeniu Rewiru Dzielnicowych III bez wiedzy i zgody D. Ł.
Rozbieżność konkluzji wniosku o ukaranie oraz zawartej w protokole przesłuchania D. Ł. dostrzeżona została w dniu [...] lutego 2015 r. przez asp. szt. Z. Z. - specjalistę Wydziału Prewencji, który sporządził zapisek informujący o rozbieżnościach i materiały postępowania w sprawie o wykroczenie zwrócił Kierownikowi Rewiru Dzielnicowych III asp. szt. M. K. z prośbą o sporządzenie notatki przez mł. asp. W. F. oraz wysłanie pisma do D. Ł. z właściwym zarzutem i pouczeniami. Materiały prowadzonej sprawy przesłane zostały przez Komendanta Miejskiego Policji do Prokuratury Rejonowej, która wszczęła śledztwo w sprawie poświadczenia nieprawdy (sygn. akt [...]).
W dniu [...] kwietnia 2015r. względem mł. asp. W. F. wszczęte zostało postępowanie dyscyplinarne w sprawie przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy o Policji. Do prowadzenia postępowania wyznaczony został rzecznik dyscyplinarny KMP, podinsp. W. Z. W dniu [...] kwietnia 2015r. Komendant Miejski Policji postanowieniem zmienił zarzut na czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.
Postanowieniem Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] maja 2015r. postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone. W dniu [...] czerwca 2015 r. mł. asp. W. F. przedłożyła zwolnienie lekarskie, z którego wynikało, że policjantka jest w ciąży. W dniu natomiast [...] czerwca 2013r. do KMP wpłynęło postanowienie Prokuratury Rejonowej o umorzeniu śledztwa prowadzonego w sprawie o sygn. akt. [...] w sprawie poświadczenia nieprawdy tj. o czyn z art. 271 §1 na podstawie art. 17§1 pkt 2 k.p.k. - wobec braku znamion czynu zabronionego, przy czym Prokurator stwierdził w nim, że nie powinno dokonywać się dopisków bez obecności osoby przesłuchiwanej, a takie zachowanie policjanta stanowić może delikt dyscyplinarny. W dniu [...] września 2016r. Komendant Miejski Policji Postanowieniem ostatecznie podjął zawieszone postępowanie dyscyplinarne.
W dniu [...] listopada 2016r. w KMP stawili się mł. asp. W. F. i jej obrońca kom. S. K. Obwiniona nie przyznała się do przedstawionego jej zarzutu i odmówiła składania wyjaśnień. Następnie obwiniona złożyła do KMP wnioski dowodowe o dołączenie: rozstrzygnięcia w sprawie [...], materiałów postępowania prokuratorskiego w sprawie o sygn. akt [...], przesłuchanie wykładowcy Szkoły Policji w Szczytnie, Pile bądź w Słupsku na okoliczność prowadzenia postępowań o wykroczenie i algorytmu wykonywanych czynności, nadzoru nad postępowaniem dokumentowania wydawanych poleceń przez nadzorującego postępowanie jak również trybu eliminacji ewentualnych pomyłek powstałych w trakcie jego prowadzenia i załączenia karty nadzoru z wydawanymi poleceniami prowadzącemu postępowanie w sprawie [...] i rozliczenia wykonanych poleceń. Obwiniona ani jej obrońca nie dokonali uzupełnienia przedmiotowych wniosków, pomimo wezwania. W dniu [...] listopada 2016r. rzecznik dyscyplinarny wydał postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych nr 1, 3 i 4 natomiast przychylił się do wniosku nr 2 i załączył do akt postępowania dyscyplinarnego kopię protokołów przesłuchania prokuratorskiego M. K. i D. Ł. ze sprawy [...] Po złożeniu przez obwinioną zażalenia na powyższe postanowienie, zostało ono utrzymane w mocy przez Komendanta Miejskiego Policji.
W dniu [...] grudnia 2016 r. obwiniona złożyła do KMP wnioski o uzupełnienie materiałów postępowania dyscyplinarnego. Rzecznik dyscyplinarny, uwzględniając wnioski obwinionej, w dniu [...] i [...] stycznia 2017r. dokonał oględzin akt głównych Prokuratora o sygn. [...], włączając do akt postępowania dyscyplinarnego kserokopię protokołu przesłuchania świadka asp. szt. Z. Z. oraz akt osobowych mł. asp. W. W dniu [...] stycznia 2017r. obwiniona i jej obrońca ponownie złożyli wnioski o uzupełnienie materiałów postępowania dyscyplinarnego. Rzecznik dyscyplinarny postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017r. odmówił uwzględnienia wniosków dowodowych. Komendant Miejski Policji, po rozpatrzeniu zażalenia od powyższego postanowienia, postanowieniem z [...] lutego 2017r. utrzymał je w mocy, postanowieniem z tej samej daty Komendant odmówił ponadto wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego.
Komendant Miejski Policji wskazał, że działanie obwinionej było w pełni świadome i ukierunkowane na zatarcie lub poprawienie przez siebie popełnionego błędu w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się do umorzonego w tej sprawie śledztwa, organ pierwszej instancji stwierdził, objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji publiczne zaufanie. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznawanych Policji pozwala na ingerowanie w sferę obywatelskich wolności i praw.
