II SA/Bd 664/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-09-18
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania dodatkowego wynagrodzenia żołnierzowi zawodowemu, prawidłowo rozpoznał sprawę, czy też jedynie zatwierdził decyzję organu pierwszej instancji, naruszając tym zasady postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie dokonał merytorycznej oceny sprawy we własnym zakresie, ograniczając się jedynie do zatwierdzenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Takie postępowanie stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania kapitanowi G. W. dodatkowego wynagrodzenia za wykonywanie czynności wykraczających poza zakres jego stanowiska służbowego kierownika ambulatorium w okresie od września do listopada 2009 r. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania wynagrodzenia, uznając, że czynności te mieściły się w opisie jego stanowiska lub nie spełniały wymogów formalnych. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał obu organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i niewłaściwe uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2013 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję [...] Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatkowego wynagrodzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
II SA/Bd 664/13
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w W., działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 25 ust. 1, art. 73 ust. 1 pkt. 7, art. 88 ust. 1, 2 i 3, art. 104 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 2 ust. 2, § 3, § 4 ust. 1 i § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie wypłacania żołnierzom dodatkowego wynagrodzenia odmówił kpt. G. W. pełniącemu służbę wojskową na stanowisku kierownika ambulatorium ([...]) w Składzie M. przyznania dodatkowego wynagrodzenia za wykonywanie dodatkowych powierzonych czynności od [...] września 2009 r. do [...] listopada 2009 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jedną z należności finansowych wypłacanych żołnierzowi jest dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego. Zgodnie natomiast z art. 88 ust. 2 ustawy, żołnierz może otrzymać dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. Ponadto, określając wysokość dodatkowego wynagrodzenia, należy uwzględniać charakter i zakres wykonywanych czynności, pracochłonność i stopień wykorzystania czasu pozasłużbowego niezbędnego przy ich wykonywaniu, a także kwalifikacje i doświadczenie żołnierza zawodowego niezbędne przy wykonywaniu tych czynności. Organ wskazał też, że w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej w sprawie wypłacania żołnierzom dodatkowego wynagrodzenia, określono warunki wypłacania żołnierzom dodatkowego wynagrodzenia. Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia, żołnierz może otrzymać dodatkowe wynagrodzenie za czasowe powierzenie dodatkowo obowiązków na innym stanowisku służbowym niż on sam jest wyznaczony. Powierzenie to następuje w trybie określonym w art. 25 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a dzień objęcia i zwolnienia obowiązków na tym stanowisku określa dowódca jednostki wojskowej w rozkazie lub decyzji.
Na gruncie powyższego organ wskazał, że G. W. nie przedstawił dowodów, że w dniach od [...] września 2009 r. do [...] listopada 2009 r. czasowo powierzono mu dodatkowo wykonywanie obowiązków na innym stanowisku służbowym niż na stanowisku, na które był wyznaczony. Organ wyjaśnił, że w § 3 ust. 1-8 rozporządzenia w sprawie wypłacania żołnierzom dodatkowego wynagrodzenia zostały wymienione enumeratywnie czynności wykraczające poza zwykłe obowiązki żołnierzy, za które żołnierz je wykonujący może otrzymać dodatkowe wynagrodzenie. Organ, odnosząc się do powyższego zauważył, że skarżący nie wypełnił przesłanek uprawniających do otrzymania dodatkowego wynagrodzenia.
Organ wyjaśnił też, że zgodnie z § 3 ust. 9 rozporządzenia, żołnierz może otrzymać także dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie innych niż wymienione w § 3 ust. 1-8 czynności o charakterze stałym związanych z zabezpieczeniem funkcjonowania jednostki wojskowej, jeżeli wykonywanie tych czynności wynika z realizacji postanowień innych przepisów, w których nie określono prawa do wynagrodzenia.
Organ wskazał, że roszczenia skarżącego podlegają rozpatrzeniu na gruncie art. 88 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i § 3 ust. 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej skoro nie doszło do powierzenia na tenże okres obowiązków służbowych na dodatkowym stanowisku nieobsadzonym (art. 25 ust. 1 i 88 ust. 1 ustawy). Organ podkreślił, że w wymienionym okresie skarżący pełnił służbę wojskową na stanowisku służbowym kierownika ambulatorium w Składzie M. Z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika zaś jedynie, że dowódca jednostki wojskowej jest uprawniony do powierzenia czynności wymienionych w § 3 rozporządzenia, lecz nie zostało w nim określone, w jakiej winno to nastąpić formie, zaś usytuowanie § 2 ust. 2 rozporządzenia, według którego wymagane jest wydanie rozkazu dziennego zawierającego elementy w tym przepisie wymienione, wskazuje, iż przepis ten dotyczy wyłącznie wynagrodzenia za czynności przewidziane w art. 88 ust. 1 ustawy.
W związku z tym organ przyjął, że powierzenie to może nastąpić w dowolnej formie - w postaci decyzji, zakazu lub ustnego polecenia. Jednakże zgodnie z § 13 ust. 3 rozporządzenia, powierzanie czynności za dodatkowym wynagrodzeniem może być dokonywane w przypadku, gdy wykonywanie czynności, o których mowa w § 3 pkt 9, nie zostało ujęte w żadnym z opisów stanowisk służbowych występujących w etacie jednostki wojskowej.
We wniosku o przyznanie dodatkowego wynagrodzenia za dodatkowe czynności wykonywane w omawianym okresie skarżący nie określił, jakie dodatkowe czynności wykonywał, jednakże w dniu [...] września 2011 r. skarżący przedstawił Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] informację, jakie czynności dodatkowo zostały mu zlecane w okresie do [...] września 2009 r. do [...] listopada 2009 r. Skarżący przedstawił również informacje dotyczące dodatkowych czynności.
Na gruncie powyższego organ wskazał, że wszystkie czynności określone przez G. W. były określone w opisach stanowisk służbowych określonych dla stanowiska służbowego zajmowanego przez niego oraz innych wymienionych przez skarżącego w przedłożonej informacji.
Ponadto, organ ustosunkowując się do informacji przekazanej przez skarżącego w piśmie z dnia [...] września 2011 r. dotyczącej realizowania przez skarżącego dodatkowych czynności w godzinach służbowych oraz w czasie ponadnormatywnym podkreślił, że ponadnormatywny czas służby uprawniający do dodatkowych dni wolnych od służby lub udzielania czasu wolnego w zamian za wykonywanie zadań ponad normę nie rzutuje na dodatkowe wynagrodzenie. Skarżący nie przedstawił także żadnych dowodów na wykonywanie czynności wskazanych przez niego, w czasie ponad normy. Odnosząc się do wskazania przez skarżącego dowodów w zakresie zlecania mu dodatkowych czynności, organ zauważył, że w katalogu wymienionych dokumentów nie znajduje się żaden dokument, w którym prowadzona byłaby ewidencja czasu służby ponad normy zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, wobec czego nie ma dowodów na wykonywanie dodatkowych czynności przez skarżącego.
Organ podniósł, że z dokumentacji wynika, że w ambulatorium w O. skarżący wydawał zaświadczenia lekarskie, a w ambulatorium w S. nie wydał żadnego zaświadczenia lekarskiego w okresie do [...] września 2009 r. do [...] listopada 2009 r. Zgodnie z meldunkami kierowników składów, skarżący we wskazanym okresie nie przeprowadził żadnej kontroli stanu sanitarno-epidemiologicznego składu S. lub Składu O. Kierownicy składów nie przestawili żadnych dowodów na wykonywanie zadań służbowych przez skarżącego poza normalnymi godzinami służbowymi.
Organ podkreślił, że skarżący ww. czynności wykonywał w ramach podróży służbowej i w związku z tym otrzymał należności związane z podróżami służbowymi, na co wskazują dowody – delegacje, czyli polecenia podróży służbowej.
Organ podkreślił, że zgodnie z meldunkiem kierownika Składu M., G. W. w spornym okresie w Składzie M. nie wykonał żadnej czynności lub zadania służbowego. Wobec powyższych argumentów stwierdził, że czynności wykonywane przez niego w powoływanym okresie znajdują się w opisach stanowisk służbowych, które są określone w etacie jednostki wojskowej. Odnosząc się do § 13 ust. 3 rozporządzenia MON zauważył, że dodatkowe wynagrodzenie na podstawie tego rozporządzenia, przysługuje tylko w przypadku, gdy czynności wykonywane dodatkowo przez żołnierza nie znajdują się w opisie innych etatowych stanowisk służbowych.
Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem G. W. złożył odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji i zapłatę wynagrodzenia za zlecane czynności.
Decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz zapewnienia stronie czynnego udziału w tym postępowaniu. Ponadto, zarzucił naruszenie ustawy o służbie żołnierzy zawodowych w zakresie dotyczącym ustalenia trybu powierzania żołnierzowi zawodowemu czynności do wykonywania, oraz w zakresie wymiaru czasu wykonywania zadań służbowych żołnierzy zawodowych, w tym rozliczania czasu w przypadku wykonywania zadań w czasie ponadnormatywnym.
Skarżący wskazał, że organ nie przeprowadził analizy całości materiałów dowodowych wskazanych przez niego w piśmie z dnia [...] września 2011 r., a ograniczył się jedynie do wydania decyzji w oparciu o meldunki Kierownika Składu O, Kierownika Składu S. i Kierownika Składu M. W odniesieniu do dwóch stanowisk służbowych (Szefa Służby Zdrowia i Asystenta) w O. - organ nie podjął żadnych ustaleń. Wydaną decyzję oparł na domniemaniach, tymczasem decyzja powinna być wydana w oparciu o dowody i ustalenie stanu faktycznego oraz prawnego. Skarżący podniósł, że organ nie ustalił, na podstawie jakich przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych powierzono skarżącemu czynności.
Podkreślił, że nie może być tak, że z powodu niewydania przez właściwego dowódcę jednostki wojskowej rozkazu lub decyzji żołnierz, który faktycznie wykonywał obowiązki ustalone dla nieobsadzonych stanowisk zostaje pozbawiony wynagrodzenia.
Ponadto, uzasadnienie decyzji zawiera informację określającą, że odwołujący wykonywał zadania służbowe poza normalnymi godzinami służbowymi i z tego powodu niezrozumiałe jest twierdzenie organu, że "...Kierownicy składów nie przedstawili żadnych dowodów na wykonywanie zadań służbowych przez kpt. G. W. poza normalnymi godzinami służbowymi..." Takie stwierdzenia, w ocenie skarżącego, nie budzą zaufania, co do sposobu prowadzenia postępowania.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przypomniał, że w związku z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 277/11 stwierdzającym nieważność decyzji I i II instancji w sprawie odmowy przyznania kpt. G. W. dodatkowego wynagrodzenia za wykonywanie obowiązków na powierzonym dodatkowo stanowisku, organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. odmawiającą przyznania stronie dodatkowego wynagrodzenia za wykonywanie dodatkowych powierzonych czynności od [...] września 2009 r. do [...] listopada 2009 r.
Odnosząc się natomiast do kwestii naruszenia przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia organ podkreślił, że organ I instancji właściwie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji zaś wymienił przesłanki umożliwiające przyznanie żołnierzowi zawodowemu dodatkowego wynagrodzenia oraz wyjaśnił, dlaczego nie było możliwości przyznania skarżącemu wynagrodzenia za pełnienie dodatkowych obowiązków służbowych.
Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji w prowadzonym postępowaniu zastosował wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 maja 2011 r. W konsekwencji, organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia wydanej decyzji.
Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem, G. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz stwierdzenie niezgodności z prawem, art. 25, 35, 56 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, powierzenia wykonywania czynności na stanowiskach służbowych, poprzez niewydanie właściwych rozkazów, decyzji, a także poprzez zaniechania skorzystania z możliwości zlecenia wykonania czynności na podstawie innej niż umowa o pracę.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez jego błędne zastosowanie oraz niezastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a także art. 107 § 3, art. 80, art. 77, art. 10, art. 9 i art. 7 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję, pomimo że organy obu instancji nie dokonały wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a organ I instancji przed wydaniem decyzji nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu, naruszając tym art. 81 k.p.a.
Skarżący zarzucił również naruszenie art. 88 ust. 1 w zw. z art. 25, art. 88 ust. 2, art. 86 ust. 1 w zw. z art. 35, art. 56 i art. 60 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 1, 2, 3 i 13 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, w zakresie dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy, a także w zakresie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska i § 4, 6, 8, 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych, w zakresie wymiaru czasu wykonywania zadań służbowych żołnierzy zawodowych, w tym rozliczania czasu w przypadku zadań wykonywanych w czasie ponadnormatywnym. Zarzucił ponadto naruszenie § 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych za przeniesienia, przesiedlenia i podróże służbowe w zakresie należności z tytułu przeniesienia, diety za czas przejazdu i pierwszą dobę pobytu w nowym miejscu pełnienia służby oraz ryczałt na pokrycie kosztów przejazdu z miejsca stałego zamieszkania do nowego miejsca pełnienia służby.
Uzasadniając swoją skargę skarżący podkreślił, że organ II instancji ograniczył się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że organ I instancji w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Naruszony został art. 15 k.p.a., albowiem skarżący miał prawo do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jego sprawy, czego zaniechano.
Organy nie przeprowadziły analizy całości materiału dowodowego wskazanego w piśmie z dnia [...] września 2011 r., a ograniczyły się jedynie do wydania decyzji w oparciu o meldunki Kierownika Składu O., S. i M.
Organ II instancji nie przeprowadził też dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie w trybie art. 136 k.p.a. Ponadto, w ocenie skarżącego, przez brak właściwego uzasadnienia organ naruszył również art. 107 § 3 k.p.a.
Skarżący wskazał też na naruszenie przez organy art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie ustaliły one, na podstawie jakich przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych powierzono skarżącemu czynności do wykonywania będące czynnościami ujętymi w opisach stanowisk do wykonywania na nieobsadzonych stanowiskach Szefa Służby Zdrowia, Asystenta, Kierownika Ambulatorium Składu S., Kierownika Ambulatorium Składu O. Brak zaś takiego ustalenia wskazuje, że powierzanie obowiązków do realizacji na stanowiskach w O., S. i w O. następowało niezgodnie z przepisami ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych tj. art. 25, 35 i 56. Istnieje bowiem obowiązek powierzania żołnierzowi wykonywania obowiązków przewidzianych dla stanowisk służbowych w oparciu o ww. przepisy. W następstwie powyższego, skarżący nie otrzymał przysługujących mu należności wskazanych art. 88 lub 86 ustawy.
W konsekwencji skarżący stwierdził, że organ odwoławczy wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, bez ustosunkowania się do naruszeń prawa popełnionych przez ten organ, wydał decyzję także naruszającą prawo.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Nadmienić należy, że wskazana kontrola odbywa się w nieprzypadkowej kolejności: najpierw sąd bada zaskarżone decyzje pod kątem występowania ewentualnych wad dających podstawę do stwierdzenia ich nieważności, następnie pod kątem ewentualnych naruszeń przepisów postępowania i dopiero na końcu w aspekcie zgodności z prawem materialnym znajdującym w konkretnej sprawie zastosowanie. Jeśli wcześniej opisane uchybienia zostaną stwierdzone na wcześniejszym etapie, to dalsza kontrola nie jest przeprowadzana.
Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W wyroku z dnia 10 maja 2011, sygn. akt II SA/Bd 277/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uwzględnił skargę skarżącego na decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie przyznania dodatkowego wynagrodzenia za wykonywanie obowiązków na powierzonym dodatkowo stanowisku stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Dowódcy [...] Rejonowej Bazy Materiałowej w O. z dnia [...] września 2010 r. W powyższym orzeczeniu Sąd działając na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a zawarł wskazania co do dalszego postępowania. Wskazał, że odrębną sprawę stanowi rozstrzygnięcie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w przedmiocie dodatkowego wynagrodzenia za wykonywanie przez skarżącego obowiązków w objętym żądaniem okresie od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] listopada 2009 r., to jest poprzedzającym powierzenie mu obowiązków na stanowisku asystenta i kierownika służby zdrowia.
Sąd na podstawie akt sprawy stwierdził, że skarżący w wymienionym czasie pełnił służbę na stanowisku kierownika ambulatorium Składu M. Sąd wskazał, że roszczenia skarżącego dotyczące dodatkowego wynagrodzenia za wskazany okres podlegają rozpatrzeniu na gruncie art. 88 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 198, poz. 1141 ze zm.), skoro nie doszło do powierzenia na tenże okres obowiązków służbowych na dodatkowym stanowisku nieobsadzonym (art. 25 ust. 1 i 88 ust. 1 ustawy).
Zgodnie z art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593) żołnierz zawodowy, otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie również za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. W rozpatrywanym przypadku chodziłoby zatem o czynności wykonywane przez skarżącego poza zakresem obowiązków należących do niego jako kierownika ambulatorium Składu M.
Z przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. Nr 108, poz. 1141 ze zm.) wynika jedynie, że dowódca jednostki wojskowej jest uprawniony do powierzenia czynności wymienionych w § 3, lecz nie zostało w nim określone, w jakiej winno to nastąpić formie, zaś usytuowanie § 2 ust. 2 rozporządzenia, według którego wymagane jest wydanie rozkazu dziennego zawierającego elementy w tym przepisie wymienione, wskazuje, iż przepis ten dotyczy wyłącznie wynagrodzenia za czynności przewidziane w art. 88 ust. 1 ustawy.
W świetle powyższego Sąd stwierdzi, że powierzenie to może nastąpić w dowolnej formie – w postaci decyzji zakazu lub ustnego polecenia.
We wniosku o przyznanie dodatkowego wynagrodzenia za dodatkowe czynności wykonywane w omawianym okresie, jak i pismach procesowych składanych przez niego w toku postępowania administracyjnego skarżący nie określił, jakie dodatkowe czynności poza należącymi do kierownika ambulatorium Składu M. wykonywał. Nieuprawnione, przedwczesne jednak było stwierdzenie organu I instancji w uzasadnieniu decyzji, że skarżący czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki służbowe, które mogłyby być zaliczone do wymienionych w § 3 pkt 9 rozporządzenia, a nie dodatkowo wynagradzanych jako kierownik ambulatorium, nie wykonywał. Stwierdzenie to nie zostało bowiem poparte żadnymi ustaleniami, które znalazłyby odzwierciedlenie w aktach sprawy. W szczególności organ I instancji nie wezwał skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do sprecyzowania żądania dotyczącego okresu do dnia [...] listopada 2009 r. poprzez wskazanie chociażby rodzaju czynności zalecanych mu dodatkowo i formy ich zlecenia, a w konsekwencji nie mógł też skonfrontować podanych przez skarżącego faktów z odpowiednią dokumentacją jednostki wojskowej. Tylko dokonane w powyższym zakresie wyczerpujące ustalenia mogłyby stanowić miarodajną podstawę do wyprowadzenia wniosku, iż skarżący innych czynności ponad określone w zakresie jego obowiązków jako kierownika ambulatorium nie wykonywał, a jeśli jakieś wykonywał, to nie spełniały one przesłanek uzasadniających zaliczenie do innych czynności, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, o których mowa w § 3 pkt 9 rozporządzenia wykonawczego.
Dokonana w powyższym wyroku przez Sąd ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania na podstawie art. 153 p.p.s.a. wiąże w sprawie obecnie rozpoznający skład Sądu oraz wiązała organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Kontrola przez Sąd zaskarżonej decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej ww. wyrokiem z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 277/11 prowadzi do wniosku, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a które to uchybienie organu może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. miał obowiązek ponownie skontrolować sprawę a nie utrzymując ją w mocy ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, że: "organ I instancji w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wymienił przesłanki umożliwiające przyznanie żołnierzowi zawodowemu dodatkowego wynagrodzenia oraz wyjaśnił, dlaczego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił jednoznacznie uznać, że strona spełniła te przesłanki, a co za tym idzie, dlaczego nie było możliwości przyznania wynagrodzenia za pełnienie dodatkowych obowiązków służbowych. Co więcej, organ I instancji w prowadzonym postępowaniu zastosował wytyczne WSA w Bydgoszczy zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 maja 2011 r."
Zacytowana powyżej treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz rozporządzenia MON w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia świadczy o tym, że organ II instancji dokonał jedynie zatwierdzenia decyzji organu I instancji, natomiast nie dokonał sam merytorycznej oceny sprawy.
