II SA/Bd 659/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienie ze służby przygotowawczej oddala skargę. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., na podstawie art. 98e ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r. poz. 461) (powoływanej dalej jako "ustawa o powszechnym obowiązku obrony), J. K. wniósł o zwolnienie go ze służby przygotowawczej przed upływem czasu jej trwania. Wniosek umotywował odnowieniem urazu prawego stawu kolanowego, co uniemożliwia mu kontynuację szkolenia w służbie przygotowawczej. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Komendant Centrum Szkolenia Logistyki w G. na podstawie art. 98e ust. 2 pkt 8 oraz ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony zwolnił ze służby przygotowawczej szer. elew. J. K. wskutek złożonego przez niego wniosku w sprawie rezygnacji z pełnienia służby przygotowawczej. W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego J. K. wniósł o uchylenie tego rozkazu w całości, przywrócenie do czynnej służby wojskowej, skierowanie przez dowódcę jednostki wojskowej z urzędu do wojskowej komisji lekarskiej oraz na podstawie wydanego przez nią orzeczenia wydanie stosownej decyzji. Zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 98e ust. 2 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej jako "K.p.a." Wyjaśnił, że stawiając się do pełnienia czynnej służby wojskowej był zdrowy. W czasie zajęć musztry poczuł silny ból w prawej nodze. Fakt ten zgłosił służbie dyżurnej, po czym został przewieziony do szpitala, gdzie lekarz stwierdził odnowienie wcześniej przebytego urazu. Po powrocie do jednostki wyraził wolę niezwłocznego leczenia, w związku z czym zasugerowano mu napisanie wniosku o zwolnienie ze służby przygotowawczej z przyczyn zdrowotnych, informując przy tym, że na zwolnieniu lekarskim może przebywać tylko 10 dni. Po złożeniu ww. wniosku został przewieziony do Wojskowej specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w G., gdzie lekarz chirurg-ortopeda wystawił zaświadczenie "niezdolny do służby wojskowej". W jego ocenie w pierwszej kolejności winien on być skierowany do wojskowej komisji lekarskiej, stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2, ust. 1a pkt 4 i ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Sugestia złożenia wniosku o zwolnienie ze służby byłaby dopuszczalna, jeżeli nie zachodziłaby żadna z okoliczności, o których mowa w art. 98 e ust. 2 pkt 1-7. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz. Wyjaśnił, że organ I instancji wydając zaskarżony rozkaz przychylił się do wniosku J. K., a rozpatrując ten wniosek wziął pod uwagę wyniki badań przeprowadzonych w izbie chorych Centrum Szkolenia Logistyki oraz interes skarżącego polegający na tym, że na dzień [...] stycznia 2014 r. miał on zaplanowaną konsultacje lekarską. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 98e ust. 2 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, gdyż zaskarżony rozkaz wydany został na wniosek skarżącego na podstawie art. 98e ust. 2 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Zaświadczenie o niezdolności do służby wydane zostało przez lekarza ambulatorium [...] WOG w dniu [...] stycznia 2014r., dzień po zwolnieniu ze służby przygotowawczej, w związku z czym nie było podstaw do kierowania skarżącego na komisję lekarską celem ustalenia niezdolności do pełnienia służby wojskowej. Organ nie uznał również zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem żołnierz był informowany o stanie prawnym i stanie sprawy, a wniosek rozpatrzony został pozytywnie celem podjęcia leczenia we własnym zakresie. Nie zachodzi więc naruszenie interesów strony, a wręcz uczynienie zadość tym interesom. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy Skarżący J.K. zarzucił decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i błędne zastosowanie art. 98e ust. 2 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, niezastosowanie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 2a oraz art. 98e ust. 2 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Zarzucił również niezastosowanie przepisów art. 69 i 69b ww. ustawy mających bezpośredni związek z świadczeniami przysługującymi żołnierzom służby przygotowawczej. Ponadto podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77§ 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że art. 98e ust. 2 pkt 8 ustawy o powszechnym obowiązku obrony mógłby być zastosowany, jeżeli nie zachodzą przypadki, o których mowa w pkt 1-7. Jego zdaniem, do pkt 8 należałoby zaliczyć szczególne ważne przypadki osobiste i rodzinne, a tych we wniosku o zwolnienie ze służby nie zawarł. Wskazał również, że w art. 29 ustawy o powszechnym obowiązku obrony przewidziano, że do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej właściwe są wojskowe komisje lekarskie, a nadto w przepisie tym uregulowano tryb skierowania do wojskowej komisji lekarskiej. W jego przypadku poza wstępnym zdiagnozowanie stanu zdrowia, sprawie nie nadano biegu wedle ww. przepisu. Zaniechanie obowiązków wynikających z art. 29 ww. ustawy powoduje dla skarżącego niekorzystne konsekwencje, gdyż posiadając kategorię A – zdolny do czynnej służby wojskowej, jest jednocześnie chory i zdany na specjalistyczne diagnozowanie, leczenie i ewentualną rehabilitację w publicznej służbie zdrowia w odległych terminach. Niewykonanie przez organ wskazanych obowiązków oznacza w ocenie skarżącego, iż brak jest podstaw do zwolnienia go ze służby na podstawie art. 98e ust. 2 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. W odpowiedzi na skargę Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.). Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn.zm.) zwanej dalej jako "P.p.s.a.", decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymująca w mocy rozkaz personalny Komendanta Centrum Szkolenia Logistyki z dnia [...] stycznia 2014r. Materialnorpawną podstawą zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. był przepis art. 98e ust. 2 pkt 8 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, który stanowi, że żołnierza pełniącego służbę przygotowawczą zwalnia się z tej służby, przed upływem czasu jej trwania, w przypadku złożenia wniosku w tej sprawie przez żołnierza. Z przepisu tego wynika więc, że w przypadku złożenia przez żołnierza służby przygotowawczej wniosku o zwolnienie z tej służby, organ jest obowiązany do wydania decyzji o zwolnieniu żołnierza ze służby. Świadczy o tym jednoznacznie brzmienie przepisu. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "zwalnia się" wskazuje, że organ nie ma obowiązku badania motywów, jakimi kierował się żołnierz składający wniosek, nie mając możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, niż o zwolnieniu ze służby. Powyższe wynika z zasady dobrowolności służby przygotowawczej. W art. art. 98a ustawy o powszechnym obowiązku obrony wskazano bowiem, że ochotnicy posiadający uregulowany stosunek do służby wojskowej (...) mogą pełnić na ich wniosek lub za ich zgodą służbę przygotowawczą. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Centrum Szkolenia Logistyki o zwolnienie go ze służby przygotowawczej przed upływem czasu jej trwania, na podstawie art. 98e ust. 2 pkt 8 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. W konsekwencji organ pierwszej instancji wydał rozkaz o zwolnieniu go ze służby przygotowawczej. Organ pierwszej instancji będąc związany oświadczeniem skarżącego, prawidłowo orzekł o zwolnieniu go ze służby przygotowawczej. Zasadnicze znaczenie dla dokonania oceny działania organów w niniejszej sprawy ma wyjaśnienie charakteru wniosku, o którym mowa w przepisie art. 98e ust. 2 pkt 8 ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Wniosek ten nie powinien być bowiem odczytywany jako wniosek wszczynający postępowanie, o którym stanowi art. 61 K.p.a., lecz jako oświadczenie woli uregulowane w przepisie art. 61 § 1ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. W konsekwencji cofniecie wniosku, czy też żądanie przywrócenia do służby nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania i jego umorzenia na podstawie art. 105 § 2 K.p.a. Skuteczność cofnięcia oświadczenia woli, o którym mowa w art. 98 e ust.2 pkt 8 oceniana powinna być pod kątem regulacji art. 61 § 1 Kodeksu cywilnego. Odwołanie takiego oświadczenia jest więc skuteczne, jeżeli doszło do niego jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Powyższe prowadzi do uznania, że w sytuacji, gdy skarżący złożył wniosek o zwolnienie go ze służby przygotowawczej w trakcie jej trwania, organ nie mógł postąpić inaczej, jak zwolnić skarżącego z tej służby. Organ nie miał przy tym obowiązku ustalania przyczyn złożenia przedmiotowego wniosku, czy też motywów, jakimi kierował się skarżący. Również organ odwoławczy, będąc związanym oświadczeniem woli skarżącego, nie mógł postąpić inaczej, niż podzielić stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie zwolnienia ze służy przygotowawczej, nie mając przy tym możliwości przywrócenia żołnierza do służby, tak jak chciał tego skarżący w odwołaniu. Na brak możliwości przywrócenia skarżącego do służby wojskowej wskazuje również treść § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2010 r. w sprawie służby przygotowawczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 812). Stosownie do treści tego przepisu żołnierz zwolniony ze służby przygotowawczej przed upływem czasu jej trwania nie podlega powołaniu do dalszego czasu pełnienia tej służby, a w przypadku służby przygotowawczej pełnionej w kilku okresach - również wezwaniu do pełnienia drugiego okresu tej służby. Regulacja ta jest uzasadniona krótkim okresem trwania szkolenia w ramach służby przygotowawczej. Służba przygotowawcza żołnierza kształcącego się na szeregowego (art. 98d ust. 1 pkt 3 ustawy powszechnym obowiązku obrony) trwa bowiem do czterech miesięcy. W ocenie Sądu nie są zasadne zarzuty zawarte w skardze. W szczególności nie jest zasadny zarzut niezastosowania art. 98 e ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 2a ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Skarżący został bowiem zwolniony ze służby na własny wniosek, a nie w wyniku uznania go za trwale lub czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. W tym stanie rzeczy, uznając skargę za niezasadną, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.