W ocenie Komendanta, zachowanie obwinionej sprzeczne było z dyspozycją art. 71 §1 kpa, bowiem skreślenia i poprawki powinny być stwierdzone w protokole przed jego podpisaniem. Organ wskazał, że obwiniona miała pełną świadomość działania niezgodnego z przepisami, a wymiar kary jest współmierny do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia.
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia W. F. zarzuciła naruszenie art. 135f ust. 1 pkt. 2 i 3, art. 135f ust. 9 oraz art. 135 lit. f ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135j ust. 1 pkt 6, a także art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji. W ocenie obwinionej postępowanie dyscyplinarne przeprowadzone zostało z rażącym naruszeniem praw jej oraz jej obrońcy do czynnego w nim uczestnictwa. Orzeczenie nie przedstawia stanu faktycznego w sprawie oraz zawiera lakoniczne uzasadnienie prawne, bez przedstawienia studium, które doprowadziło organ do uznania obwinionej za winną. Nie wskazuje ponadto na fakty, które organ uznał za udowodnione, wszystkich dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, przez co nie poddaje się kontroli instancyjnej. Odwołująca się zarzuciła nieuzasadnione zastosowanie w sprawie art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji i w konsekwencji wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, gdy z okoliczności faktycznych w sprawie oraz zeznania jedynego naocznego i obiektywnego świadka tj. D. Ł. wynika, że odwołująca się nie dopuściła się zarzucanego jej czynu mającego znamiona naruszenia dyscypliny służbowej.
W ocenie obwinionej rzecznik dyscyplinarny w toku postępowania nie podjął jakichkolwiek czynności w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji, dopuszczając się ponadto stronniczości. Ustalenia rzecznika oparte zostały na zeznaniu asp. sztab. M. K., pozostającego z obwinioną w konflikcie. Świadek nie sporządził żadnej dokumentacji w sprawie rzekomego naruszenia dyscypliny służbowej, nie zawiadomił natychmiast przełożonych o zaistniałym incydencie, nie dokonał zapisu w notatniku obwinionej jak i w prowadzonej przez niego w tym dniu dokumentacji rewiru III. Drugi ze świadków, Z.Z., który dostrzegł rozbieżność pomiędzy zawartością protokołu a wniosku o ukaranie, który – jak wskazała odwołująca się – nie został zabezpieczony do postępowania przez rzecznika dyscyplinarnego i nie jest znana jego treść, nie skontaktował się z nią i nie wyjaśnił z nią podstaw dostrzeżonych rozbieżności. Raport o naruszeniu dyscypliny przez obwinioną sporządził po upływie około dwóch tygodni od zdarzenia będącego przyczyną wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] marca 2017r. Komendant Wojewódzki Policji , na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej wymierzenia kary nagany, w pozostałym zakresie utrzymując zaskarżone orzeczenie w mocy i odstępując od ukarania.
Organ podniósł, że z uwagi na zawieszenia postępowania dyscyplinarnego w okresach od [...] maja do [...] czerwca 2015r., od [...] czerwca 2015r. do [...] lutego 2016r. i od [...] lutego do [...] września 2016r., postępowanie nie uległo przedawnieniu. W toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego uzyskano zeznania świadków: asp. szt. M. K. i asp. szt. Z. Z. - funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji. Ponadto na okoliczności przedmiotowego zdarzenia, w ramach postępowania karnego uzyskano zeznania: asp. szt. M. K., asp. szt. Z. Z. i D. Ł.
Asp.szt. M. K.zeznał, że w trakcie zapoznawania się z materiałami prowadzonego przez mł. asp. W. D. (nazwisko panieńskie W. F.) postępowania, stwierdził nieprawidłową konkluzję zarzutu przedstawionego D. Ł., polegającą na zastosowaniu w treści zarzutu sformułowania "będąc pod wpływem alkoholu", a prawidłowy zapis powinien brzmieć "będąc w stanie po użyciu alkoholu". Po zwróceniu policjantce uwagi na tę okoliczność, wydrukowała ona nowy druk wniosku o ukaranie, który podpisała i ponownie zdała. Materiały z dostrzeżonym dopiskiem do treści zarzutu, bez wiedzy i obecności osoby przesłuchiwanej, o treści "prostuję w stanie po użyciu alkoholu", przekazane zostały asp.szt. Z. Z., który sprawdza materiały pod względem merytorycznym.
Przesłuchany w charakterze świadka asp. szt. Z. Z. zeznał, że sprawdzając sporządzony przez mł. asp. W. D. wniosek o ukaranie D. Ł. zauważył, że zarzut znajdujący się w protokole przesłuchania osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia wniosku o ukaranie różni się od zarzutu wpisanego we wniosku o ukaranie. Materiały zwrócił Kierownikowi Rewiru Dzielnicowych III asp. szt. M. K., dołączając do nich kartkę z adnotacją o tym, jak należy postąpić, następnie został poinformowany, że policjantka, w obecności M. K., bez udziału D. Ł., dokonała zapisu w protokole przesłuchania osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie.
Przesłuchana w postępowaniu karnym na okoliczności wykonywania z jej udziałem czynności w Komendzie Miejskiej Policji D. Ł. zeznała, że nie pamięta, czy dopisek o treści "Prostuję w stanie po użyciu alkoholu" był robiony w jej obecności.
Organ odwoławczy uznał, że zeznania asp. szt. Z. Z. i asp. szt. M. K. są konkretne, logiczne, spójne i wzajemnie się uzupełniają, wobec czego należy uznać je za wiarygodne. Za niewiarygodne uznał natomiast zeznania D. Ł.