W ocenie Sądu działanie organu odwoławczego w powyższy sposób świadczy o istotnym naruszeniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że po wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 277/11 organ I instancji dokonał następujących czynności: pismem z dnia [...] września 2011 r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w O., w związku z ww. wyrokiem, wezwał G. W. do uzupełnienia złożonego przez niego wniosku z dnia [...] maja 2010 r. o uregulowanie należności za zrealizowane zadania służbowe nie wynikające z przyjętego zakresu obowiązków, poprzez sprecyzowanie żądania dotyczącego okresu od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] listopada 2010 r., tj. wskazanie czynności zlecanych mu dodatkowo przez przełożonych oraz formy ich zlecania. Skarżący w piśmie z dnia [...] września 2011 r. ustosunkował się do powyższego wezwania, udostępniając żądane informacje. Następnie, w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. Kierownik Składu O., odpowiadając na pismo z dnia [...] marca 2012 r., przekazał informacje dotyczące czynności dokonywanych przez skarżącego we wskazanym okresie, z kolei w piśmie również z dnia [...] marca 2012 r. Kierownik Składu w S. przekazał informacje dotyczące skarżącego za wspomniany powyżej okres. Następnie Szef Sztabu Jednostki Wojskowej Nr [...] w W. wystosował do skarżącego pismo informacyjne z dnia [...] stycznia 2013 r., stanowiące odpowiedź na pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r., jednocześnie organ zobowiązał G. W. do określenia miejsca rozpoczęcia podróży służbowej, miejsca docelowego podróży służbowej, podstawę skierowania w podróż służbową, określenie rodzaju środka komunikacji do odbycia podróży służbowej, wskazanie podmiotu kierującego go w podróż służbową oraz wskazanie miejsca stałego pełnienia służby w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] maja 2012 r. Ponadto, organ poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Powyższe zadecydowało o wydaniu przez organ I instancji decyzji o odmowie przyznania G. W. dodatkowego wynagrodzenia za wykonywanie dodatkowych powierzonych czynności od [...] września 2009 r. do [...] listopada 2009 r.
Organ II instancji natomiast nie ocenił powyższego materiału dowodowego, na którym oparł się organ I instancji. Nie mogą rozpatrzenia sprawy zastąpić lapidarne stwierdzenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o poprawności orzeczenia organu I instancji i wywiązaniu się ze wskazań zawartych w wyroku Sądu.
Organ II instancji nie mógł w przedmiotowej sprawie dokonać prawidłowych ustaleń faktycznych, ponieważ akta sprawy są niekompletne. Wynika to chociażby z tego, że brak jest w nich pełnej dokumentacji jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił służbę na stanowisku kierownika ambulatorium Składu M. Akta sprawy nie zawierają dokumentu o powołaniu skarżącego na stanowisko kierownika ambulatorium Składu M. oraz zakresu obowiązków związanego z tym stanowiskiem.
Organ I instancji w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., Nr [...] stwierdził, że czynności wykonywane przez kpt. G. W. w okresie od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] listopada 2009 r. znajdują się w opisach stanowisk służbowych, które są określone w etacie jednostki wojskowej, czyli [...] Rejonowej Bazy Materiałowej.
Brak w aktach opisu stanowisk uniemożliwia ocenę, czy czynności wykonywane przez skarżącego rzeczywiście znajdują się w opisach stanowisk służbowych, które są określone w etacie jednostki wojskowej. Niekompletne akta uniemożliwiają zatem ocenę, czy słusznie organ I instancji powołał się na przepis § 13 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia(Dz. U. Nr 108, poz. 1141 ze zm.), który to przepis stanowi, że powierzanie czynności za dodatkowym wynagrodzeniem może być dokonywane w przypadku, gdy wykonywanie czynności, o których mowa w § 3 pkt 9, nie zostało ujęte w żadnym z opisów stanowisk służbowych występujących w etacie jednostki wojskowej.
Powyższe uchybienia dowodzą tego, że organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy ponownie, lecz jedynie ograniczył się do kontroli wydanej decyzji zatwierdzając ją. W ocenie Sądu, działanie organu II instancji skutkuje uwzględnieniem skargi.
W orzecznictwie przyjmuje się, że uzasadnienie decyzji powinno korelować z jej rozstrzygnięciem. Rolą zaś organu II instancji jest nie tylko rozpoznanie odwołania, ale podkreśla się, że mimo brzmienia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ ten nie zatwierdza decyzji organu I instancji. Przepis art. 138 k.p.a. realizując zasadę dwuinstancyjności ukształtował postępowanie przed organem odwoławczym – co do zasady – jako postępowanie merytoryczne. Istota tej zasady polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej sprawy wyznaczonej treścią decyzji administracyjnej. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniem organu I instancji (zob. T. Woś, J. Zimmerman – glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., sygn. III AZP 11/86 – Państwo i Prawo 1989, z. 8, str. 147).
Wynik postępowania organu odwoławczego nie sprowadza się do oddalenia odwołania bądź uznania tego środka za uzasadniony (zob. G. Łaszczyca w tezie 1 do art. 138 [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II – Lex 2010). Zwrot zastosowany w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" ma charakter skrótu wyrażającego zasadę, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. Ten skrót myślowy (techniczny) oznacza zatem, iż organ II instancji w wyniku swojego postępowania w sprawie doszedł do takiej samej konkluzji, jak organ I instancji (J. Zimmerman – glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95 – Orzecznictwo Sądów Polskich 1997, z. 4, poz. 83).
Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Według zaś § 3 tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W doktrynie podkreśla się, że stosunek uzasadnienia do rozstrzygnięcia polega na tym, iż "uzasadnienie ma objaśnić tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie (zob. teza 11 do art. 107 k.p.a. – A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel – Komentarz aktualizowany do ustawy Kodeks postępowania administracyjnego – Lex 2013 i powołane tam poglądy J. Borkowskiego).
Powyższe rozważania zostały przedstawione nieprzypadkowo. W uzasadnieniu decyzji Inspektora Wsparcia Sił Zbrojnych przebieg postępowania powiązano z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2011 r. (sygn. akt II SA/Bd 277/11). Wskazano, że została wydana decyzja organu I instancji o odmowie przyznania stronie dodatkowego wynagrodzenia za wykonywanie dodatkowych powierzonych czynności od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] listopada 2009 r. Jako kolejną okoliczność faktyczną wskazano, że skarżący złożył odwołanie. Kolejno przedstawiono zarzuty odwołania. Jak już powyżej wspomniano bardzo lakoniczna jest część uzasadnienia decyzji organu II instancji.
Wobec powyższego, mając na uwadze powyżej zaprezentowaną wykładnię art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. skład Sądu rozpoznający przedmiotowa sprawę stwierdził na podstawie akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że organ II instancji nie rozstrzygnął sprawy we własnym zakresie merytorycznie. Świadczyć może o tym wyraźnie odwołanie się do nawet nie do ustaleń, a tylko do rozstrzygnięcia organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ewidentnie brak rozważenia i oceny na gruncie obowiązujących przepisów prawa we własnym zakresie w stosunku do materiałów dowodowych zgromadzonych przed organem I instancji. Organ odwoławczy nie odniósł się sam do zarzutów odwołania.
Powyższe świadczy o tym, że organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy w jej całokształcie, a ograniczył się jedynie do oceny decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w W., czym naruszył przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., a także art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 8 k.p.a. nakazujący prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i zasadę przekonywania ujętą w art. 11 k.p.a. Naruszenie ww. przepisów postępowania w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem wykluczyć, że inna ocena zebranego materiału dowodowego mogła doprowadzić organ odwoławczy do wydania innego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd w takiej sytuacji jest zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo że nie ma absolutnej pewności, jaki w rzeczywistości wpływ na wydanie rozstrzygnięcia określonej treści miało naruszenie określonych przepisów. Nie jest więc wykluczone, że przy ponownym merytorycznym rozpatrzeniu sprawy Inspektor Wsparcia Sił Zbrojnych z zachowaniem wszystkich przepisów i reguł postępowania administracyjnego rozstrzygnie sprawę w taki sam sposób, tj. organ odwoławczy wyda decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając wcześniejsze okoliczności na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło