II SA/Bd 666/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-10-16
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Renata Owczarzak, Jerzy Bortkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osób z pobytu stałego, jeśli nie wyjaśniono w sposób jednoznaczny, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały, a odmowa przyjęcia kluczy przez jedną ze stron była uzasadniona brakiem ich właściwości?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego do ustalenia, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały. Nie wyjaśniono jednoznacznie kwestii odmowy przyjęcia kluczy przez jedną ze stron, co mogło uniemożliwić powrót do lokalu.Stan faktyczny
Wójt Gminy orzekł o wymeldowaniu D. W. i M. W. z pobytu stałego na wniosek S. W., wskazując na dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu. D. W. odmówiła przyjęcia kluczy od komornika, twierdząc, że nie pasują do zamków. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że materiał dowodowy jest niewystarczający do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności, w tym czy postępowanie egzekucyjne w przedmiocie wydania kluczy toczy się nadal. S. W. zaskarżył decyzję Wojewody, kwestionując jej legalność i twierdząc, że opuszczenie mieszkania miało charakter trwały, a działania D. i M. W. były pozorne. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja Wojewody nie narusza prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 16 października 2012 roku sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po przeprowadzeniu na wniosek S. W. postępowania wyjaśniającego, orzekł o wymeldowaniu D. W. i M. W. z pobytu stałego w miejscowości[...].
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez Wójta Gminy [...] w dniu [...] r. na wniosek S. W., który żądając wymeldowania D. W. i M. W. z pobytu stałego w domu pod adresem [...], wskazał, że wystąpiły nowe okoliczności w sprawie dotyczącej zamieszkiwania w tym domu przez wymienione osoby. Do wniosku występujący dołączył m. in. pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z dnia [...]r., z treści którego wynikało, że w sprawie egzekucyjnej ozn. sygn. [...](prowadzonej z wniosku D. W. przeciwko S. W. na podstawie tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., sygn. akt[...], zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia [...]r.) - D. W., jako wierzycielka, odmówiła odebrania kluczy.
Przesłuchiwany w charakterze strony S. W. wyjaśnił, iż klucze umożliwiające dostęp do domu, tj. klucze do bramy wjazdowej na teren posesji, do głównych drzwi wejściowych i do przedpokoju, przekazał komornikowi sądowemu.
D. W. podniosła, że podczas wizyty w siedzibie komornika sądowego zapoznała się z okazanymi jej kluczami (4 sztuki) do domu w [...] i stwierdziła, że nie są to klucze właściwe, lecz stare, które były używane przed wymianą zamków oraz, że takie same ona posiada. W tej sytuacji nie przyjęła kluczy, a na czynności komornika złożyła skargę. Podtrzymała natomiast zamiar powrotu i zamieszkiwania w przedmiotowym domu, który stanowi dorobek ponad 20-letniej wspólnej pracy jej i jej byłego męża, dodając przy tym, że według niej, możliwe jest zarówno, aby w domu tym zamieszkiwały oddzielnie dwie rodziny - strony postępowania, jak również - możliwy jest podział podwórka, skoro do posesji prowadzą dwie bramy wjazdowe.
Także M. W. oświadczył, że ma zamiar powrotu i zamieszkiwania w domu pod podanym adresem, w którym, w jego ocenie, istnieje możliwość podziału domu na dwa odrębne lokale, a tylko upór ojca, wnioskodawcy - S. W., zamieszkiwanie to uniemożliwia. Wyjaśnił również, że obecny pobyt w [...] ma jedynie charakter czasowy (w [...] pobiera on naukę) i w związku z tym zgłoszenia meldunkowe obojga są co roku przedłużane.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w toku którego organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy w postaci dokumentów, zeznań świadków oraz oświadczeń przesłuchanych w sprawie stron, organ ten, działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu D. W. i M. W. z pobytu stałego w[...]. W motywach uzasadniających rozstrzygnięcie organ uznał, że spełnione zostały przesłanki dopuszczające wymeldowanie adresatów decyzji, którzy dobrowolnie i trwale opuścili dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie wykonali obowiązku meldunkowego. Organ stwierdził, że mimo korzystnego dla zainteresowanych wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., sygn. akt[...], przywracającego D. W. (powódce) współposiadanie mieszkania w domu pod podanym adresem z jednoczesnym zobowiązaniem S. W. do wydania powódce kluczy umożliwiających jej swobodny dostęp do tego mieszkania - strony wymeldowywane w toku prowadzonych przez komornika sądowego czynności odmówiły odbioru kluczy do wymienionego domu, skutkiem czego postępowanie egzekucyjne zostało zakończone. W tej sytuacji, w ocenie organu, można mówić zarówno o dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego, które faktycznie nastąpiło w lipcu 2006 r., jak również - o trwałym charakterze opuszczenia, skoro centrum życiowe M. i D. W. już od długiego czasu znajduje się [...]. W ocenie organu, działania sprzeciwiających się wymeldowaniu miały na celu jedynie zachowanie pozorów gotowości do powrotu i zamieszkiwania w [...].