Organ wskazał, że do akt sprawy dołączono również dowody z dokumentów w postaci: materiałów z czynności wyjaśniających w sprawie nieuprawnionych zmian w protokole przesłuchania D. Ł. w charakterze osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie z dnia [...] lutego 2015 r. oraz kserokopii: aktu ślubowania, Karty opisu stanowiska pracy obwinionej, opinii służbowych mł. asp. W. D. i postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia [...] czerwca 2015r. o umorzeniu śledztwa w sprawie o sygn. akt [...]. Organ podniósł, że przesłuchana w charakterze obwinionej mł. asp. W. D. nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu i odmówiła składania wyjaśnień.
W świetle dokonanych ustaleń Komendant uznał, że policjantka winna jest popełnienia zarzucanego jej czynu.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przesłuchując osobę, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie, w ramach prowadzonych czynności wyjaśniających w sprawie o wykroczenie, obwiniona zobligowana była do stosowania przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 2001r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Nie miały tu zatem zastosowania przepisy k.p.a., jak w orzeczeniu wydanym w pierwszej instancji stwierdził przełożony dyscyplinarny. Sporządzenie protokołu z każdej czynności mającej istotne znaczenie dla sprawy regulują przepisy k.p.w. oraz k.p.k. a także przepisy zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji z 26 marca 2008 r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców (Dz. Urz. KGP Nr 9, poz. 8 ze zm.). Z treści tych przepisów wynika, że w protokole z czynności należy zakreślić wolne miejsca w sposób uniemożliwiający ich późniejsze wypełnienie. Niedopuszczalnym jest wymazywanie, zamazywanie lub w inny sposób czynienie nieczytelnym pierwotnego zapisu w protokole. Skreślenia, poprawki i uzupełnienia należy odnotować na końcu protokołu w odpowiedniej rubryce. Wynika zatem z tego, że poprawki i uzupełnienia protokołu są możliwe wyłącznie podczas czynności z udziałem osoby przesłuchiwanej, nie zaś swobodnie, w okolicznościach dowolnie wybranych przez funkcjonariusza. Powyższe oznacza zatem, że obwiniona, dokonując samodzielnie poprawek (uzupełnień) w protokole z dnia [...] lutego 2015r., bez udziału, obecności przesłuchiwanej, przekroczyła swoje uprawnienia w zakresie możliwości zastosowania przez nią takiej formy dokonywania poprawek (uzupełnień) protokołu, a zatem popełniła zarzucane jej przewinienie dyscyplinarne. Organ wskazał również, że metoda, jaką na zmiany w protokole przyjęła obwiniona, była nieprawidłowa. Oceniając zachowanie obwinionej w kontekście art. 132a pkt 1 ustawy o Policji wyższy przełożony dyscyplinarny stwierdził, że obwiniona co najmniej przewidywała możliwość popełnienia tego przewinienia i na to się godziła, co świadczy o zawinieniu przewinienia dyscyplinarnego.
Stwierdzono dalej, że przestrzegania przepisów prawa obwiniona zobowiązała się w dniu [...] marca 2004r. składając uroczyste ślubowanie przed Komendantem Miejskim Policji, po jej wstąpieniu w szeregi Policji. Natomiast realizowanie zadań z zakresu ścigania sprawców wykroczeń (zatem zgodnie z przepisami prawa i zasadami pragmatyki służbowej) zostało określone w jej Karcie opisu stanowiska pracy, z którą obwiniona zapoznała się i przyjęła do stosowania w dniu [...] grudnia 2011r. Zarzucane jej przewinienie popełniła zatem z winy umyślnej, co najmniej w zamiarze ewentualnym. Stopień winy KWP ocenił, jako znaczny.
Odnośnie wymierzonej kary wyższy przełożony dyscyplinarny stwierdził, że jest ona niewspółmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Mimo, że obwiniona w sposób nieprawidłowy poczyniła sprostowanie, uzupełnienie, poprawkę nieprecyzyjnie brzmiącego zapisu, zmiana ta nie miała jednak wpływu na charakter odpowiedzialności D. Ł., albowiem zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu została bezspornie ustalona i ww. podlegała wyłącznie odpowiedzialności za wykroczenie. Za istotne organ uznał również, że zachowanie obwinionej nie wywołało negatywnych skutków dla prowadzonych czynności wyjaśniających i nie przyniosło negatywnych skutków dla służby. Organ uwzględnił ponadto dotychczasową niekaralność dyscyplinarną obwinionej i posiadanie przez nią pozytywnej opinii służbowej. Organ nie znalazł także okoliczności wpływających na zaostrzenie wymiaru kary, określonych w art. 134h ust. 2 ustawy o Policji.
Zarzuty obwinionej zawarte w treści odwołania Komendant Wojewódzki uznał za niezasadne. Analiza akt postępowania dyscyplinarnego nie nasuwa bowiem wątpliwości, że prawo obwinionej w zakresie możliwości składania wniosków dowodowych nie było w jakikolwiek sposób ograniczone na żadnym etapie postępowania. Z akt tych wynika również, że obwiniona i jej obrońca nie składali wniosków o przejrzenie akt. Wszystkie wnioski o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego, jak też wnioski o uzupełnienie uzupełnionych akt postępowania dyscyplinarnego, zostały rozpatrzone przez rzecznika dyscyplinarnego i w trybie odwoławczym przez przełożonego dyscyplinarnego.
