II SA/Bd 67/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-02-24
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Krzysztof Gruszecki, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy córka, która zawarła związek małżeński, może być nadal zaliczana do członków rodziny w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dziecko pozostające w związku małżeńskim nie jest zaliczane do członków rodziny. W związku z tym, po zawarciu przez córkę związku małżeńskiego, jej dochód nie powinien być uwzględniany przy obliczaniu dochodu rodziny skarżącego, co doprowadziło do przekroczenia kryterium dochodowego i utraty prawa do zasiłku rodzinnego. Zmiana sytuacji rodzinnej uzasadniała uchylenie poprzedniej decyzji przyznającej świadczenie.Stan faktyczny
Skarżący J. A. złożył wniosek o zasiłek rodzinny, uwzględniając swoją córkę M. A. jako członka rodziny. Po zawarciu przez córkę związku małżeńskiego, organ pierwszej instancji uchylił decyzję przyznającą zasiłek, wyłączając córkę z kręgu członków rodziny i przeliczając dochód, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów dotyczących członków rodziny i naruszenie przepisów k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków oddala skargę.
II SA/Bd 67/09
UZASADNIENIE
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. wydaną na podstawie art. 104, 130 § 4, 107 § 4 oraz art. 163 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 4, 5, 6, 8, 20, 23, 24, 25, 26, 28, 29, 30, 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903) Burmistrz Gminy i Miasta L. uchylił własną decyzję Nr [...] z dnia [...] września 2008 r. od dnia [...] listopada 2008 r.
W uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. W przedmiotowej sprawie J. A. złożył oświadczenie, iż jego pełnoletnia córka M. A., wykazana jako członek rodziny we wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do niego przysługujących na okres zasiłkowy 2008/2009; w dniu [...] października 2008 r. zawarła związek małżeński. Zgodnie z art. 3 pkt. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego w związku małżeńskim. Po wyłączeniu ze składu członków rodziny strony M. A. i ponownym przeliczeniu dochodu, miesięczny dochód w rodzinie wynosił [...] zł, co na osobę stanowiło kwotę [...] zł, a zatem dochód przekraczał kwotę wskazaną w art. 5 ust. 1 ustawy i przez to nie kwalifikował strony do pobierania świadczeń rodzinnych.
J. A. wniósł odwołanie od decyzji, zarzucając błędną interpretację art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz naruszenie art. 75 § 1 i art. 77 kpa. Zdaniem odwołującego się jedynym kryterium kwalifikującym dziecko jako członka rodziny jest wiek- ukończenie 25 roku życia, a jego córka ma dopiero lat 20, nadto organ nie przeprowadził wnikliwego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy córka, pomimo zawarcia związku małżeńskiego jest nadal członkiem jego rodziny i pozostaje na jego utrzymaniu.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. sygn. akt [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji uznał, iż zasadnie wykluczono ze składu rodziny odwołującego się, na podstawie art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zamężną córkę M. A. Prawidłowo także, w oparciu o art. 3 pkt 1 lit. a oraz art. 3 pkt 2 ustawy, przeliczono dochód rodziny skarżącego, który to w roku 2007 wyniósł [...] zł, co na miesiąc dało [...] zł, a w przeliczeniu na osobę kwotę - [...] zł. Organ II instancji podniósł ponadto, iż w przedmiotowej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 5 ust. 3 ustawy, na mocy którego w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Różnica między dochodem na osobę w rodzinie J. A., a kwotą określoną w art. 5 ust. 1 ustawy, tj. kwotą [...] zł, wyniosła [...] zł, a zatem przekraczała kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, tj. [...] zł. Organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie uległa zmianie zarówno sytuacja rodzinna, jak i dochodowa rodziny, w związku z powyższym należało zastosować art. 32 ust. 1 ustawy i uchylić swą poprzednią decyzję.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona złożyła skargę (nazwaną w piśmie "odwołaniem"), wnosząc o jej uchylnie i ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych i zarzucając błędną interpretację art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz naruszenie art. 75 § 1 i art. 77 kpa. Skarżący podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego w myśl art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, rodzina to także dzieci do lat 25 i bez znaczenia jest fakt zawarcia związku małżeńskiego, tym bardziej, jeżeli nadal pozostają na utrzymaniu rodziców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, ze zm.) zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł.
Przez dochód rodziny, w świetle art. 3 pkt 2 ww. ustawy rozumie się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
Dochodem zaś, w myśl art. 3 pkt 1 ustawy, są po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Art. 3 pkt 16 cytowanej ustawy, stanowi, iż do rodziny zalicza się odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Przepis zatem wyraźnie i jednoznacznie wyłącza z kręgu członków rodziny dziecko, które pozostaje w związku małżeńskim, gdyż tworzy ono nową rodzinę.
Skarżący złożył dnia [...] października 2008 r. oświadczenie, iż jego córka M. A. zawarła związek małżeński w dniu [...] października 2008 r. W wyniku powyższego, w myśl art. 3 pkt 16 cytowanej ustawy osoba ta przestała spełniać przesłanki członka rodziny skarżącego i jej dochody winny zostać pominięte przy ustalaniu uprawnień skarżącego do świadczeń rodzinnych na dzieci B. i P. A. Jednocześnie została spełniona przesłanka określona w art. 32 ustawy dotycząca zmiany sytuacji rodzinnej i dochodowej rodziny uzasadniająca uchylenie bądź zmianę ostatecznej decyzji w rozumieniu cytowanego przepisu.
Organ pierwszej instancji po ponownym prawidłowym przeliczeniu dochodu rodziny, na podstawie zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] czerwca 2008 r., ustalił, iż w roku 2007 dochód ten wyniósł [...] zł, co na miesiąc dało kwotę [...] zł, a na osobę w rodzinie: [...] zł.
Dochód ten w rodzinie skarżącego przekroczył kwotę ustawową z art. 5 ust. 1 ww. ustawy – tj. 504 zł, o kwotę [...] zł, co pozbawiło skarżącego prawa do zasiłku rodzinnego. Z uwagi na fakt, iż kwota przekroczenia przewyższała też kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, wynoszącemu 48 zł, nie było podstaw do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym.
W tych okolicznościach organ zasadnie przyjął, że w przedmiotowej sprawie uległa zmianie zarówno sytuacja rodzinna, jak i dochodowa rodziny. W związku z powyższym organ trafnie zastosował art. 32 ust. 1 ustawy uchylając swą poprzednią decyzję od dnia zdarzenia zmieniającego zasadniczo okoliczności faktyczne sprawy.
Z powyżej przytoczonych względów chybiony jest zarzut naruszenia art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz naruszenie art. 75 § 1 i art. 77 kpa.
W tym stanie rzeczy, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło