II SA/Bd 664/11

Dnia 20 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant: Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 20 września 2011 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] orzekł o utracie przez skarżącego M. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415; ze zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa o zatrudnieniu." W odwołaniu od tej decyzji skarżący domagał się jej cofnięcia i orzeczenia o możliwości pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez dalszy okres czasu, aż do 12 miesięcy, twierdząc że stopa bezrobocia w regionie k. - w tym w powiecie b. przekracza średnią stopę bezrobocia w całym kraju. Podniósł ponadto, że nie otrzymał z Powiatowego Urzędu Pracy (PUP) poza 6 - cio miesięcznym zasiłkiem, żadnej realnej pomocy aby odnaleźć się w tej trudnej sytuacji i przekwalifikować się lub znaleźć pracę w oparciu o ofertę PUP. Nie otrzymał także wsparcia finansowego na podjęcie studiów podyplomowych, ponieważ nie spełnił warunku pozostania bezrobotnym przez okres minimum trzech miesięcy przed ubieganiem się o tą pomoc. Z powodu braku środków finansowych nie mógł także brać udziału w żadnym szkoleniu zawodowym w IV kwartale 2010 r., a przekwalifikowanie zawodowe jest w jego przypadku konieczne. W związku z brakiem jakiejkolwiek rzeczowej pomocy ze strony PUP w uzyskaniu nowego zawodu i kwalifikacji skarżący wniósł o przedłużenie zasiłku do 12 miesięcy i realną pomoc poprzez szkolenie zawodowe, staż lub dofinansowanie studiów podyplomowych. Skarżący wskazał także, że w czerwcu 1997 r. nabył prawo do 12- miesięcznego zasiłku dla bezrobotnych, lecz po dwóch miesiącach, pobierania tego zasiłku z uwagi na podjęcie pracy zawiesił to prawo, ale z możliwością jego podjęcia i dalszego wykorzystywania w razie utraty pracy. Skarżący uważa, że teraz gdy utracił prawo do zasiłku i pozostaje bez środków do życia, organ powinien przywrócić jemu prawo do niewykorzystanego w 1997 r. okresu zasiłkowego w rozmiarze 10 miesięcy, względnie 6 miesięcy, tak aby obecnie okres pozostawania na zasiłku wynosił wymagane przepisami 12 miesięcy. Skarżący podkreślił, że zasiłek dla bezrobotnych przyznawany jemu w 1997 r. jest jego prawem nabytym, które teraz powinno być zrealizowane po to, aby mógł skorzystać z kursów i szkoleń zawodowych i zmienić swoje kwalifikacje zawodowe. Wojewoda K. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał między innymi na przepis art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu, z którego wynika że osoba bezrobotna, która zamieszkuje na terenie powiatu o niższej niż 150% przeciętnej stopie bezrobocia w kraju ma prawo pobierać zasiłek dla osób bezrobotnych przez sześć miesięcy. Wojewoda wskazał, że skarżący mieszka w B. i że stopa bezrobocia w Polsce, w dniu 30 czerwca 2009 r. wynosiła 10,6 %, a w B., w tym samym okresie wynosiła 6,5%, czyli była niższa niż w kraju, więc nie ma podstaw do przyznania prawa do zasiłku na okres dłuższy niż 6 miesięcy. Wojewoda wyjaśnił także, cytując przepis art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. "b" i "c" ustawy o zatrudnieniu, że skarżący nie spełnia żadnego z tam wymienionych warunków od których zależy nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w wymiarze 12 miesięcy i że nie ma możliwości "odwieszenia" w przeszłości przyznanego i nie wykorzystanego w całości zasiłku dla bezrobotnych. W skardze na decyzję Wojewody skarżący wniósł o jej uchylenie i orzeczenie na jego korzyść. Ponownie, tak jak w odwołaniu, wskazał na trzy okoliczności, które jego zdaniem powinny stanowić podstawę przyznania zasiłku na okres 12 miesięcy: - brak realnej pomocy ze strony PUP w przekwalifikowaniu zawodowym, - przekroczenie średniej krajowej stopy bezrobocia w powiecie bydgoskim, - nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w czerwcu 1997 r. w wymiarze 12 miesięcy i jego zawieszenie po uzyskaniu pracy we wrześniu 1997 r. z możliwością wykorzystania pozostałych 10 miesięcy prawa do zasiłku w okresie późniejszym. Skarżący wniósł o stwierdzenie przez Sąd czy ma prawo do wykorzystania niezrealizowanego w 1997 r. uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych w wymiarze 12 miesięcy i czy decyzja Wojewody nie uwzględniająca jego żądania była prawidłowa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i przytaczając obszernie na jego poparcie przepisy ustawy o zatrudnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę dzielności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w zakres uprawnień organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenia jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy. Oceniając więc zaskarżoną decyzję, w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji są przepisy ustawy o zatrudnieniu (cyt. na wstępie). Zgodnie z art. 73 ust. 1 tej ustawy powołanym przez organ I instancji w podstawie prawnej decyzji, okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wynosi: 1) 6 miesięcy- dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekracza 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju; 2) 12 miesięcy - dla bezrobotnych: a) zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekracza 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju lub b) powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20 - letni okres uprawniający do zasiłku, lub c) którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego. Z przedłożonych sądowi akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący nie spełnia warunków, od których zależy przyznanie prawa do zasiłku na okres 12 miesięcy, wymienionych w przytoczonym powyżej art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. "b" i "c" ustawy o zatrudnieniu. Nie ukończył bowiem jeszcze 50 roku życia i nie posiada co najmniej 20 - letniego okresu uprawniającego do zasiłku, nie ma także na utrzymaniu dzieci i jest stanu wolnego. Odnośnie warunku wynikającego z art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. a, to też należy stwierdzić, że tego warunku skarżący nie spełnia. W okresie pobierania zasiłku ([...] ) mieszkał bowiem w B. - mieście na prawach powiatu, w którym w dniu 30 czerwca 2006 r. roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku - to jest w 2009 r. (prawo do zasiłku skarżący nabył [...]) stopa bezrobocia wyniosła 6,3 i nie przekroczyła 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, gdzie wynosiła 10, 6 [ vide: Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 30 września 2009 r. w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze powiatów (M.P. Nr 64, poz. 854)]. Powyższe oznacza jednocześnie, że skarżący spełnił warunek skutkujący przyznaniem jemu prawa do zasiłku na okres 6 miesięcy (art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu), albowiem w okresie pobierania zasiłku mieszkał w B., gdzie stopa bezrobocia w dniu 30 czerwca 2009 r. nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Organy administracji obu instancji podjęły zatem rozstrzygnięcie zgodnie z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie mają one żadnego wsparcia w obowiązujących przepisach prawa. W szczególności zaś ustawa o zatrudnieniu nie przewiduje możliwości "zawieszania" przyznanego prawa do zasiłku i jego "odwieszania" w późniejszym okresie, w razie potrzeby. Zgodnie z przepisem art. 71 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu każdorazowe nabycie prawa do zasiłku wiąże się z koniecznością złożenia stosownego wniosku w PUP. Prawo do zasiłku, po spełnieniu szeregu warunków wymienionych w art. 71 ust. 1, przysługuje za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dniu od dnia zarejestrowania się we właściwym urzędzie pracy. Chwila rejestracji ma więc decydujące znaczenie Prawo do zasiłku każdorazowo zależne jest od tego, w jakiej sytuacji faktycznej znajduje się osoba ubiegająca się o to prawo w momencie składania wniosku do PUP. Długość okresu, na który zasiłek jest przyznany zależy także od okoliczności jakie zaistniały w chwili składania wniosku albo w okresie pobierania zasiłku (art. 73 ust. 1 cyt. powyżej). Ustawodawca nie przewidział możliwości uwzględnienie okoliczności zaistniałych w okresie pobierania wcześniej przyznanego zasiłku. Organy administracji nie miały więc możliwości prawnej przedłużenia skarżącemu okresu pobierania zasiłku do 12 miesięcy. Z ustawy o zatrudnieniu nie wynika także obowiązek (ani możliwość) przedłużenia okresu zasiłkowego tym bezrobotnym, którzy w okresie pobierania zasiłku nie otrzymali z PUP żadnej pomocy w celu przekwalifikowania zawodowego. Podkreślić należy, że osoba która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania, tak jak skarżący, nadal pozostaje bezrobotna, i ma prawo nadal korzystać z pomocy PUP w celu zdobycia zatrudnienia lub przekwalifikowania zawodowego. Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone decyzje administracyjne nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia, orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jak w sentencji wyroku.