II SA/Bd 664/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 664/07 UZASADNIENIE Decyzją Zastępcy Kierownika Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza [...] dnia [...] maja 2007 r. (znak:[...]) na podstawie art. 104 § 1 kpa oraz art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1-3. art. 61 ust. 2 pkt 1 i 3, art. 62, art. 106 ust. 3b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) ustalono opłatę za pobyt I. B. w Domu Pomocy Społecznej w [...] od dnia [...].05.2007 r. w kwocie 1.703 zł miesięcznie ustalając, że kwotę 1.019,80 zł będzie wnosić I. B., a kwotę 683,20 zł jej synowie B. B., J. B. i L. B. w częściach równych tj. po 227,73 zł każdy. Odwołanie od tej decyzji złożył L. B. Wniósł o ustalenie nowej, niższej odpłatności za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej od dnia [...] stycznia 2007 r. oraz o rozstrzygnięcie kwestii spornej w sprawie wypowiedzenia umowy cywilno-prawnej pomiędzy skarżącym, a Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując odwołanie, decyzją z [...] czerwca 2007 r. (znak: Nr [...]) na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 60 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, ponieważ zdaniem organu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że stosownie do treści art. 60 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Natomiast ust. 2 pkt 2 stanowi, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym – ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku. Do dnia 31 marca 2007 r. odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym ustalany był na podstawie średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej w danym powiecie począwszy od dnia 1 stycznia każdego roku. Ustawodawca dokonał zmiany ustawy o pomocy społecznej poprzez dodanie ust. 3 w art. 60 w brzmieniu "ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego". Ogłoszenie Starosty [...] z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej w powiecie nakielskim w roku 2007 zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w dniu 10 kwietnia 2007 r. W świetle powyższego organ pierwszej instancji nie miał podstaw prawnych do naliczenia nowej odpłatności od dnia 1 stycznia 2007 r., a jedynie mógł to uczynić od pierwszego dnia następnego miesiąca, przypadającego po miesiącu, w którym ogłoszenie to zostało opublikowane, czyli dopiero od dnia 1 maja 2007 r., bowiem do dnia 30 kwietnia 2007 r. obowiązuje koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w [...] ogłoszony przez Starostę [...] na rok 2006. Ustosunkowując się do wypowiedzenia umowy cywilno-prawnej pomiędzy skarżącym, a Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w [...] wskazano, że zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: mieszkaniec domu, małżonek, zstępni przed wstępnymi. Natomiast art. 60 ust. 2 pkt 2 określa zasady regulowania należności za pobyt w domu pomocy społecznej w ten sposób, że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: małżonek, zstępni przed wstępnymi – zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej. W § 1 zawartej umowy postanowiono, że zobowiązany dobrowolnie zobowiązuje się do wnoszenia, solidarnie z pozostałymi zobowiązanymi – braćmi, opłaty za pobyt matki – I. B. w Domu Pomocy Społecznej w [...]. W związku z tym dopóki matka skarżącego przebywa w domu pomocy społecznej zawarta umowa, łącząca jej strony jest obowiązująca. Co prawda § 5 umowy przewiduje możliwość rozwiązania umowy na koniec miesiąca kalendarzowego z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia, jednakże ta sytuacja może mieć miejsce w przypadku rezygnacji z pobytu mieszkańca w domu pomocy społecznej. W pozostałych sytuacjach mają zastosowanie przepisy ustawy o pomocy społecznej, które takiej możliwości nie przewidują. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł L. B., zarzucając naruszenie prawa, wskazując, że przedmiotową umowę wypowiedział [...] kwietnia 2007 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał także, że co prawda § 5 zawartej umowy przewiduje możliwość rozwiązania umowy na koniec miesiąca kalendarzowego z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia, jednakże ta sytuacja może mieć miejsce wyłącznie w przypadku rezygnacji z pobytu mieszkańca w domu pomocy społecznej i spory wynikające z treści tej umowy podlegają kognicji sądów powszechnych. W pozostałych sytuacjach mają zastosowanie przepisy ustawy o pomocy społecznej, które takiej możliwości nie przewidują, a w szczególności art. 96 ust.1 pkt 3 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1279 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast z art. 133 § 1 w/w ustawy wynika, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Realizując powyższe zasady przy rozpoznawaniu skargi L. B. należało dostrzec niepodniesione w skardze okoliczności dotyczące udziału stron w postępowaniu przed organem administracji publicznej przy wydawaniu zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 23 maja 2007 r. Otóż zgodnie z treścią art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa) stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle takiej definicji terminu strona, niewątpliwie stronami postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji były wszystkie osoby wymienione w decyzji organu pierwszej instancji, w tym także I. B.. To z kolei obligowało organ – zgodnie z art. 109 § 1 kpa – do doręczenia wszystkim stronom decyzji wraz z pouczeniem o prawie odwołania od decyzji. W odniesieniu do decyzji organu pierwszej instancji należy w oparciu o przedłożone akta zauważyć, iż w aktach znajduje się jedynie dowód doręczenia tej decyzji skarżącemu. Brak dowodu doręczenia B. B. i J. B., mimo iż z akt (vide strona druga decyzji) wynika, że stosowną dyspozycję doręczenia decyzji w odniesieniu do w/w osób (a także skarżącego) także wydano. Zaniechano jednakże zupełnie wydania dyspozycji doręczenia decyzji I. B. Brak w aktach dowodów doręczenia decyzji w/w trzem osobom stanowi istotne uchybienie procesowe. Nadto w przedłożonych aktach brak także dowodów zawiadomienia stron o wniesieniu odwołania. Oznacza to naruszenie art. 131 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję zawiadomi strony o wniesieniu odwołania. Jest rzeczą oczywistą, że takie zawiadomienia powinno być skierowane do wszystkich stron. Te istotne uchybienia uszły uwadze organu odwoławczego. Co więcej – organ ten także zaniechał doręczenia zaskarżonej decyzji wszystkim stronom mimo, że obowiązek taki spoczywał na tym organie po myśli art. 140 kpa w zw. z art. 109 § 1 kpa. Przy okazji należy zauważyć, że organ ten w zaskarżonej decyzji w jej części wstępnej błędnie określił organ pierwszej instancji, stwierdzając że skarżący wniósł odwołanie od decyzji z-cy kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], wydanej z upoważnienia Burmistrza [...]. Z akt nie wynika, aby ta omyłka została w sposób przewidziany prawem sprostowana. Z akt sprawy wynika więc, że strony – poza skarżącym L. B. – bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu. Sąd Administracyjny rozpoznając skargę nie mógł tego faktu nie dostrzec i pozostawić poza obszarem swego zainteresowania. Aprobowanie tego stanowiłoby wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa przesłankę do wznowienia postępowania. I dlatego należało na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "b" w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 134 § 1 tej ustawy uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia 23.05.2007 r. (pkt 1 wyroku) nie ustosunkowując się szczegółowo do wniesionej skargi, co w aktualnym stanie sprawy byłoby przedwczesne. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku oparto natomiast na art. 152 tej ustawy.