Od decyzji odwołanie złożyła D. W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Wydanej decyzji zarzuciła błędne przyjęcie spełnienia przesłanki koniecznej do wymeldowania, poprzez uznanie przez organ, iż odmowa przyjęcia przez zainteresowaną kluczy do przedmiotowego domu oznacza jej rezygnację z powrotu i zamieszkiwania w tym domu. W ocenie odwołującej się, odmowa odbioru kluczy była uzasadniona, bowiem klucze, w toku postępowania egzekucyjnego wydane komornikowi przez jej byłego męża, nie były właściwe i uniemożliwiały dostęp do całego mieszkania. Rację takiemu jej przekonaniu przyznał Prezes Sądu Rejonowego w [...], który w odpowiedzi na skargę na czynności komornika - uznał jej zastrzeżenia, co do prawidłowości postępowania egzekucyjnego, za zasadne.
Zdaniem odwołującej się, o staraniach adresatów decyzji o powrocie do [...] i zamieszkiwania w przedmiotowym domu świadczą wizyty na terenie posesji, choćby te ostatnie z marca [...] r., które w ocenie odwołującej - nie mogły być skuteczne z uwagi na naganne zachowanie wnioskodawcy, jako strony postępowania.
Odwołująca się stwierdziła również, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu nie ma charakteru trwałego i dobrowolnego, a w przedmiotowym domu nadal znajdują się meble i urządzenia, których ona nie zabrała, z wyjątkiem komputera należącego do syna stron, zaś pobyt adresatów decyzji w[...], jako czasowy, jest koniecznością, bowiem gdzieś muszą mieszkać.
Do odwołania odwołująca dołączyła m. in. pismo Prezesa Sądu Rejonowego w [...]z dnia[...], a z treści którego wynika, że prezes tegoż sądu uznał jej zastrzeżenia co do prawidłowości postępowania egzekucyjnego za uzasadnione.
W aktach sprawy organu I instancji znajduje się pismo strony - S. W., który ustosunkowując się do treści odwołania byłej żony, wskazał, że zawiera ono większość informacji nieprawdziwych i podkreślił nie zmusił adresatki decyzji do opuszczenia domu, lecz przeciwnie - to ona dobrowolnie odeszła, okradając przy tym przedmiotowe mieszkanie.
Do akt sprawy odwołująca się dołączyła również m. in. postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia[...], zgodnie z którym - zobowiązano Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] do ustosunkowania się do pism D. W. (wierzycielki), złożonych uprzednio w kancelarii tego komornika, aby następnie wszcząć lub odmówić wszczęcia postępowania egzekucyjnego w ślad za przywołanym wyżej wyrokiem sądu cywilnego (wyrok Sądu Rejonowego w [...]z dnia[...], zaopatrzony w klauzulę wykonalności dnia [...]r.).
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie był wystarczający do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. W sytuacji, gdy adresatka decyzji, zdeterminowana faktem nie wydania jej właściwych kluczy, umożliwiających swobodny dostęp do całego mieszkania w domu w [...] i jednocześnie nie godząc się z zakończeniem postępowania egzekucyjnego, o czym w swoim piśmie do organu I instancji wskazywała - organ ten powinien był podjąć dalsze działania dla wyjaśnienia, czy postępowanie egzekucyjne w przedmiocie wydania kluczy toczy się nadal, a jeśli tak, kiedy zostanie zakończone i w tym celu - wystąpić do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] ze stosownym zapytaniem.
Według organu drugiej instancji - brak było podstaw do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, zaś w ponownym postępowaniu wyjaśniającym, obok przeprowadzenia powyższej czynności, należy dopuścić kolejne dowody w postaci oględzin domu pod wskazanym adresem dla zbadania, czy znajdują się tam rzeczy należące do adresatów decyzji, a jeśli tak, to jakie oraz czy potwierdzają one zamiar stałego pobytu, a także wyjaśnienia, czy drzwi do pokojów posiadają wymienione zamki i są zamykane na klucz, lub czy drzwi nie posiadają zamków i, tym samym, są otwarte, a także - ponownego przesłuchania w toku przeprowadzonych oględzin wszystkich stron dla ustalenia, czy w sytuacji, gdy adresaci podejmą kolejną próbę powrotu do wspomnianego domu i jednocześnie osiągną porozumienie w sprawie kluczy do tego domu, bądź klucze zostaną adresatom wydane skutkiem prowadzonego postępowania egzekucyjnego - powrót taki będzie możliwy.
Zdaniem organu II instancji, przeprowadzenie przez organ I instancji wskazanych wyżej czynności dowodowych uzasadnione jest art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa i ma na celu ustalenie, czy w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nastąpiło dobrowolne lub pod przymusem opuszczenie miejsca pobytu stałego, biorąc pod uwagę przywołany wyrok sądu cywilnego, przywracający adresatce decyzji współposiadanie przedmiotowego lokalu i możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu wykonania tego wyroku.
W skardze do sądu S. W. zakwestionował legalność orzeczenia organu odwoławczego i wniósł o wnikliwe rozpatrzenie skargi. Decyzji organu drugiej instancji skarżący zarzucił, że decyzja jest dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa, i jednocześnie zawiera wiele niespójnych, a nawet nieprawdziwych faktów, przy czym organ ten, odmiennie niż organ pierwszej instancji, przyznał rację twierdzeniom jedynie wymeldowywanych i nie dość wnikliwie ocenił zebrany materiał dowodowy w postaci nie tylko przywołanego już wyroku sądu cywilnego (wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia[...], przywracający adresatce decyzji współposiadanie przedmiotowego lokalu), a także innych wyroków oznaczonych sygnaturami akt[...].
Skarżący podzielił słuszność stanowiska organu I instancji, który w wydanym rozstrzygnięciu stwierdził, że opuszczenie mieszkania ma charakter trwały, a centrum życiowe D. i M. W. znajduje się w[...]. Natomiast podejmowane przez nich w przeszłości działania na rzecz powrotu i zamieszkiwania w [...] były jedynie pozorne i miały na celu utrzymywanie fikcji meldunkowej. Skarżący ustosunkował się także do okoliczności związanych z wydaniem odnośnych kluczy komornikowi sądowemu, podnosząc, że klucze te (nowe) zostały przez komornika osobiście sprawdzone pod względem ich użycia w zamkach. Nadmienił, że pasował wówczas tylko jeden klucz do zamka od furtki, a pozostałe zamki w drzwiach okazały się, niesprawne, ponieważ w dniu [...]r. zostały zniszczone przez kilku, znanych skarżącemu, sprawców.
Skarżący odniósł się do kwestii ewentualnego podziału domu i podwórka na terenie posesji pod wskazanym adresem. Z punktu widzenia technicznego nie ma możliwości przebudowy domu, ani też podziału posesji na dwie części. Po drugie - jako właściciel odnośnej nieruchomości nie wyraża on na taki podział zgody. Wyjaśnił również, że meble i sprzęt gospodarstwa domowego, które znajdują się w domu, w dużej części należą do niego, bowiem to on zakupił je, zanim zawarł związek małżeński z D. W.
Do skargi skarżący dołączył plik dokumentów:
1. postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z dnia [...]o odmowie ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego,
2. postanowienie Komendy Miejskiej Policji w [...] z dnia [...] o odmowie wszczęcia dochodzenia,
3. pismo S. W. datowane na dzień [...]r. (4 strony),
4. pismo Kancelarii[...]" w G. z dnia[...],
5. dwa protokoły posiedzeń Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z dnia [...] r. w sprawie o podział majątku (sygn. akt[...]),
6. wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania, wraz z uzasadnieniem,
7. wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia[...], w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, wraz z uzasadnieniem.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego określającego prawa i obowiązki stron oraz procesowego regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawowym przepisem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006 r., Nr 139 poz. 993 z późn. zm.), w świetle którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Istotne znaczenie ma też treść przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.
Zatem dla prawidłowego orzeczenia o wymeldowaniu D. W. i M. W. z lokalu położonego w m. [...], niezbędne było ustalenie, że osoby te opuściły trwale i dobrowolnie wskazany lokal i w chwili orzekania w lokalu tym nie zamieszkują, a nie dopełniły obowiązku wymeldowania się.
Na tle przytoczonych przepisów w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który ma już utrwalony charakter, iż przesłanka opuszczenia miejsca pobytu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić w sytuacji, gdy zaistnieją łącznie dwa elementy: dana osoba fizycznie (faktycznie) nie przebywa w przedmiotowym lokalu oraz ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w nowym miejscu ośrodka życiowych interesów. W toku postępowania w sprawach o wymeldowanie obowiązkiem organów administracji publicznej jest ustalenie - w oparciu o wszelki dostępny materiał dowodowy - czy zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne wskazują na fizyczne opuszczenie lokalu połączone z odpowiednim zamiarem zmiany ośrodka życiowego.
Jeżeli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego, czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu np. wobec wymiany zamków w drzwiach, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 marca 2003 r. V SA 2323/2002, z dnia 17 września 2003 r. V SA 402/2003; z dnia 3 kwietnia 2000 r. V SA 1784/99; z dnia 21 marca 2001 r. V SA 2950/2000; z dnia 23 kwietnia 2001 r. V SA 3169/2000).
Ustalenie przytoczonych wyżej przesłanek wymeldowania z pobytu stałego musi być efektem postępowania administracyjnego przeprowadzonego z zachowaniem wszelkich wymogów proceduralnych, w szczególności dotyczących wyjaśniania okoliczności faktycznych sprawy. Innymi słowy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu, jeżeli na podstawie wszechstronnej analizy całego dostępnego materiału dowodowego w sprawie dojdzie do przekonania, że zaistniały okoliczności świadczące o trwałym i dobrowolnym opuszczeniu lokalu przez osobę, której decyzja dotyczy. Wszelkie błędy w tym zakresie, powodujące pozostawienie niewyjaśnionymi istotnych okoliczności w sprawie skutkuje możliwością popełnienia błędu w subsumcji i w konsekwencji błędnego zastosowania normy prawnej do sytuacji nie objętej jej hipotezą.
Odnosząc powyższe uwagi do stanu zaistniałego w przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że organ odwoławczy słusznie ocenił czynności organu I instancji, których celem było ustalenie istnienia przesłanek wymeldowania, jednak organ ten nie dochował w pełni wymogów proceduralnych, gdyż pozostawił niewyjaśnionymi wiele istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, zaniechawszy czynienia ustaleń w tym względzie, jak również nie ocenił prawidłowo całego materiału dowodowego w sprawie. W ten sposób naruszono podstawowe zasady postępowania dowodowego: zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego), zasadę oficjalności postępowania dowodowego (art. 77 § 1 KPA), zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 KPA).
Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji ustalił wprawdzie, że D. W. i M. W. faktycznie opuścili przedmiotowy lokal, nie poczynił jednak wystarczających kroków w celu ustalenia, czy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny, tj. nastąpiło z zamiarem trwałego opuszczenia lokalu i skoncentrowaniem swoich spraw życiowych w innym miejscu. W przedmiotowym postępowaniu D. W. podnosiła, że nie opuściła przedmiotowego lokalu na stałe i zamierza do niego powrócić, jednak nadal nie jest dopuszczana do użytkowania lokalu, w którym jest zameldowana mimo korzystnego dla niej wyroku sądu powszechnego, który nakazał skarżącemu wydanie kluczy do lokalu. Z tych przyczyn doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organ zaznaczył, że osoby wymeldowane poczyniły kroki prawem dopuszczone (i wskazane w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych) ku temu, aby udowodnić, iż nie doszło do dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego, przy czym z analizy akt administracyjnych wynika, że sporne w sprawie były okoliczności, w jakich doszło do opuszczenia przedmiotowego lokalu, jak również następnego wykonania w trybie przymusowej egzekucji obowiązku przekazania kluczy do lokalu.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia[...], przywrócono D. W. (powódce) współposiadanie mieszkania w domu pod podanym adresem z jednoczesnym zobowiązaniem S. W. do wydania powódce kluczy umożliwiających jej swobodny dostęp do mieszkania. Jak zauważył organ zawarta w aktach sprawy dokumentacja oraz oświadczenia stron wymeldowanych nie wskazują, iż kwestia dobrowolnego powrotu do zajmowanego uprzednio lokalu została wyjaśniona jednoznacznie. Ograniczenie się do stwierdzenia, iż strony wymeldowywane w toku prowadzonych przez komornika sądowego czynności odmówiły odbioru kluczy do wymienionego domu, skutkiem czego postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, jest sporym uproszczeniem w świetle podnoszonej przez strony okoliczności, iż są to klucze nie pasujące do znajdujących się w drzwiach zamków.
Bezspornie uznać należy, że wytoczenie powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania, a następnie wszczęcie postępowania egzekucyjnego, wskazuje na podjęcie przez wymeldowaną szeregu działań prawnych dla wykazania, że nadal ma wolę korzystania z przedmiotowego lokalu.
W ocenie Sądu w przedmiotowym postępowaniu nie wyjaśniono bez żadnych wątpliwości oraz w sposób rzetelny i obiektywny, czy wymeldowana wraz z synem rzeczywiście opuściła sporny lokal w znaczeniu ustalonym w orzecznictwie tj. dobrowolnie, trwale i z zamiarem przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, bowiem okoliczności niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego nie zostały bezspornie stwierdzone w postępowaniu dowodowym poprzedzającym podjęcie decyzji. Ustalenia wymagają okoliczności związane z opuszczeniem miejsca pobytu stałego przez D. W. i M. W., a w szczególności - czy toczy się postępowanie egzekucyjne polegające na wydaniu stronie kluczy umożliwiających jej swobodny dostęp do całego mieszkania w budynku położonym w [...] i ewentualnie z jakim skutkiem. Wyjaśnienia wymaga okoliczność faktycznego pozostawienia przez wymeldowane osoby ich rzeczy osobistych w spornym lokalu, a także kwestia wymienionych zamków w drzwiach.
Natomiast podnoszona przez skarżącego kwestia podziału domu i podwórka na terenie posesji pod wskazanym adresem, a także toczące się przed właściwym sądem postępowanie o podział majątku wspólnego byłych małżonków, jako stron niniejszego postępowania, jak słusznie zauważył organ odwoławczy - nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie o wymeldowanie.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny Sądu była decyzja Wojewody jako organu odwoławczego, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylająca w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Stosownie do treści zastosowanego w sprawie przez organ drugiej instancji przepisu art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Odnosząc powyższe rozważania do zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo odczytał treść art. 138 § 2 kpa i zasadnie przyjął, iż istniały podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a), a więc przy podjęciu wszelkich kroków koniecznych do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jako warunku niezbędnego wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści (por. wyrok NSA z 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99).
Przedstawione powyżej braki postępowania wyjaśniającego nie mogły być uzupełnione na etapie postępowania odwoławczego, ponieważ prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, gdyż kluczowe dla rozstrzygnięcia końcowego okoliczności, nie podlegałyby dwukrotnej ocenie organów orzekających. Dlatego, zdaniem Sądu, Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji i wskazując, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżącego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło