II SA/Bd 66/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję [...] [...] Inspektora Nadzoru [...] w B. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej: "organem odwoławczym" lub "KPWINB", zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2016r. poz. 23), zwaną dalej: "k.p.a.", art. 49b ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. 2013r., poz. 1409 ze zm.), zwaną dalej: "pb", art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 pb, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. C., zwanego dalej: "skarżącym" od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta, zwanego dalej: "organem I instancji lub "PINB" z dn. [...] września 2016r. znak: [...], nakazującej skarżącemu - inwestorowi wykonanych robót budowlanych, wykonanie rozbiórki wiaty o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,75 x 3,64m na terenie działek o nr ew. [...] i [...] w obr. [...], położonej przy ulicy B. [...] w B., utrzymał w mocy ww. decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania: Pracownicy PINB w dniu [...].04.2015r. przeprowadzili oględziny: wiaty o konstrukcji drewnianej o pow. ok. 13m2 na terenie działek nr ewid. [...] i [...], obręb [...] oraz budynku mieszkalnego przy ul. B. [...] w B. Organ podczas oględzin ustalił, że na terenie działek usytuowany jest: budynek mieszkalny jednorodzinny, budynek garażowy i wiata. Wiata wykonana jest w konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,75 x 3,64m, a wewnątrz wiaty znajduje się murowany grill. Teren pod wiatą w całości utwardzony jest betonową kostką, a według oświadczeń skarżącego, wiata została rozebrana i odtworzona 5 lat temu w tym samym miejscu, co poprzednia przy zachowaniu wymiarów przedniej wiaty. Utwardzenie istnieje od co najmniej 10 lat, a murowany grill powstał wiele lat temu. Na odtworzenie przedmiotowej wiaty skarżący nie uzyskał zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej. Według oświadczeń współwłaściciela nieruchomości (właścicielka lokalu nr [...]), M. B., zwanej dalej: "uczestniczką postępowania", wiata powstała w 2014r. bez jej zgody, w miejscu gdzie znajdował się duży parasol i stół, a teren nie był utwardzony. Organ I instancji wszczął w dniu [...].04.2015r. postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu wiaty o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,75m x 3,64m na terenie działek o nr ewid. [...] i [...], obręb [...], przy ul. B. [...] w B. Następnie PINB postanowieniem z dnia [...].04.2015r., na podstawie art. 81 c ust. 2 pb, nakazał właścicielom przedłożyć ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu ww. która to ocena została przedłożona w dn. [...].07.2015r. PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pb, wydał decyzję znak: [...] z dn. [...].09.2015r. nakazującą skarżącemu (inwestorowi) rozbiórkę ww. wiaty. Rozpatrując odwołanie skarżącego, organ odwoławczy, decyzją znak: [...] z dn. [...].02.2016r., uchylił ww. decyzję wskazując m.in. na konieczność prawidłowej klasyfikacji przedmiotu postępowania. W toku ponownego rozpatrywania sprawy PINB, na podstawie art. 49b ust. 2 i ust.3 pb, wydał postanowienie z dn. [...].03.2016r., nakładające na inwestora obowiązek przedstawienia odpowiednich dokumentów w tym oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co nie zostało wykonane w wyznaczonym terminie mimo ponownego wezwania inwestora. Powyższe oznacza obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki zgodnie z art. 49b ust. 3 pb, w związku z ust. 1 omawianego artykułu. Tym samym PINB, wydał zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2016r. znak: [...] o ww. treści. Rozpoznając odwołanie od ww. decyzji skarżącego, organ odwoławczy stwierdził, co następuje: Z przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dn. 20.02.2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015r., poz. 443) wynika, iż do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ww. ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe tj. ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane w brzmieniu do dn. 27.06.2015r. (tekst jednolity Dz. U. 2013r., poz. 1409 ze zm.). Z akt sprawy organu nadzoru budowlanego I instancji wynika, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dn. [...].04.2015r. (zawiadomienie z dn. [...].04.2015r. znak: [...]), co oznacza, iż organ stosuje przepisy pb, w brzmieniu do dn. 27.06.2015r. Zatem obowiązująca od 1 stycznia 1995r. ustawa z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (w brzmieniu do dn. 27.06.2015r.) w art. 28 ust. 1 wprowadziła zasadę, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 29 tejże ustawy. W art. 29 ust. 1 pkt 2 wymieniono w ust. 1 "budowy", których wykonanie nie wymaga pozwolenia na budowę, a które byłyby zwolnione z wymogu uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę - dotyczą one: wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Budowa takiego obiektu wymagała dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pb, a które nie zostało w świetle ustaleń poczynionych przez organ nadzoru budowlanego dokonane. Organ nadzoru budowlanego I instancji ustalił, iż skarżący zrealizował wiatę o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,75m x 3,64m na terenie działek o nr ewid. [...] i [...], obręb [...], przy ul. B. [...] w B. bez dokonania wymaganego prawem zgłoszenia oraz nie wykazując prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 199 ustawy z dn. 23.04.1964r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. 2014r. poz. 121) do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Wtoku postępowania ustalano, że współwłaścicielami nieruchomości są: skarżący, który powołuje się na umowny podział do korzystania (quad usum) wyznaczonej ogrodzonej jej części i uczestniczka postępowania, oczekująca nakazania rozebrania i usunięcia zagrożenia spowodowanego samowolną zabudową wiaty. Podział quad usum nie jest zniesieniem współwłasności, a jest to tylko i wyłącznie wewnętrzny podział, który ma ułatwić korzystanie z rzeczy wspólnej i żaden ze współwłaścicieli nie może samodzielnie rozporządzać żadną częścią rzeczy wspólnej. Wszelkie czynności przekraczające zwykły zarząd (a do takich należy m.in. budowa obiektu budowlanego) wymagają zgody współwłaścicieli. W żadnym jednak razie nie przysługuje im żadne prawo rzeczowe do wydzielonej części rzeczy wspólnej. Sam podział quoad usum, a więc wyłącznie do korzystania, a nie dysponowania rzeczą wspólną nie może braku tej zgody zastąpić. To stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 20.04.2016r. sygn. akt: II OSK 1975/14. Inwestor nie przedstawił m.in. dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zebrana dokumentacja wskazuje bez wątpliwości, iż doszło do samowolnej realizacji obiektu, a skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem z dn. [...].03.2016r. PINB w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował odpowiednie przepisy pb. W skardze złożonej do Sądu, skarżący wywodził, że organ powinien był rozpoznać sprawę według nowych przepisów, biorąc pod uwagę aktualna treść art. 28 ust. 1 pkt 2 c, pb, obowiązującego od dnia 28.06.2015 r., stanowiącego, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o pow. zabudowy do 50 m². Strona zarzucała, że organ oparł swe rozstrzygnięcie na oczekiwaniu uczestniczki postępowania co do nakazania rozbiórki spornego obiektu, co oznacza, że skarżący, jako współwłaściciel nieruchomości nie ma żadnych do niej praw. Skarżący podniósł, że uczestniczka postępowania dokonała nielegalnej przebudowy swego mieszkania, a organy nie wyciągnęły w stosunku do niej żadnych konsekwencji, jak również nie zażądały przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Przedmiotem zaskarżonej decyzji był nakaz rozbiórki orzeczony na podstawie art. 49 b ust. 1 i 3 pb. W przedmiotowej sprawie poza sporem było, że skarżący w okresie pięciu lat od dnia oględzin, które miały miejsce [...].04.2015 r., wzniósł (odtworzył) sporną wiatę, której powierzchnia wynosi 17,29 m ² [4,75 x 3,64m] (vide: protokół oględzin z dnia [...].04.2015 r., k. 8 akt administracyjnych). Wzniesienia ww. obiektu budowlanego dokonał bez dokonania zgłoszenia w trybie przepisów prawa budowlanego. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczył zagadnienia, czy organy zasadnie zastosowały regulację pb, sprzed nowelizacji, wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r., o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 443), zwanej dalej: "ustawą nowelizującą", która weszła w życie, począwszy od 28 czerwca 2015 r. Przepisy pb, sprzed ww. nowelizacji przewidywały, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 25 m² (art. 29 ust. 1 pkt.2 pb), lecz budowy takie podlegają zgłoszeniu na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 pb, co oznacza, że w razie niedokonania ww. zgłoszenia, ww. wiaty podlegają rozbiórce o ile nie zajdą w stosunku do nich przesłanki z art. 49 b ust. 2 pb, w oparciu o które dojdzie do ich legalizacji. W ocenie Sądu przepisy te (sprzed ww. nowelizacji) zostały w sprawie zastosowane słusznie. Jakkolwiek wspomniana nowelizacja weszła w życie jak juz wskazano, począwszy od 28 czerwca 2015 r., to jednak nie oznacza to, jak wywodził skarżący, że zastosowanie miała nowa korzystniejsza dla niego regulacja, obowiązująca już w momencie wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...].11.2016 r. Wynika to z treści art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej, który stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte dnia [...] kwietnia 2015 r., a więc przed datą wejścia w życie znowelizowanych przepisów i dlatego też nie mogły mieć one zastosowania w sprawie. Skoro więc zastosowanie miały dotychczasowe przepisy, istotnym było, czy w oparciu o art. 49 b ust. 2 pb, doszło do ich legalizacji omawianej budowli. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie zastosował się do wykonania obowiązków nałożonych na niego postanowieniem z [...].04.2016 r., wydanym na podst. art. 49 b ust. 2 pb, których wykonanie warunkowało legalizację samowolnie wzniesionej wiaty. Brak zalegalizowania tego obiektu, na mocy art. 49 b ust. 3 pb, stanowił podstawę do nakazania jego rozbiórki. Nie były zasadne zarzuty skargi sprowadzające się do twierdzenia, że skarżący, jako współwłaściciel nieruchomości nie ma żadnych do niej praw. Współwłasność nieruchomości nie daje wyłącznego prawa do dysponowania nią na cele budowlane w zakresie budowy spornej wiaty. Dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i w odniesieniu do nieruchomości, która - tak jak w rozpoznawanej sprawie - objęta jest współwłasnością, wylegitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza konieczność przedstawienia przez inwestora zgody wszystkich współwłaścicieli, bądź zastępującego ją orzeczenia sądu, czym skarżący nie wylegitymował się. Nie był też zasadny zarzut wskazujący, że uczestniczka postępowania dokonała nielegalnej przebudowy swego mieszkania, a organy nie wyciągnęły w stosunku do niej żadnych konsekwencji, jak również nie zażądały przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zarzut ten nie mógł być omawiany w przedmiotowej sprawie, albowiem wykraczał poza granice rozpoznawanej sprawy, które zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., wskazują przedmiot orzekania sądu. W konsekwencji powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.