Organ nie zgodził się również z zarzutem, zaniechania wskazania w treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jakie zgłoszone wnioski dowodowe zostały przeprowadzone a jakie nie oraz z jakich powodów, a tym samym niewskazanie faktów i okoliczności, którym organ nie dał wiary i dlaczego. Zaskarżone orzeczenie nadaje się również poddaniu go kontroli instancyjnej.
Za zasadny uznano natomiast zarzut braku należytego uzasadnienia prawnego, co konwalidowane zostało przez organ odwoławczy.
Za nieuprawniony organ uznał zarzut nieuzasadnionego zastosowania w sprawie art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, albowiem czyn zarzucany obwinionej został zakwalifikowany z art. 132 ust. 3 pkt 3 tej ustawy. Organ odwoławczy zakwestionował ponadto twierdzenie, iż jedynym naocznym świadkiem czynu obwinionej jest D. Ł., z ustaleń wynika bowiem, że naocznym świadkiem nieprawidłowego zachowania mł. asp. W. F. był asp. szt. M. K.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe orzeczenie dyscyplinarne Komendanta wojewódzkiego Policji w części dotyczącej uznania za winną przekroczenia dyscypliny służbowej i odstąpienia od ukarania W. F. zarzuciła naruszenie norm przepisów o postępowaniu dyscyplinarnym, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 135f ust 1 pkt. 2 i 3 ustawy o Policji, poprzez prowadzenie postępowania dyscyplinarnego przez rzecznika dyscyplinarnego w sposób rażąco stronniczy, uniemożliwiający realne podejmowanie przez obwinionego i jego pełnomocnika czynności mających ma celu czynny udział w tym postępowaniu, a które to naruszenia w sposób istotny wpłynęły na tok postępowania dyscyplinarnego, w którym to obwinionego i jego pełnomocnika pozbawiono możliwości składania wniosków dowodowych oraz odnoszenia się do zebranego w sprawie materiału dowodowego na każdym jego etapie oraz art. 135t ust. 1 ww. ustawy, który wyznacza organowi dyscyplinarnemu sprawdzenie, czy dokonana ocena dowodów nie wykazuje błędów natury faktycznej lub logicznej bądź czy też nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy.
Skarżąca zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sprawie i w konsekwencji wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, gdy z okoliczności faktycznych w sprawie wynikało, że obwinionej nie sposób było podstawić takiego zarzutu z uwagi na brak dowodów na jego poparcie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie uznając zarzuty za nieuzasadnione i podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga w rozpoznawanej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór pomiędzy stronami dotyczy legalności orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji, dotyczącego uznania funkcjonariuszki Policji winną popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i odstąpienia od ukarania.
Na wstępie należy wskazać, że odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów została kompleksowo uregulowana w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 1782 ze zm.). Postępowanie dyscyplinarne policjantów jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania karnego.
W myśl art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2). Zatem pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz rodzaj zastosowanej kary należy rozważać z uwzględnieniem zadań funkcjonariusza Policji. Art. 132 ust. 3 powołanej ustawy określa, jakie w szczególności zachowania są naruszeniem dyscypliny służbowej. Między innymi wymienione jest w tym przepisie niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (pkt 3). Użyte w treści omawianego przepisu sformułowanie "w szczególności" oznacza, iż nie tylko stypizowane w tym przepisie czyny (wymienione zachowania policjantów) można uznać za naruszenie dyscypliny służbowej. Ustawodawca, uznając, że niemożliwe jest ich enumeratywne wyliczenie, odsyła do klauzuli generalnej zawartej w art. 132 ust. 2 ustawy o Policji, która definiuje ogólnie pojęcie naruszenia dyscypliny służbowej, za które to naruszenie policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną.
W myśl art. 132 ust. 2 ustawy o Policji przesłanką warunkującą poniesienie odpowiedzialności dyscyplinarnej jest przypisanie funkcjonariuszowi winy. Stosownie do art. 132a ustawy przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.
Stosownie do przepisu art. 37 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia stanowiącego przedmiot postępowania dyscyplinarnego - tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 395 ze zm., dalej "k.p.w."), protokół sporządza się z każdej czynności mającej znaczenie dla sprawy, a w szczególności z rozprawy i posiedzenia, a także z dokonanych poza rozprawą czynności dowodowych, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z § 11 art. 37 ww. ustawy do protokołu pisemnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 144 § 2 i 3, art. 146, art. 149 § 1, art. 150, art. 151, art. 153 § 3 i 4, art. 154 oraz art. 155 Kodeksu postępowania karnego (...).
W myśl przepisu art. 54 § 6 w zw. z § 4 k.p.w., osoba przesłuchiwana co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie ma prawo odmówić złożenia wyjaśnień oraz zgłosić wnioski dowodowe, o czym należy ją pouczyć. Przesłuchanie tej osoby zaczyna się od powiadomienia jej o treści zarzutu wpisanego do protokołu przesłuchania; Utrwalenie takiej czynności następuje w formie protokołu ograniczonego do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących udział w czynności.
Przepis art. 150 § 1 Kodeksu postępowania karnego stanowi, że z wyjątkiem protokołu rozprawy lub posiedzenia protokół podpisują osoby biorące udział w czynności. Przed podpisaniem należy go odczytać i uczynić o tym wzmiankę. Z kolei zgodnie z art. 151 § 1 k.p.k., skreślenia oraz poprawki i uzupełnienia poczynione w protokole wymagają omówienia podpisanego przez osoby podpisujące protokół.
W okolicznościach sprawy należy także przywołać treść § 13 ust. 6 i 7 zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2008r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców (Dz.Urz.KGP z dnia 29 kwietnia 2008r. z późn.zm.). Stanowią one, że w protokole z czynności należy zakreślić wolne miejsca w sposób uniemożliwiający ich późniejsze wypełnienie (ust. 6). Niedopuszczalne jest wymazywanie, zamazywanie lub w inny sposób czynienie nieczytelnym pierwotnego zapisu w protokole. Skreślenia, poprawki i uzupełnienia należy odnotować na końcu protokołu w odpowiedniej rubryce (ust. 7).
Znaczenie w sprawie ma także przepis art. 87 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2015r. poz. 1094 ze zm.), który stanowi iż kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze aresztu albo grzywny nie niższej niż 50 złotych. Przy czym pojęcie "stan po użyciu alkoholu" zdefiniowane zostało w art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zgodnie z którym zachodzi on gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do: 1) stężenia we krwi od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu albo 2) obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca funkcjonariuszka Policji W. F. (uprzednio D.) w dniu [...] lutego 2015r., w ramach obowiązków służbowych, w sprawie [...] przesłuchiwała D. Ł., jako osobę co do której istniała uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie w sprawie o wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń.
Z treści protokołu wynika, iż skarżąca powiadomiła osobę przesłuchiwaną, iż może być obwiniona o wykroczenie z art. 87 § 1 k.w., wskazując opis czynu: "w dniu [...] lutego 2015r. ok. godz. 8.50 w miejscowości M. gm. G. kierowała pojazdem Mercedes o nr [...] będąc pod wpływem alkoholu (0,22 mg/l)."
Stwierdzić należy, iż za treścią opisu czynu nie zostało dokonane zakreślenie w sposób uniemożliwiający dopisanie czegokolwiek. Na tej stronie protokół został parafowany przez skarżącą oraz podejrzaną, a na kolejnej stronie znajdują się właściwe podpisy pod treścią pouczenia, oraz pod treścią zeznań osoby podejrzanej. Podkreślenia wymaga, iż pod treścią tych zeznań znajduje się zakreślenie uniemożliwiające dopisanie. Na ostatniej stronie protokołu w rubryce "omówienia, poprawki i uzupełnienia" wpisano: "nie było" i zakreślono dalsze linie. Protokół został podpisany przez osoby uczestniczące w tej czynności czyli obwinioną D. Ł. oraz mł. asp. W. F. Materiały zakończonego postępowania w sprawie dotyczącej wykroczenia wraz z wnioskiem o ukaranie skarżąca przedłożyła następnie Kierownikowi Rewiru Dzielnicowego III Wydziału Prewencji.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego (zeznania świadków asp. szt. M. K., asp. szt. Z. Z., notatka służbowa z [...].02.2015r.) wynika, że w dniu [...] lutego 2015r. po zwróceniu uwagi przez przełożonego asp. szt. M. K. Kierownika Rewiru Dzielnicowego III Wydziału Prewencji na nieprawidłowe oznaczenie w ww. protokole z dnia [...] lutego 2015r. treści przedstawionego zarzutu przez użycie zwrotu "będąc pod wpływem alkoholu", skarżąca w jego obecności dopisała w tym protokole po konkluzji zarzutu treść: "Prostuje, w stanie po użyciu alkoholu".
Taka ingerencja przez funkcjonariusza Policji w treść dokumentu urzędowego (przerobienie) z pewnością stanowi naruszenie cytowanych przepisów prawa art. 151 § 1 k.p.k. w zw. z art. 37 § 1 i § 11 k.p.w., a także § 13 ust. 6 i 7 zarządzenia nr 323 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2008r., a w konsekwencji naruszenie dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.
Niezasadny jest zatem zarzut skarżącej naruszenia art. 132 ust. 1 u.o.P, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sprawie i w konsekwencji wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Z okoliczności faktycznych w sprawie wynikało bowiem, iż zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego. To z kolei, zgodnie z przepisem art. 134i u.o.P, obliguje przełożonego dyscyplinarnego do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Wbrew zarzutowi odwołania, zeznania świadka D. Ł., złożone w postępowaniu karnym [...] maja 2015r. (sygn. [...]), nie podważają wiarygodności zeznań pozostałych świadków, a nadto nie podważa ustalonego przez organy stanu faktycznego. Świadek D. Ł. na temat przedstawienia jej zarzutu w dniu [...] lutego 2015r. i jego zapisania w protokole przesłuchania osoby co do której zeznała bowiem, że istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie zeznała, iż w czasie przesłuchania płakała i była zdenerwowana. Z tego co pamięta, policjantka mówiła raczej, że podejrzana była pod wpływem alkoholu, nie, że była w stanie po użyciu alkoholu. Świadek nie pamiętała czy dopisek o treści "Prostuje w stanie po użyciu alkoholu" był robiony w jej obecności, nie potrafiła tego potwierdzić, ani zaprzeczyć. Po okazaniu przedmiotowego protokołu, stwierdziła natomiast, że wydaje jej się, że sformułowanie "Prostuje w stanie po użyciu alkoholu" było dokonane w jej obecności, przed podpisaniem protokołu ale po wypisaniu całego protokołu. Potem świadek otrzymała pismo z komendy dotyczące sprostowania zarzutu, czym była zdziwiona.
Powyższe zeznania, co zasadnie oceniono w orzeczeniach, nie są zatem co do kluczowego w niniejszej sprawie elementu kategoryczne, formułowane są w formie przypuszczeń, co dodatkowo z uwagi na wskazywane zdenerwowane i okoliczności przesłuchania nie daje podstaw aby uznać je w tym zakresie za wiarygodne.
Zwrócić należy nadto uwagę, iż postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. sygn. akt [...] Prokuratora Rejonowego., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umorzył śledztwo w sprawie poświadczenia nieprawdy przez funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w dniu [...] lutego 2015r., poprzez dokonanie w toku postępowania w sprawie o wykroczenie o nr [...] w zarzucie ogłoszonym D. Ł. dodatkowego zapisu, bez jej wiedzy i pod nieobecność osoby przesłuchiwanej, o treści "Prostuje w stanie po użyciu alkoholu", który miał znaczenie prawne jako podstawa do skierowania przeciwko wyżej wymienionej wniosku o ukaranie do Sądu Rejonowego, tj. o czyn z art. 271 § 1 k.k. – wobec braku znamion czynu zabronionego. Prokurator uznał bowiem, że w okolicznościach tej sprawy, wobec prawidłowo określonego stężenia alkoholu etylowego stwierdzonego u D. Ł., dopisania w treści przedmiotowego protokołu przy określeniu zarzuconego czynu adnotacji "w stanie po użyciu alkoholu", nie można uznać za mające znaczenie prawne. Z tej przyczyny nie można tego uznać za poświadczenie nieprawdy w protokole w rozumieniu art. 271 § 1 k.k. Prokurator powołał się na stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2015r. (SNO 14/15), zgodnie z którym przestępstwo fałszu intelektualnego musi być ukierunkowane na poświadczenie nieprawdy co do "okoliczności mającej znaczenie prawne", a więc ustalenia wymaga to, czy w okolicznościach danej sprawy wykreślenie lub dopisanie fragmentu protokołu rozprawy mogło mieć istotniejsze znaczenie prawne.
Jednocześnie prokurator stwierdził, iż bezspornym jest, że nie powinno się dokonywać dopisek w protokole bez obecności osoby przesłuchiwanej, co zostało potwierdzone przez naocznego świadka M. K.
Stwierdzenie to podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę dotyczącą odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza Policji za przewinienie dyscyplinarne, która jest niezależna od odpowiedzialności karnej. Zauważyć należy, że protokół z czynności urzędowej (tu protokół przesłuchania osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia wniosku o ukaranie za popełnione wykroczenie) jako dokument urzędowy stanowi integralną i niepodzielną całość. Przerobienie (dopisanie treści) jednej strony oznacza sfałszowanie "całego" protokołu, gdyż wtedy zawiera on treść niezgodną z rzeczywistym przebiegiem protokołowanej czynności procesowej. Nie ma natomiast w tej sprawie zasadniczego znaczenia, że podpis osoby przesłuchiwanej i funkcjonariusza dokonującego czynności, zostały złożone przed przerobieniem. Istotne jest to, co zostało potwierdzone zeznaniem naocznego świadka, że skarżąca bez obecności i wiedzy osoby przesłuchiwanej, przerobiła istotną część odzwierciedlającą treść ustnie przedstawionego zarzutu, doprowadzając do zmiany treści dokumentu urzędowego- protokołu. Dla ustalenia zawinienia w popełnieniu tego przewinienia dyscyplinarnego nie ma znaczenia także to, iż prawdopodobnie działanie skarżącej było spowodowane chęcią naprawienia oczywistego błędu polegającej na użyciu sformułowania z języka potocznego "pod wpływem alkoholu", zamiast prawidłowego dla opisu znamion zarzucanego wykroczenia ustawowego określenia: "po użyciu alkoholu".
W przypadku następczego dostrzeżenia z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej lub rachunkowej w protokole, jej sprostowanie jest możliwe w każdym czasie, lecz winno nastąpić w trybie określonym w przepisach art. 154 w zw. z art. 153 § 3 i art. 155 § 1 k.p.k. w zw. z art. 37 § 11 k.p.w. O sprostowaniu należy wówczas umieścić w protokole odpowiednią wzmiankę, którą podpisać winien funkcjonariusz sporządzający protokół. O sprostowaniu protokołu należy także zawiadomić stronę. Nie można jednak uznać w tej sprawie za oczywistą omyłkę pisarską, zmianę treści zarzutu o którym ustnie poinformowano, wpisanego do protokołu przesłuchania osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie. Protokół ten stanowi wszakże podstawę przygotowania i skierowania do sądu wniosku o ukaranie w sprawie o wykroczenie.
W ocenie sądu przełożeni dyscyplinarni, w tym Komendant Wojewódzki Policji, dokonali prawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, nie naruszając zasady swobodnej ich oceny, wyrażonej w art. 135j ust. 1 u.o.P. Wbrew nieuzasadnionemu zarzutowi skargi, nie można przedstawionej w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia ocenie dowodów zarzucić błędów natury faktycznej lub logicznej, ani sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego. Nadto podkreślenia wymaga, iż przyjęta przez obwinioną linia obrony, ograniczająca się do dążenia do przedłużenia postępowania oraz próby wykazania okoliczności nie mających bezpośredniego wpływu dla ustalenia czy skarżąca dopuściła się zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego, nie niweczy ustaleń faktycznych dokonanych w tym zakresie na podstawie prawidłowo zgromadzonych dowodów. Zważyć należy, iż niniejsze postępowanie dotyczyło konkretnego przewinienia, którego popełnienie zarzucano funkcjonariuszce Policji, czyli niezgodnego z przepisami prawa dopisania (sprostowania) treści zarzutu określonego w protokole stanowiącym dokument urzędowy. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego działanie to miało miejsce po zakończeniu czynności przez skarżącą i przekazaniu sprawy postępowania o wykroczenie wraz z wnioskiem o ukaranie przełożonemu – wyłącznie w jego obecności. Nie budzi zatem wątpliwości, że ze znanie tego świadka, wobec braku wiarygodnych odmiennych dowodów, było kluczowe dla ustalenia okoliczności tego zdarzenia. Podkreślenia wymaga, iż zasadnie przełożony dyscyplinarny odmówił uwzględnienia tych wniosków dowodowych obwinionej (o przesłuchanie wykładowców Szkół Policji), które zmierzały do ustalenia algorytmu wykonywanych czynności w sprawach postępowań o wykroczenia, nadzoru nad postępowaniem, dokumentowania wydawanych poleceń, a tym bardziej trybu eliminowania ewentualnych pomyłek. Okoliczności te bowiem nie mają bezpośredniego wpływu na ocenę czy działanie policjanta było zgodne z przytoczonymi wyżej przepisami prawa, czy też uchybiało im w sposób stanowiący naruszenie dyscypliny służbowej. Poza zakresem przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego pozostaje ewentualna prawidłowość lub nie podjętych czynności lub zaniechań bezpośredniego przełożonego służbowego, a świadka w niniejszej sprawie i tego czy prawidłowo wykonywany był nadzór nad prowadzonym przez skarżącą postępowaniem w sprawie o wykroczenie – te okoliczności mogłyby ewentualnie stanowić podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej tych osób w odrębnym postępowaniu.
Świadek M.K. – kierownik Rewiru Dzielnicowych III Wydziału Prewencji KMP zeznał zarówno w postępowaniu karnym w dniu [...] kwietnia 2015r. (k. 154-156 akt adm.), jak i postępowaniu dyscyplinarnym w dniu [...] kwietnia 2015r. zbieżnie opisując przebieg zdarzenia. Zeznania te należy uznać za wiarygodne, co do istotnych elementów stanu faktycznego niniejszego postępowania. Czyli tego czy i w jakich okolicznościach skarżąca dokonała w dniu [...] lutego 2015r. uzupełnienia (dopisania) treści protokołu przesłuchania D. Ł. (w zakresie opisu zarzutu), w charakterze osoby co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie sporządzonego i podpisanego w dniu [...] lutego 2015r. Potwierdza to także treść raportu z dnia [...] marca 2015r. Sam fakt, że raport ten nie został sporządzony niezwłocznie, nie dyskredytuje jego wiarygodności i mocy dowodowej.
Nie jest okolicznością mogącą skutecznie podważyć wiarygodność zeznań przełożonego służbowego policjanta ogólnikowe powoływanie się przez obwinioną w toku postępowania na okoliczności i wynik postępowania dyscyplinarnego dotyczącego innego zdarzenia, w którym została uniewinniona od zarzucanego czynu niewykonania polecenia służbowego przełożonego M. K.
Z akt sprawy wynika również, że uwzględniono wnioski dowodowe obwinionej i jej obrońcy, z którym kontakt w toku postępowania dyscyplinarnego był utrudniony, w zakresie w którym mogło mieć to znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i ustalenia jej istotnych okoliczności (art. 13fj ust. 7 u.o.P).
W ocenie Sądu, analiza akt postępowania dyscyplinarnego nie daje podstaw do uznania za uzasadniony zarzutu naruszenia przepisu art. 135f ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.P., w szczególności prowadzenia postępowania przez rzecznika dyscyplinarnego w sposób rażąco stronniczy, uniemożliwiający realne podejmowanie przez obwinionego i jego pełnomocnika czynności majach na celu czynny udział w postępowaniu. Obwiniona i jej obrońca mogli i składali wnioski dowodowe, które zostały rozpatrzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, mieli zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, w tym odnoszenia się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nadto w skardze poza postawieniem zarzutu nie uzasadniono go w sposób umożliwiający ocenę, czy i jakich czynności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy obwiniona lub jej obrońca nie mogli w tym postępowaniu podjąć.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organy trafnie przyjęły, że skarżąca dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Podkreślenia wymaga, że przepis ten jest przepisem o charakterze ogólnym właśnie po to, aby objął swoim zakresem wszystkie możliwe formy niedopełnienia przez policjanta obowiązków służbowych albo przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa. Zawarty w tym przepisie katalog zachowań i zaniechań, które mogą skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną funkcjonariusza, jest katalogiem otwartym (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2016r. sygn. I OSK 1170/16).
Zasadnie również organy uznały, że skarżąca miała zamiar popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, to jest co najmniej przewidywała możliwość jego popełnienia i na to się godziła (art. 132a pkt 1 ustawy o Policji). Świadczy o tym okoliczność, iż tryb prostowania i uzupełnienia protokołów z dokonanych uprzednio czynności procesowych wynika wprost z przepisów prawa, których skarżąca jako funkcjonariusz Policji zobowiązana jest przestrzegać. Przestrzeganie związanych z prowadzeniem postępowań w sprawach o wykroczenia procedur, w tym ww. zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2008r. w sprawie metodyki wykonywania przez Policje czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców, również była skarżącej znana zgodnie z zakresem jej obowiązków określonych w Karcie opisu stanowiska pracy. Również dopisek o treści "Prostuje po użyciu alkoholu" świadczy o tym, że pojęcie prostowania protokołu nie było obce skarżącej. Niezachowanie zatem określonych w przepisach wprost form dopuszczalnej konwalidacji ewentualnych błędów i dokonanie samowolnego dopisku w treści postawionego dzień wcześniej zarzutu, bez jakiegokolwiek oznaczenia nawet w dalszej treści o sprostowaniu i nadanie sprawie, bez udziału osoby przesłuchiwanej dalszego biegu (przekazanie przełożonemu wraz z wnioskiem o ukaranie), należy ocenić jako działanie zawinione w znacznym stopniu. Przy czym, niezależnie od treści samego dopisku, znaczna jest szkodliwość społeczna takiej następczej samowolnej ingerencji w treść dokumentu urzędowego przez funkcjonariusza publicznego, czego niestety skarżąca zdaje się nie dostrzegać.
Zważyć należy, iż wyższy przełożony dyscyplinarny na podstawie oceny całości okoliczności sprawy, uchylił orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Miejskiego z dnia [...] lutego 2017r. w części dotyczącej wymierzenia skarżącej kary i odstąpił od ukarania (art. 135n ust. 4 pkt 2 u.o.P), uznając, że pomimo znacznego stopnia winy wymierzona skarżącej kara nagany jest niewspółmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego.
Organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 134h u.o.P. wymierzona kara powinna być współmierna do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., I OSK 2687/12).
W ocenie Sądu wyższy przełożony dyscyplinarny uwzględnił wszystkie okoliczności przedmiotowe i podmiotowe mające wpływa na orzeczenie w kwestii wymiaru ewentualnej kary, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Przy uchyleniu kary nagany i orzeczeniu o odstąpieniu od wymierzenia kary dyscyplinarnej wzięto pod uwagę okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki i następstwa dla służby. KWP stwierdził, że obwiniona w sposób nieprawidłowy poczyniła sprostowanie, poprawkę nieprecyzyjnie brzmiącego zapisu. Zmiana ta nie miała wpływu na charakter odpowiedzialności D. Ł., albowiem zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu została bezspornie ustalona, i ww. podlegała wyłącznie odpowiedzialności za wykroczenie. Zapis poczyniony przez obwinioną, jak zaznaczył M.K. – dotyczył konieczności użycia wyrażenia ustawowego, odnoszącego się do stanu po użyciu alkoholu i zastąpił potoczne użyte przez obwiniona sformułowanie, odnoszące się do ogólnie pojmowanego kierowania pojazdem po uprzednim spożywaniu alkoholu. Zachowanie skarżącej nie wywołało negatywnych skutków dla prowadzonych czynności wyjaśniających (szybka reakcja przełożonych na ujawnione uchybienie pozwoliła na jego konwalidowanie) i nie przyniosło to negatywnych skutków dla służby. Uwzględniono także dotychczasowa niekaralność, przebieg służby, właściwości i warunki osobiste obwinionej.
Podzielić należy argumentację organu II Instancji, iż w tej sprawie wymierzenie skarżącej kary nagany, byłoby sankcją nieadekwatną. Zwrócić należy bowiem uwagę, iż analizując treść zeznań przełożonych służbowych skarżącej, w szczególności M. K., w kontekście jej zarzutu braku stosownych zapisów dotyczących okoliczności przedmiotowego zdarzenia bezpośrednio po jego zaistnieniu, czyli [...] lutego 2015, jak również niezachowanie pierwotnej treści wniosku o ukaranie sporządzonej zgodnie z treścią pierwotną protokołu, daje podstawy do poddania w wątpliwość stanowiska co do szybkiej reakcji "przełożonych" na uchybienie. Nie została bowiem udokumentowana bezpośrednia reakcja przełożonego służbowego – Kierownika Rewiru Dzielnicowych III Wydziału Prewencji asp. szt. M. K. na przedmiotowe przewinienie skarżącej, którego był jedynym bezpośrednim świadkiem, lecz dopiero po reakcji Z. Z. (w postaci odręcznej notatki) sporządził on pisemne notatki i podjął dalsze działania. Nie jest jednak przedmiotem tego postępowania ustalenie, dlaczego przełożony służbowy skarżącej przekazał, mimo świadomości powyższej wadliwości protokołu przesłuchania, wniosek o ukaranie sporządzony na jego podstawie do dalszego biegu, wobec treści § 65 ww. zarządzenia KGP z dnia 26 marca 2008r. i czy było to zgodne z obowiązującymi w tej jednostce procedurami w zakresie wykonywania przez Policję czynności administracyjno-porządkowych w zakresie wykrywania wykroczeń oraz ścigania ich sprawców.
Niezależnie jednak od powyższego, wbrew zarzutom skargi, przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne zostało prawidłowo wszczęte i przeprowadzone. Zostało ustalone, że skarżąca popełniła zarzucane jej przewinienie dyscyplinarne, a z uwagi na okoliczności łagodzące podane w uzasadnieniu orzeczenia prawidłowo organ dyscyplinarny odstąpił od jej ukarania.
W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako bezzasadną, oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło